Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DALGA
“Suyun rüzgâr tesiri ile oynayub çalkalanması, kabarması, sallanması, köpürmesi” (Türk Lûgatı).
İstanbul ağzında mecazen : “mes’ele, mâcera, gayri meşrû muhabbet alâkaları, gayri meşru kazanc yolları” anlamlarında kullanılır; misaller:
Dâimâ hîleli işler çeviren patronu hakkında bir uşak konuşur:
— Bizimki evinde sık sık ziyâfeter vermeye başladı, bir dalgası var ama anlayamadım...
* Bir kahvehâne sâhbinden bahsedilir:
— Apartmanın ikincisini dikti, altında araba... bir kahvehâne ile olur mu?...
— Olur... kumar dalgası!...
* Bir hâneberduş ayakdaşına yine kendilerinden başbaşa vermiş konuşan iki adamı gösterir :
— Yine bir açmazları var...
— Onların ne açmazı olur ulan... şıkırdım dalgası!...
*
Nerde İstanbulun edebi, arı
Fark etmez olmuşlar karayı akı
Ya oğlan dalgası yâhud kız karı
Çeşmelerden akan su değil rakı.
(Ali Çamiç)
İstanbul halk ağzında bu isme bağlı deyimler vardır:
Dalga saymak — “Boş ve aylak durma”, “yersiz ve lüzumsuz şeylerle uğraşma” anlamında; misâl:
Kadın kocasına, kitabını açmış okur görünen, fakat bir saatten beri tek yaprak çevirmeyen mektebli haylaz oğlunu gösterir:
— Bak... yine dalga sayıyor...
* Bir delikanlı yeni işinden bahseder:
— Akşama kadar dalga sayıyoruz ağabey!... çalışmaya alışmışım ben, deli olacağım inan olsun... başka iş yok, çık oyna ...
⇓ Devamını okuyunuz...
“Suyun rüzgâr tesiri ile oynayub çalkalanması, kabarması, sallanması, köpürmesi” (Türk Lûgatı).
İstanbul ağzında mecazen : “mes’ele, mâcera, gayri meşrû muhabbet alâkaları, gayri meşru kazanc yolları” anlamlarında kullanılır; misaller:
Dâimâ hîleli işler çeviren patronu hakkında bir uşak konuşur:
— Bizimki evinde sık sık ziyâfeter vermeye başladı, bir dalgası var ama anlayamadım...
* Bir kahvehâne sâhbinden bahsedilir:
— Apartmanın ikincisini dikti, altında araba... bir kahvehâne ile olur mu?...
— Olur... kumar dalgası!...
* Bir hâneberduş ayakdaşına yine kendilerinden başbaşa vermiş konuşan iki adamı gösterir :
— Yine bir açmazları var...
— Onların ne açmazı olur ulan... şıkırdım dalgası!...
*
Nerde İstanbulun edebi, arı
Fark etmez olmuşlar karayı akı
Ya oğlan dalgası yâhud kız karı
Çeşmelerden akan su değil rakı.
(Ali Çamiç)
İstanbul halk ağzında bu isme bağlı deyimler vardır:
Dalga saymak — “Boş ve aylak durma”, “yersiz ve lüzumsuz şeylerle uğraşma” anlamında; misâl:
Kadın kocasına, kitabını açmış okur görünen, fakat bir saatten beri tek yaprak çevirmeyen mektebli haylaz oğlunu gösterir:
— Bak... yine dalga sayıyor...
* Bir delikanlı yeni işinden bahseder:
— Akşama kadar dalga sayıyoruz ağabey!... çalışmaya alışmışım ben, deli olacağım inan olsun... başka iş yok, çık oyna deseler vallah billah çıkıb göbek atacağım!...
Dalga geçmek — 1) ehemmiyet, önem vermemek, 2) oyalanmak, eğlenmek, zevklenmek; 3) dalmak, dalgınlaşmak anlamlarında; misaller:
— Oğlum kulak ver sözlerime, dalga geçme...
* İki yüksek tahsil genci konuşur :
— Haydi konferansa gidelim..
— Boş ver...
— Kızlarla dalga geçeriz be!..
* İki kişi vapurda konuşur:
— Ne zarif, ne şık, ne güzel kız!..
— Dalga mı geçiyorsun beyim...sizin dairenin daktilosu ayol..
Dalgaya getirmek — Karşısındakinin dalgınlığından kötülük için faydalanmak; misal: “Herif dalgaya getirip çürük portakalları dolduruyor”. (F. Devellioğlu).
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM080345
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4206-4207
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.