Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DARANGO (Perikli)
Hicrî 1303, milâdî 1885 — 1886 da Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzinin bir manzûmesi ile İstanbul külhânileri arasında güzelliği diller destan olmuş bir İtalyan çırnık (B. : Çırnık) kaptanının oğlu, ve aynı zamanda babasının gemisinde tayfalık eden bir genc; Âşık Râzi ayrıca kaleme aldığı bir tarih kıt’asında geminin adını da “Vankelistra” olarak kaydediyor. Halk şâirinin bir Venedikli olduğu söylediği bu genc gemicinin soyadı italyanca ise de vaftiz adı ile geminin ismi Rumcadır; Perikli Darango’nun bir rum - italyan melezi olması gerekir; manzûmenin kaleme alınmasından üç sene sonra, 1305 de Galatada bir zabıta vak’asına adı karışan Perikli Darango yine bir italyan gemici olarak kaydedilmiştir. Râzinin manzûmesi şudur :
Mahlesi Darango nâmı Perikli
Frengî mahbubum var Venedikli
Güzelin esmeri bin içinde bir
Saydi için ister bin türlü tedbir
Görmüş idim anı günün birinde
Limon İskelesi kahvelerinde
Kaptanzâdedir o serenbaz fetâ
Yalın ayak çıkar gönülde tahta
Meşrebî küşâde bir pervâ bî bâk
Gemici civandır çâbükü çâlâk
Bir dayı reftarlı kaameti gönder
Hançer ebrûleri nigâhı ejder
Onsekiz ondokuz bıçkınlık çağı
Kara perçemleri korsan sancağı
Alarga dururdu hâli vahşetde
Vahşeti görmedim ben bu haşmetde
Bir tekellüm itsem italyancayı
Atlım gitdi inan onu ...
⇓ Devamını okuyunuz...
Hicrî 1303, milâdî 1885 — 1886 da Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzinin bir manzûmesi ile İstanbul külhânileri arasında güzelliği diller destan olmuş bir İtalyan çırnık (B. : Çırnık) kaptanının oğlu, ve aynı zamanda babasının gemisinde tayfalık eden bir genc; Âşık Râzi ayrıca kaleme aldığı bir tarih kıt’asında geminin adını da “Vankelistra” olarak kaydediyor. Halk şâirinin bir Venedikli olduğu söylediği bu genc gemicinin soyadı italyanca ise de vaftiz adı ile geminin ismi Rumcadır; Perikli Darango’nun bir rum - italyan melezi olması gerekir; manzûmenin kaleme alınmasından üç sene sonra, 1305 de Galatada bir zabıta vak’asına adı karışan Perikli Darango yine bir italyan gemici olarak kaydedilmiştir. Râzinin manzûmesi şudur :
Mahlesi Darango nâmı Perikli
Frengî mahbubum var Venedikli
Güzelin esmeri bin içinde bir
Saydi için ister bin türlü tedbir
Görmüş idim anı günün birinde
Limon İskelesi kahvelerinde
Kaptanzâdedir o serenbaz fetâ
Yalın ayak çıkar gönülde tahta
Meşrebî küşâde bir pervâ bî bâk
Gemici civandır çâbükü çâlâk
Bir dayı reftarlı kaameti gönder
Hançer ebrûleri nigâhı ejder
Onsekiz ondokuz bıçkınlık çağı
Kara perçemleri korsan sancağı
Alarga dururdu hâli vahşetde
Vahşeti görmedim ben bu haşmetde
Bir tekellüm itsem italyancayı
Atlım gitdi inan onu kancayı
Lebrîzi muhabbet gönül kandili
Ne gam didim yâhû konuş kuşdili
Verince şûhe bir sırmalı çevre
Minnet ile kabul itti gülçehre
Şehri İstanbulu gezdi beraber
Bin mânâ taşır gör ârife haber
(Tarih)
Hamûlesi âlâ Girid sabunu
Müjde olsun dellâk ile natıra
Germâbei safâ ıçre mest olub
Bir nev îcad tarih yazdım hâtıra
Yediden yetmişe gelüb okusun
“Çırnıkının adı Vankelistıra”
1226 + 7 + 70 = 1303
“Zâbıta vak’ası da şudur : Galatada Yağ İskelesi kayıkcılarından ve sâbıkalı gürûhundan İstim Yani, tulumbacı Kiryako, Haralambo kaptanın Vasilikoz nâm beş çiftesi tayfalarından Todori Apostol ve Aleksandri nam gemiciler refaketlerinde Perikli Darango isminde genc bir italyan gemici olduğu hâlde birkaç meyhânede işret idüb cümlesi kör kütük sarhoş Sidikli Eleninin umumhânesine gitdiklerinde aralarında kavga çıkıp İstim Yani gemici Todori Apostolu cerh ve katl ile firar eylemişdir. Kavgacılardan diğer üçü derdest edilmişler, kanlı döğüşe sebeb olan italyan gemicisi firar eylemek istemiş ise de, gemisinin bulunduğu Yemiş tarafına kayık ile geçmek ister iken, telâşlı hâlinden ve mintanının yırtık olmasından şübhelenen bir kayıkcı tarafından tutulup zâbıtaya teslim edilmişdir. Kaatil Yani aranmaktadır.”
Hüsnü KINAYLI
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Hüsnü Kınaylı
Kod
IAM080399
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4233-4234
Bakınız Notu
B. : Çırnık
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.