Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DİLÂVER (İşportacı)
1885 ile 1890 arasında Mahmudpaşa Çarşısı işportacılarından güzelliği ile şöhret bulmuş bir delikanlıdır; o zamanlar işportacıların hemen hepsi mûsevî, ermeni ve rum azınlıklarından iken aslı Kayserili olan Dilâverin o yıla ilk atılan Türklerden biri olması da, güzelliğinin yanında şöhretinin diğer bir sebebidir. O tarihlerde Emrah adında Erzurumlu kalender bir saz şâiri, (bu zâti 1845 de vefât eden Erzurumlu büyük halk şâiri Emrah ile karışdırmamalıdır). Bayazıdda Büyük Çatal Handa bir oda tutmuş ve odasını saz meşkhânesi hâline getirerek etrâfına esnaf şehbazlarından saz heveslisi sekiz on nefer delikanlı toplanarak, meşkhâne, her akşam kurulan bir de işaret sofrası ile, “aşk olmayan yerde meşk olmaz” sözüne uyularak bir kalenderhâne olmuşdu (B.: Emrahın Meşkhânesi); işte o meşkhânenin saz, türkü, divan, semâi, koşma heveslisi talebeleri terzi, kunduracı, terlikci, marangoz, yorgancı vesâire esnaf çırak ve kalfaları arasına İşportacı Dilâver de katılmışdı. Emrahın meşkhâne-kalenderhânesi, devrin rind ve kalender meşreb üdebâ ve zürefâsının, hüner erbâbının da toplandığı bir yer olmuş ve iyşü nûş ile, saz ile, söz ile, aşk ve meşk ile hayli âlemler yapılmış, bu cünbüşler iki sene kadar devam etmişdir; 1889 da bir hafiyenin saraya, Sultan Abdülhamide verdiği bir jurnal üzerine me...
⇓ Read more...
1885 ile 1890 arasında Mahmudpaşa Çarşısı işportacılarından güzelliği ile şöhret bulmuş bir delikanlıdır; o zamanlar işportacıların hemen hepsi mûsevî, ermeni ve rum azınlıklarından iken aslı Kayserili olan Dilâverin o yıla ilk atılan Türklerden biri olması da, güzelliğinin yanında şöhretinin diğer bir sebebidir. O tarihlerde Emrah adında Erzurumlu kalender bir saz şâiri, (bu zâti 1845 de vefât eden Erzurumlu büyük halk şâiri Emrah ile karışdırmamalıdır). Bayazıdda Büyük Çatal Handa bir oda tutmuş ve odasını saz meşkhânesi hâline getirerek etrâfına esnaf şehbazlarından saz heveslisi sekiz on nefer delikanlı toplanarak, meşkhâne, her akşam kurulan bir de işaret sofrası ile, “aşk olmayan yerde meşk olmaz” sözüne uyularak bir kalenderhâne olmuşdu (B.: Emrahın Meşkhânesi); işte o meşkhânenin saz, türkü, divan, semâi, koşma heveslisi talebeleri terzi, kunduracı, terlikci, marangoz, yorgancı vesâire esnaf çırak ve kalfaları arasına İşportacı Dilâver de katılmışdı. Emrahın meşkhâne-kalenderhânesi, devrin rind ve kalender meşreb üdebâ ve zürefâsının, hüner erbâbının da toplandığı bir yer olmuş ve iyşü nûş ile, saz ile, söz ile, aşk ve meşk ile hayli âlemler yapılmış, bu cünbüşler iki sene kadar devam etmişdir; 1889 da bir hafiyenin saraya, Sultan Abdülhamide verdiği bir jurnal üzerine meşkhâne kapatılmış. Emrah da memleketi tarafına sürülmüşdü. Tophâne ketebesinden Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzi de Çatal Han meşkânesinin müdâvimlerinden olub işportacı Dilâveri bu munasebetle tanımış, sevmiş ve delikanlının birden nazarı dikkati çekerek şöhretine sebeb olan şu manzûmeyi yazmışdır:
Kazâyi aşk geldi sere
Göz takıldı geysûlere
Saz evinde bir servere
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Toplanmış cümle güzeller
Okunur türkü gazeller
İnler iken sazda teller
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Cümle esnaf şehbazları
Mahbubların aşkbazları
Aldıkda ele sazları
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Güzellerin şehdânesi
Hem gaayetle şûhânesi
Şuhlerin levendânesi
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Bir dâvûdî sadâ haylaz
Henüz nevhat tâze palaz
Rûyi ahmer yalaz yalaz
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Gümüş topuk sîmîn bilek
Tığ gibi şehbaz civelek
İşmarı aklım çelerek
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Eller vurur iken dümtek
İstedim de pâyin öpmek
Makbûline geçince pek
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Hele çakub bir kaç kadeh
Hicâbın da attı o meh
Mahmurlaşdı çeşmei siyeh
İşportası o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Mestânelik hâli şirin
Ol hâletin şerhi derin
Tatturdu lebi kevserin
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Lütfu ihsan idüb bize
Şâhin başın koydu dize
Nâmin de söyleyim size
İşportacı Dilâvere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Vâsıf HİÇ
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Vâsıf Hiç
Identifier
IAM080964
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 8, pages 4560-4561
See Also Note
B.: Emrahın Meşkhânesi
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.