Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EYLÜL AYI
Milâdî takvimde yılın dokuzuncu ayı, sonbahar bevsiminin ilk ayı; 30 gündür; güneş bu ayın başında 5,24 de doğar, 18,43 de batar, sonunda da 5,53 de doğar 17,54 de batar; ayın sonunda gün 1 saat 18 dakika kısalmış olur.
İstanbul ikliminde bu ayda vücudun soğuktan korunmasına kıştan ziyaâe dikkat etmelidir. Sabahları ekseriya sis ve rutûbet çokdur.
Bağ bozumuna devam olunur; sirke yapılır, pekmez kaynatılır. Bu ayda meyva bahçelerinin işi çok olur; şeftâli, kayısı, erik, bâdem çekirdekleri çimlendirilmek üzere ıslak kum içine dikilir, sabah akşam sulanır. Dikilecek ağaçlar için çukurlar açılır; güllere göz aşısı yapılır; portakal ve limon saksılarının toprağı değiştirilir.
Maydanoz, tere, dereotu, roka, turp ve geç yetişen salatalar ekilir. Beyazlandırılmak istenen kerevizler samanla örtülür; çelik fidanları hususi yasdıklara dikilir; meyve ağaçlarına göz aşısı yapılır; fidelikler çapalanır. Temmuzda ekilmiş lahana ve pırasa tohumları fideleşmiş olur, çıkarılıp tarlalara nakledilir. Bu ayda ekilen bakla ve bezelye nisanda mahsul verir. Ispanak seyrekleşir. Diş sarmısak ve arpacık soğan ekilir.
Güllerden çelik, karanfillerden daldırma yapılır. Gül çelikleri için yapılan yastıkların üstünü karar yükseklikte camla örterek kışdan korumalıdır, açık havalarda havalandırmak, icâb ederse ...
⇓ Read more...
Milâdî takvimde yılın dokuzuncu ayı, sonbahar bevsiminin ilk ayı; 30 gündür; güneş bu ayın başında 5,24 de doğar, 18,43 de batar, sonunda da 5,53 de doğar 17,54 de batar; ayın sonunda gün 1 saat 18 dakika kısalmış olur.
İstanbul ikliminde bu ayda vücudun soğuktan korunmasına kıştan ziyaâe dikkat etmelidir. Sabahları ekseriya sis ve rutûbet çokdur.
Bağ bozumuna devam olunur; sirke yapılır, pekmez kaynatılır. Bu ayda meyva bahçelerinin işi çok olur; şeftâli, kayısı, erik, bâdem çekirdekleri çimlendirilmek üzere ıslak kum içine dikilir, sabah akşam sulanır. Dikilecek ağaçlar için çukurlar açılır; güllere göz aşısı yapılır; portakal ve limon saksılarının toprağı değiştirilir.
Maydanoz, tere, dereotu, roka, turp ve geç yetişen salatalar ekilir. Beyazlandırılmak istenen kerevizler samanla örtülür; çelik fidanları hususi yasdıklara dikilir; meyve ağaçlarına göz aşısı yapılır; fidelikler çapalanır. Temmuzda ekilmiş lahana ve pırasa tohumları fideleşmiş olur, çıkarılıp tarlalara nakledilir. Bu ayda ekilen bakla ve bezelye nisanda mahsul verir. Ispanak seyrekleşir. Diş sarmısak ve arpacık soğan ekilir.
Güllerden çelik, karanfillerden daldırma yapılır. Gül çelikleri için yapılan yastıkların üstünü karar yükseklikte camla örterek kışdan korumalıdır, açık havalarda havalandırmak, icâb ederse şerbet vermeli; funda toprağı ile keçi gübresi en muvâfıkdır. Şakaayikler kökten ayrılarak çoğaltılır. Çiçek soğanları saksılara konulur.
Barbunya, tekir balıklarının tam yenecek zamanıdır; lüferin irisi kofananın en lezzetli zamanıdır. İstavrit, izmarit lezzetlidir. Kılıcın ve Kefalın da en lezzetli devridir; kılıcı bilhassa defne yaprağı ile şiş kebabı yapmalıdır.
Eskiden eylülün 8. günü Göksuda üç gün süren bir panayır kurulurdu.
Tevfik Fikretin Rübâb Şikeste’sinde “Âvengi Şühur” (Aylarının hevengi) isimli manzûmenin yedinci parçası İstanbul ikliminin Eylül Ayı tasviridir :
Ne zaman zerdü muhtazır eylül
İtse giryan bulutlarıyla hulûl
Ağlatır yâdımı bu şiiri melûl,
Ben bu teşbîhi zârı pek severim:
“Bir kızın hîni irtihâlinde
Dolaşan handeyi cemâlinde
Andırır hâleti zevâlinde...
Âh ben sohbahârı pek severim!”
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM100403
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 10, pages 5437-5438
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.