Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ABDULLAH EFENDİ (Ebezade)
Şeyhülislâmların elli birincisidir. Gençliği Dördüncü Mehmedin uzun saltanat devrine rastlar; tahsilini tamamladıktan sonra muhtelif medreselerde müderrislik etti, 1684 (1095) de Haleb, 1683 (1100) de Mısır, 1691 (1103) de Edirne, 1694 (1106) de Mekke kadısı oldu. Pek az sonra Anadolu kazaskeri, 1696 (1108) da da Rumeli kazaskeri tayin edildi. Fakat İkinci Mustafanın meşhur şeyhülislâmı Feyzullah Efendinin düşmanlığı ile azledilerek Kıbrısa sürüldü. Edirne vak’asında Feyzullah Efendinin fecî ölümü ve İkinci Mustafanın hal’i üzerine yeni padişah Üçüncü Ahmedden izin almağa bile lüzum görmiyerek İstanbula döndü; bu kabalığı yüzünden Bursaya sürülmesi için emir çıkmışken iktidar mevkiindeki bazı dostlarının şefaati ile affedildi ve Rumelihisarındaki yalısında ikametine izin çıktı. 1705 (1117) de tekrar Rumeli kazaskeri, 1707 (1119) de de şeyhülislâm oldu. 1710 (1122) de azil 1712 (1124) de ikinci defa şeyhülislâmlığa tayin edildi. Bu ikinci müftülüğü Baltacının sadaretine, Prut muharebe ve müsalâhasiyle İsveç Kıralı Demirbaş Şarlın Türkiyedeki ikametine rastlar; Ebezade Efendi İsveç Kıralının Türkiyeden zorla çıkarılması için ısrar edenlerdendir. Şarlın Dimetokaya sürgün edilmesine o sebep oldu. İlmiye mensubinine karşı haşin ve sert muameleleri yüzünden pek çok düşman kazandı, mült...
⇓ Devamını okuyunuz...
Şeyhülislâmların elli birincisidir. Gençliği Dördüncü Mehmedin uzun saltanat devrine rastlar; tahsilini tamamladıktan sonra muhtelif medreselerde müderrislik etti, 1684 (1095) de Haleb, 1683 (1100) de Mısır, 1691 (1103) de Edirne, 1694 (1106) de Mekke kadısı oldu. Pek az sonra Anadolu kazaskeri, 1696 (1108) da da Rumeli kazaskeri tayin edildi. Fakat İkinci Mustafanın meşhur şeyhülislâmı Feyzullah Efendinin düşmanlığı ile azledilerek Kıbrısa sürüldü. Edirne vak’asında Feyzullah Efendinin fecî ölümü ve İkinci Mustafanın hal’i üzerine yeni padişah Üçüncü Ahmedden izin almağa bile lüzum görmiyerek İstanbula döndü; bu kabalığı yüzünden Bursaya sürülmesi için emir çıkmışken iktidar mevkiindeki bazı dostlarının şefaati ile affedildi ve Rumelihisarındaki yalısında ikametine izin çıktı. 1705 (1117) de tekrar Rumeli kazaskeri, 1707 (1119) de de şeyhülislâm oldu. 1710 (1122) de azil 1712 (1124) de ikinci defa şeyhülislâmlığa tayin edildi. Bu ikinci müftülüğü Baltacının sadaretine, Prut muharebe ve müsalâhasiyle İsveç Kıralı Demirbaş Şarlın Türkiyedeki ikametine rastlar; Ebezade Efendi İsveç Kıralının Türkiyeden zorla çıkarılması için ısrar edenlerdendir. Şarlın Dimetokaya sürgün edilmesine o sebep oldu. İlmiye mensubinine karşı haşin ve sert muameleleri yüzünden pek çok düşman kazandı, mülteci Kırala karşı gösterdği şiddet de siyasî nüfuzunu sarstı; bunlar azline ve yalısında ikamete memur edilmesine sebep oldu. Ebezade Efendi, bu sefer de, vaktini vükelâ aleyhinde dedikodu ile geçirmeğe başladı; öyle ki Rumelihisarındaki yalı âdeta bir muhalefet ocağı halini aldı; bu da Efendinin felâketine sebep oldu. Trabzona sürüldü, bindiği gemi Karadenizde müthiş bir fırtınaya tutularak parçalandı, Ebezade Abdullah Efendi de bu faciada boğularak öldü (H. 1126 - M. 1714).
Ebezadeliği, Dördüncü Mehmedin ordu ile Balçıkta bulunduğu sırada bir çocuğu dünyaya gelip anasının Haseki Sultana ebelik etmesinden gelir.
Bibl. : İlmiye salnâmesi, Râşid Tarihi, IV.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM010112
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 1, sayfa 40
Bibliyografya Notu
Bibl. : İlmiye salnâmesi, Râşid Tarihi, IV.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.