Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DİLÂVER (İşportacı)
1885 ile 1890 arasında Mahmudpaşa Çarşısı işportacılarından güzelliği ile şöhret bulmuş bir delikanlıdır; o zamanlar işportacıların hemen hepsi mûsevî, ermeni ve rum azınlıklarından iken aslı Kayserili olan Dilâverin o yıla ilk atılan Türklerden biri olması da, güzelliğinin yanında şöhretinin diğer bir sebebidir. O tarihlerde Emrah adında Erzurumlu kalender bir saz şâiri, (bu zâti 1845 de vefât eden Erzurumlu büyük halk şâiri Emrah ile karışdırmamalıdır). Bayazıdda Büyük Çatal Handa bir oda tutmuş ve odasını saz meşkhânesi hâline getirerek etrâfına esnaf şehbazlarından saz heveslisi sekiz on nefer delikanlı toplanarak, meşkhâne, her akşam kurulan bir de işaret sofrası ile, “aşk olmayan yerde meşk olmaz” sözüne uyularak bir kalenderhâne olmuşdu (B.: Emrahın Meşkhânesi); işte o meşkhânenin saz, türkü, divan, semâi, koşma heveslisi talebeleri terzi, kunduracı, terlikci, marangoz, yorgancı vesâire esnaf çırak ve kalfaları arasına İşportacı Dilâver de katılmışdı. Emrahın meşkhâne-kalenderhânesi, devrin rind ve kalender meşreb üdebâ ve zürefâsının, hüner erbâbının da toplandığı bir yer olmuş ve iyşü nûş ile, saz ile, söz ile, aşk ve meşk ile hayli âlemler yapılmış, bu cünbüşler iki sene kadar devam etmişdir; 1889 da bir hafiyenin saraya, Sultan Abdülhamide verdiği bir jurnal üzerine me...
⇓ Devamını okuyunuz...
1885 ile 1890 arasında Mahmudpaşa Çarşısı işportacılarından güzelliği ile şöhret bulmuş bir delikanlıdır; o zamanlar işportacıların hemen hepsi mûsevî, ermeni ve rum azınlıklarından iken aslı Kayserili olan Dilâverin o yıla ilk atılan Türklerden biri olması da, güzelliğinin yanında şöhretinin diğer bir sebebidir. O tarihlerde Emrah adında Erzurumlu kalender bir saz şâiri, (bu zâti 1845 de vefât eden Erzurumlu büyük halk şâiri Emrah ile karışdırmamalıdır). Bayazıdda Büyük Çatal Handa bir oda tutmuş ve odasını saz meşkhânesi hâline getirerek etrâfına esnaf şehbazlarından saz heveslisi sekiz on nefer delikanlı toplanarak, meşkhâne, her akşam kurulan bir de işaret sofrası ile, “aşk olmayan yerde meşk olmaz” sözüne uyularak bir kalenderhâne olmuşdu (B.: Emrahın Meşkhânesi); işte o meşkhânenin saz, türkü, divan, semâi, koşma heveslisi talebeleri terzi, kunduracı, terlikci, marangoz, yorgancı vesâire esnaf çırak ve kalfaları arasına İşportacı Dilâver de katılmışdı. Emrahın meşkhâne-kalenderhânesi, devrin rind ve kalender meşreb üdebâ ve zürefâsının, hüner erbâbının da toplandığı bir yer olmuş ve iyşü nûş ile, saz ile, söz ile, aşk ve meşk ile hayli âlemler yapılmış, bu cünbüşler iki sene kadar devam etmişdir; 1889 da bir hafiyenin saraya, Sultan Abdülhamide verdiği bir jurnal üzerine meşkhâne kapatılmış. Emrah da memleketi tarafına sürülmüşdü. Tophâne ketebesinden Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzi de Çatal Han meşkânesinin müdâvimlerinden olub işportacı Dilâveri bu munasebetle tanımış, sevmiş ve delikanlının birden nazarı dikkati çekerek şöhretine sebeb olan şu manzûmeyi yazmışdır:
Kazâyi aşk geldi sere
Göz takıldı geysûlere
Saz evinde bir servere
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Toplanmış cümle güzeller
Okunur türkü gazeller
İnler iken sazda teller
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Cümle esnaf şehbazları
Mahbubların aşkbazları
Aldıkda ele sazları
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Güzellerin şehdânesi
Hem gaayetle şûhânesi
Şuhlerin levendânesi
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Bir dâvûdî sadâ haylaz
Henüz nevhat tâze palaz
Rûyi ahmer yalaz yalaz
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Gümüş topuk sîmîn bilek
Tığ gibi şehbaz civelek
İşmarı aklım çelerek
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Eller vurur iken dümtek
İstedim de pâyin öpmek
Makbûline geçince pek
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Hele çakub bir kaç kadeh
Hicâbın da attı o meh
Mahmurlaşdı çeşmei siyeh
İşportası o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Mestânelik hâli şirin
Ol hâletin şerhi derin
Tatturdu lebi kevserin
İşportacı o dilbere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Lütfu ihsan idüb bize
Şâhin başın koydu dize
Nâmin de söyleyim size
İşportacı Dilâvere
Ol âlemi şebânede
Verdim gönül meşkhânede
Vâsıf HİÇ
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Vâsıf Hiç
Kod
IAM080964
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4560-4561
Bakınız Notu
B.: Emrahın Meşkhânesi
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.