Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DARANGO (Perikli)
Hicrî 1303, milâdî 1885 — 1886 da Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzinin bir manzûmesi ile İstanbul külhânileri arasında güzelliği diller destan olmuş bir İtalyan çırnık (B. : Çırnık) kaptanının oğlu, ve aynı zamanda babasının gemisinde tayfalık eden bir genc; Âşık Râzi ayrıca kaleme aldığı bir tarih kıt’asında geminin adını da “Vankelistra” olarak kaydediyor. Halk şâirinin bir Venedikli olduğu söylediği bu genc gemicinin soyadı italyanca ise de vaftiz adı ile geminin ismi Rumcadır; Perikli Darango’nun bir rum - italyan melezi olması gerekir; manzûmenin kaleme alınmasından üç sene sonra, 1305 de Galatada bir zabıta vak’asına adı karışan Perikli Darango yine bir italyan gemici olarak kaydedilmiştir. Râzinin manzûmesi şudur :
Mahlesi Darango nâmı Perikli
Frengî mahbubum var Venedikli
Güzelin esmeri bin içinde bir
Saydi için ister bin türlü tedbir
Görmüş idim anı günün birinde
Limon İskelesi kahvelerinde
Kaptanzâdedir o serenbaz fetâ
Yalın ayak çıkar gönülde tahta
Meşrebî küşâde bir pervâ bî bâk
Gemici civandır çâbükü çâlâk
Bir dayı reftarlı kaameti gönder
Hançer ebrûleri nigâhı ejder
Onsekiz ondokuz bıçkınlık çağı
Kara perçemleri korsan sancağı
Alarga dururdu hâli vahşetde
Vahşeti görmedim ben bu haşmetde
Bir tekellüm itsem italyancayı
Atlım gitdi inan onu ...
⇓ Read more...
Hicrî 1303, milâdî 1885 — 1886 da Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzinin bir manzûmesi ile İstanbul külhânileri arasında güzelliği diller destan olmuş bir İtalyan çırnık (B. : Çırnık) kaptanının oğlu, ve aynı zamanda babasının gemisinde tayfalık eden bir genc; Âşık Râzi ayrıca kaleme aldığı bir tarih kıt’asında geminin adını da “Vankelistra” olarak kaydediyor. Halk şâirinin bir Venedikli olduğu söylediği bu genc gemicinin soyadı italyanca ise de vaftiz adı ile geminin ismi Rumcadır; Perikli Darango’nun bir rum - italyan melezi olması gerekir; manzûmenin kaleme alınmasından üç sene sonra, 1305 de Galatada bir zabıta vak’asına adı karışan Perikli Darango yine bir italyan gemici olarak kaydedilmiştir. Râzinin manzûmesi şudur :
Mahlesi Darango nâmı Perikli
Frengî mahbubum var Venedikli
Güzelin esmeri bin içinde bir
Saydi için ister bin türlü tedbir
Görmüş idim anı günün birinde
Limon İskelesi kahvelerinde
Kaptanzâdedir o serenbaz fetâ
Yalın ayak çıkar gönülde tahta
Meşrebî küşâde bir pervâ bî bâk
Gemici civandır çâbükü çâlâk
Bir dayı reftarlı kaameti gönder
Hançer ebrûleri nigâhı ejder
Onsekiz ondokuz bıçkınlık çağı
Kara perçemleri korsan sancağı
Alarga dururdu hâli vahşetde
Vahşeti görmedim ben bu haşmetde
Bir tekellüm itsem italyancayı
Atlım gitdi inan onu kancayı
Lebrîzi muhabbet gönül kandili
Ne gam didim yâhû konuş kuşdili
Verince şûhe bir sırmalı çevre
Minnet ile kabul itti gülçehre
Şehri İstanbulu gezdi beraber
Bin mânâ taşır gör ârife haber
(Tarih)
Hamûlesi âlâ Girid sabunu
Müjde olsun dellâk ile natıra
Germâbei safâ ıçre mest olub
Bir nev îcad tarih yazdım hâtıra
Yediden yetmişe gelüb okusun
“Çırnıkının adı Vankelistıra”
1226 + 7 + 70 = 1303
“Zâbıta vak’ası da şudur : Galatada Yağ İskelesi kayıkcılarından ve sâbıkalı gürûhundan İstim Yani, tulumbacı Kiryako, Haralambo kaptanın Vasilikoz nâm beş çiftesi tayfalarından Todori Apostol ve Aleksandri nam gemiciler refaketlerinde Perikli Darango isminde genc bir italyan gemici olduğu hâlde birkaç meyhânede işret idüb cümlesi kör kütük sarhoş Sidikli Eleninin umumhânesine gitdiklerinde aralarında kavga çıkıp İstim Yani gemici Todori Apostolu cerh ve katl ile firar eylemişdir. Kavgacılardan diğer üçü derdest edilmişler, kanlı döğüşe sebeb olan italyan gemicisi firar eylemek istemiş ise de, gemisinin bulunduğu Yemiş tarafına kayık ile geçmek ister iken, telâşlı hâlinden ve mintanının yırtık olmasından şübhelenen bir kayıkcı tarafından tutulup zâbıtaya teslim edilmişdir. Kaatil Yani aranmaktadır.”
Hüsnü KINAYLI
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Hüsnü Kınaylı
Identifier
IAM080399
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 8, pages 4233-4234
See Also Note
B. : Çırnık
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.