Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇİZMELİ
Galatanın büyük ve namlı gedikli meyhânelerinden biri (B.: Gedikli Meyhâneler; Meyhâne); İkinci Sultan Mahmud zamanında Enderunda Çuhadar Ağalıkda bulunmuş ve sonra Hekimbaşı Behçet Efendi dâmad olmuş Râsih Ağa “Şevkiye” isimli manzûmesinde bu meşhur meyhâneyi mübhem çizgilerle tasvir ediyor:
Gelicek hâtırıma seyri sefâyı Galata
Şevk ile düştü heves cünbüşi semti Galata
Akla yelken iderek düşdüm o sûye ben de
Belki olur diyerek bâisi zevkü hande
Nâgihan gûşime bir nağmei şehnaz irdi
Gûyiyâ sinei mecrûhuma hançer girdi
Mecmai zevki sorunca didiler Çizmeli’dir
Levhi dilden gamü efkârı bozub çizmelidir.
Olayım ben de didim dâhili bezmi zürefâ
İdelim def’i gumûm eyliyerek zevkü safa
Vardım ol meclise kim bir şehi hûban oturur
Karşısında nice bin valehü hayran oturur
Yâni bir neyyiri reşk âveri tâbân
Şem’i ruhsârına pervane ânın şemsi cihan
Söylemiş sanki bunun hakkına ol şâir
Yâni bir ehli hüner fenni şiirde mâhir
Ne kadar gevheri zî kiymet ise beynennâs
Bir hacer pâresidir lâ’line nisbet elmâs
Belde zümrüd tepeli âh o mücevher hançer
İşleyüb sînei uşşâkına tâ câne geer
Bele marpiçli sarıp başına al fermâyiş
Veriyor gördüğü üftâdeye kat kat hâhiş
Nigehi zevki meyi nâz ile mest olmuş ezel
İnce bel kaddi güzel vechi güzel çeşmi güzel
Nâz ile dest uricak sâgara sîmin bileği...
⇓ Devamını okuyunuz...
Galatanın büyük ve namlı gedikli meyhânelerinden biri (B.: Gedikli Meyhâneler; Meyhâne); İkinci Sultan Mahmud zamanında Enderunda Çuhadar Ağalıkda bulunmuş ve sonra Hekimbaşı Behçet Efendi dâmad olmuş Râsih Ağa “Şevkiye” isimli manzûmesinde bu meşhur meyhâneyi mübhem çizgilerle tasvir ediyor:
Gelicek hâtırıma seyri sefâyı Galata
Şevk ile düştü heves cünbüşi semti Galata
Akla yelken iderek düşdüm o sûye ben de
Belki olur diyerek bâisi zevkü hande
Nâgihan gûşime bir nağmei şehnaz irdi
Gûyiyâ sinei mecrûhuma hançer girdi
Mecmai zevki sorunca didiler Çizmeli’dir
Levhi dilden gamü efkârı bozub çizmelidir.
Olayım ben de didim dâhili bezmi zürefâ
İdelim def’i gumûm eyliyerek zevkü safa
Vardım ol meclise kim bir şehi hûban oturur
Karşısında nice bin valehü hayran oturur
Yâni bir neyyiri reşk âveri tâbân
Şem’i ruhsârına pervane ânın şemsi cihan
Söylemiş sanki bunun hakkına ol şâir
Yâni bir ehli hüner fenni şiirde mâhir
Ne kadar gevheri zî kiymet ise beynennâs
Bir hacer pâresidir lâ’line nisbet elmâs
Belde zümrüd tepeli âh o mücevher hançer
İşleyüb sînei uşşâkına tâ câne geer
Bele marpiçli sarıp başına al fermâyiş
Veriyor gördüğü üftâdeye kat kat hâhiş
Nigehi zevki meyi nâz ile mest olmuş ezel
İnce bel kaddi güzel vechi güzel çeşmi güzel
Nâz ile dest uricak sâgara sîmin bileği
Dihenine sunar ol muğbeçe şeker çileği
Konmuş ortaya tekirle dahi mercan tavası
Sanki mâhîlerin olmuşdu o meclis yuvası.
Ne ararsan bulunur anda ne istersen çok
Meclisinde o mehin heman kuş südü yok
Nâzı bir yana ko ey mey diyerek miçoları
Getürürler iç efendim diyerek altun suları
Alıcak yanına ben âşıkı zârı gelerek
Sundu desti ile ol dîdei bâdam süzerek
Şalı başından çıkarıp saçdı saçı eğdi fesi
Şiire gaayetle meger varmış o şûhun hevesi.
Zevke dâir orada haylice sohbet oldu
Meyi aşk ile sebûyi dilü cânım doldu.
O devrin seçkin kalender şâiri Enderunlu Fâzıl Bey zaman zaman divânesi olduğu nevcivanları “Defteri Aşk” adındaki meşhur eserinde anlatır iken o mahbublar arasında İsmail adında bir köçek oğlandan da bahseder, aslı çingene olan bu dilber delikanlı işi icâbı meyhâne meyhâne dolaşmakda, bu arada Çizmeli adındaki meşhur meyhâneye de uğramaktadır (B.: İsmail, Köçek Kıbti). Dilber köçeğin dolaşdığı diğer meyhâneler “Gümüş Halkalı”, “Servili”, “Sarnıçlı” diye anılır gediklilerdir, Çizmeli’den şu mısra ile bahsedilmişdir:
Çizmeli’den kesilir mi ayağı?...
Tema
Yer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM080033
Tema
Yer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 8, sayfalar 4044-4045
Bakınız Notu
B.: Gedikli Meyhâneler; Meyhâne; B.: İsmail, Köçek Kıbti
Tema
Yer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.