Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DELLÂK, DELLÂK AĞALAR OSMANLI SARAYINDA DELLÂKLIK HİZMETİ
Enderûnu Hümâyunda Seferli Koğuşunun zülüflü ağaları arasından seçilir, yetiştirilir idi (B.: Enderûnu Hümâyun; Seferli Koğuşu; Zülüflü Ağalar); 20 ile 30 yaş arasında 30 nefer genc idi; aynı zamanda berberlik de yapdıkları için “Berber ağalar” diye de anılırlar.
En kidemlisi “Hamamcı başı” unvanını taşırdı; İkinci Sultan Selim zamanında Mimar Sinanın yapdığı saraydaki büyük hamamda otururdu, bu hamamdan bu gün yalnız câmekân kısmı kalmışdır. Bu hamamın külhanı ayda bir yanardı, bunun için de her ayın başında Tersâne Zındanındaki kürek mahkûmlarından münasib mikdarda adam getirtilir, külhâncı olarak kullanılırdı.
Saraydaki mevkileri ile aşağıdan yukarıya Seferli, Kiler, Hazine ve Has oda ağaları, sıra ile birer gün bu hamama gelirler yıkanırlardı; berber ağalar da o günlerde gelip sayunurlar traşda müşterileri kimlerse, hamamda da onlara dellâklık yaparlardı. Bu dellâk berber ağalar gerek dellâklık gerekse berberlik ücretlerini yılda bir defa dağıtılan Kaftan akçesinden alırlardı; yani dört koğuşdaki her zülüflü ağa Kaftan akçesini alınca içinden evvelâ bir yıllık dellâk ve berber borcunu öderdi. Bir zülüflü ağa hamamda kendi berberi olmayan dellâka yıkanamazdı. Berberlik ücreti yılda 30-100 tutardı; dellâlik ücreti ise nakden ödenmez, kaftan akçesinden bir boğça çamaşır düzüb De...
⇓ Read more...
Enderûnu Hümâyunda Seferli Koğuşunun zülüflü ağaları arasından seçilir, yetiştirilir idi (B.: Enderûnu Hümâyun; Seferli Koğuşu; Zülüflü Ağalar); 20 ile 30 yaş arasında 30 nefer genc idi; aynı zamanda berberlik de yapdıkları için “Berber ağalar” diye de anılırlar.
En kidemlisi “Hamamcı başı” unvanını taşırdı; İkinci Sultan Selim zamanında Mimar Sinanın yapdığı saraydaki büyük hamamda otururdu, bu hamamdan bu gün yalnız câmekân kısmı kalmışdır. Bu hamamın külhanı ayda bir yanardı, bunun için de her ayın başında Tersâne Zındanındaki kürek mahkûmlarından münasib mikdarda adam getirtilir, külhâncı olarak kullanılırdı.
Saraydaki mevkileri ile aşağıdan yukarıya Seferli, Kiler, Hazine ve Has oda ağaları, sıra ile birer gün bu hamama gelirler yıkanırlardı; berber ağalar da o günlerde gelip sayunurlar traşda müşterileri kimlerse, hamamda da onlara dellâklık yaparlardı. Bu dellâk berber ağalar gerek dellâklık gerekse berberlik ücretlerini yılda bir defa dağıtılan Kaftan akçesinden alırlardı; yani dört koğuşdaki her zülüflü ağa Kaftan akçesini alınca içinden evvelâ bir yıllık dellâk ve berber borcunu öderdi. Bir zülüflü ağa hamamda kendi berberi olmayan dellâka yıkanamazdı. Berberlik ücreti yılda 30-100 tutardı; dellâlik ücreti ise nakden ödenmez, kaftan akçesinden bir boğça çamaşır düzüb Dellâk Ağaya hediye edilirdi.
Pâdişahlar Haremi Hümâyındaki Hünkâr Hamamında yıkanırlar idi, ve pâdişahı câriyeler yıkardı, içlerinde, meselâ Dördüncü Sultan Murad gibi büyük hamama girenler de olurdu; o takdirde pâdişahı, genc dellâk ağalardan bir kaçı hizmete ismen sûreti mahsûsada çağırılımamış ise, Has oda Ağalarından pâdişahın bizzat seçdiği ağalar yıkardı.
Enderundan yetişmiş ve devlet kapusunda en yüksek makamlara, hattâ sadırâzamlığa kadar yükselmiş vezirler arasında, Seferlili münâhikler bir oğlan, yahud çârebû bir delikanlı iken dellâklık yapmış olanları pek çokdur; Sokullu Mehmed Paşa bile saraydaki tâzelik çağında dellâklık yapmışdı. On yedinci asır vezirlerinden Siyavuş Paşa Seferli koğuşunda iken bir gün yaya ciridi oyununda hem aşırı güzelliği hem de gaayet çalâk hareketleri Dördüncü Sultan Muradın nazarı dikkatini çekmiş, iki atlatılarak Has odaya alınıp hünkâr dellâkı olmuşdu.
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM080644
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 8, page 4370
See Also Note
B.: Enderûnu Hümâyun; Seferli Koğuşu; Zülüflü Ağalar
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.