Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DELLÂK, DELLÂK AĞALAR OSMANLI SARAYINDA DELLÂKLIK HİZMETİ
Enderûnu Hümâyunda Seferli Koğuşunun zülüflü ağaları arasından seçilir, yetiştirilir idi (B.: Enderûnu Hümâyun; Seferli Koğuşu; Zülüflü Ağalar); 20 ile 30 yaş arasında 30 nefer genc idi; aynı zamanda berberlik de yapdıkları için “Berber ağalar” diye de anılırlar.
En kidemlisi “Hamamcı başı” unvanını taşırdı; İkinci Sultan Selim zamanında Mimar Sinanın yapdığı saraydaki büyük hamamda otururdu, bu hamamdan bu gün yalnız câmekân kısmı kalmışdır. Bu hamamın külhanı ayda bir yanardı, bunun için de her ayın başında Tersâne Zındanındaki kürek mahkûmlarından münasib mikdarda adam getirtilir, külhâncı olarak kullanılırdı.
Saraydaki mevkileri ile aşağıdan yukarıya Seferli, Kiler, Hazine ve Has oda ağaları, sıra ile birer gün bu hamama gelirler yıkanırlardı; berber ağalar da o günlerde gelip sayunurlar traşda müşterileri kimlerse, hamamda da onlara dellâklık yaparlardı. Bu dellâk berber ağalar gerek dellâklık gerekse berberlik ücretlerini yılda bir defa dağıtılan Kaftan akçesinden alırlardı; yani dört koğuşdaki her zülüflü ağa Kaftan akçesini alınca içinden evvelâ bir yıllık dellâk ve berber borcunu öderdi. Bir zülüflü ağa hamamda kendi berberi olmayan dellâka yıkanamazdı. Berberlik ücreti yılda 30-100 tutardı; dellâlik ücreti ise nakden ödenmez, kaftan akçesinden bir boğça çamaşır düzüb De...
⇓ Devamını okuyunuz...
Enderûnu Hümâyunda Seferli Koğuşunun zülüflü ağaları arasından seçilir, yetiştirilir idi (B.: Enderûnu Hümâyun; Seferli Koğuşu; Zülüflü Ağalar); 20 ile 30 yaş arasında 30 nefer genc idi; aynı zamanda berberlik de yapdıkları için “Berber ağalar” diye de anılırlar.
En kidemlisi “Hamamcı başı” unvanını taşırdı; İkinci Sultan Selim zamanında Mimar Sinanın yapdığı saraydaki büyük hamamda otururdu, bu hamamdan bu gün yalnız câmekân kısmı kalmışdır. Bu hamamın külhanı ayda bir yanardı, bunun için de her ayın başında Tersâne Zındanındaki kürek mahkûmlarından münasib mikdarda adam getirtilir, külhâncı olarak kullanılırdı.
Saraydaki mevkileri ile aşağıdan yukarıya Seferli, Kiler, Hazine ve Has oda ağaları, sıra ile birer gün bu hamama gelirler yıkanırlardı; berber ağalar da o günlerde gelip sayunurlar traşda müşterileri kimlerse, hamamda da onlara dellâklık yaparlardı. Bu dellâk berber ağalar gerek dellâklık gerekse berberlik ücretlerini yılda bir defa dağıtılan Kaftan akçesinden alırlardı; yani dört koğuşdaki her zülüflü ağa Kaftan akçesini alınca içinden evvelâ bir yıllık dellâk ve berber borcunu öderdi. Bir zülüflü ağa hamamda kendi berberi olmayan dellâka yıkanamazdı. Berberlik ücreti yılda 30-100 tutardı; dellâlik ücreti ise nakden ödenmez, kaftan akçesinden bir boğça çamaşır düzüb Dellâk Ağaya hediye edilirdi.
Pâdişahlar Haremi Hümâyındaki Hünkâr Hamamında yıkanırlar idi, ve pâdişahı câriyeler yıkardı, içlerinde, meselâ Dördüncü Sultan Murad gibi büyük hamama girenler de olurdu; o takdirde pâdişahı, genc dellâk ağalardan bir kaçı hizmete ismen sûreti mahsûsada çağırılımamış ise, Has oda Ağalarından pâdişahın bizzat seçdiği ağalar yıkardı.
Enderundan yetişmiş ve devlet kapusunda en yüksek makamlara, hattâ sadırâzamlığa kadar yükselmiş vezirler arasında, Seferlili münâhikler bir oğlan, yahud çârebû bir delikanlı iken dellâklık yapmış olanları pek çokdur; Sokullu Mehmed Paşa bile saraydaki tâzelik çağında dellâklık yapmışdı. On yedinci asır vezirlerinden Siyavuş Paşa Seferli koğuşunda iken bir gün yaya ciridi oyununda hem aşırı güzelliği hem de gaayet çalâk hareketleri Dördüncü Sultan Muradın nazarı dikkatini çekmiş, iki atlatılarak Has odaya alınıp hünkâr dellâkı olmuşdu.
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM080644
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfa 4370
Bakınız Notu
B.: Enderûnu Hümâyun; Seferli Koğuşu; Zülüflü Ağalar
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.