Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ENCÜMENİ ÜLFET
Tanzimat devrinde garblılaşma yolundaki hareketler arasında açılmış ilk kulübün adı; kurucusu o devrin aşırı derecede zenginlerinden Mısırlı Mustafa Fâzıl Paşadır; hicrî 1278 (M. 1870 - 1871) de Çenberlitaş civârında zamanının güzel binâlarından Âsım Paşa Konağında açılmışdır. Refik Ahmed Sevengil “İstanbul nasıl eğleniyordu” isimli eserinde şunları yazıyor :
“Tanzimâtı Hayriye ile vechemiz garba çevrildikten sonra garbdan memleketimize gelen eğlencelerden biri de kumardır: Garplıların bu oyun ile iştigal yolunda kurdukları ve Clube (kulüb) adını verdikleri Avrupaî müessese Türkiyede ilk defa 1287 de İstanbulda, hem de nefsi İstanbul semtinde açıldı; ki o sırada Âli Paşa sadrâzam, kulübün kurucusu Mısırlı Mustafa Fâzıl Paşa da Mâliye Nâzırı bulunuyordu. Kulüb için Çenberlitaş civârında Âsım Paşa konağı münâsib görülmüş ve M. Fâzıl Paşa tarafından tefriş ve tanzim olunmuşdu, ve kulüb diye bir ecnebi isim münâsib görülmemiş, Encümeni Ülfet denilmişdi.
“Encümeni Ülfetin mükellef bir kileri ve mutfağı, mâhir fakat müdhiş derecede müsrif bir aşcısı vardı; ustalığı kadar hırsız Dimitro adlı bir Rumdu. Vak’anüvis merhum Abdürrahman Şeref Bey Encümeni Ülfete dâhil bulunan Sakız Ohannes Paşadan işitmiş olduğunu söyleyerek şu fıkrayı nakleder : Mustafa Fâzıl Paşa kulübde yabancı sefirlerde...
⇓ Read more...
Tanzimat devrinde garblılaşma yolundaki hareketler arasında açılmış ilk kulübün adı; kurucusu o devrin aşırı derecede zenginlerinden Mısırlı Mustafa Fâzıl Paşadır; hicrî 1278 (M. 1870 - 1871) de Çenberlitaş civârında zamanının güzel binâlarından Âsım Paşa Konağında açılmışdır. Refik Ahmed Sevengil “İstanbul nasıl eğleniyordu” isimli eserinde şunları yazıyor :
“Tanzimâtı Hayriye ile vechemiz garba çevrildikten sonra garbdan memleketimize gelen eğlencelerden biri de kumardır: Garplıların bu oyun ile iştigal yolunda kurdukları ve Clube (kulüb) adını verdikleri Avrupaî müessese Türkiyede ilk defa 1287 de İstanbulda, hem de nefsi İstanbul semtinde açıldı; ki o sırada Âli Paşa sadrâzam, kulübün kurucusu Mısırlı Mustafa Fâzıl Paşa da Mâliye Nâzırı bulunuyordu. Kulüb için Çenberlitaş civârında Âsım Paşa konağı münâsib görülmüş ve M. Fâzıl Paşa tarafından tefriş ve tanzim olunmuşdu, ve kulüb diye bir ecnebi isim münâsib görülmemiş, Encümeni Ülfet denilmişdi.
“Encümeni Ülfetin mükellef bir kileri ve mutfağı, mâhir fakat müdhiş derecede müsrif bir aşcısı vardı; ustalığı kadar hırsız Dimitro adlı bir Rumdu. Vak’anüvis merhum Abdürrahman Şeref Bey Encümeni Ülfete dâhil bulunan Sakız Ohannes Paşadan işitmiş olduğunu söyleyerek şu fıkrayı nakleder : Mustafa Fâzıl Paşa kulübde yabancı sefirlerden biri şerefine ziyafet vermiş, sofrada onbeş türlü yemek yenilmiş. Encümeni Ülfetin müdürü Andon Alik Efendi ziyafetin kaça mal olduğunu aşcıdan sormuş, Dimitro 15,000 demiş (150 altın); devrin ucuzluğu ve ziyâfete iştirak edenlerin on beş kişiden ibâret olması nazarı itibâra olınırsa kabul edilmez bir paradır. Andon Efendi aşcıdan aldığı hesabı paşaya verdiğinde Mustafa Fâzıl Paşa : — Şu bizim Dimitro çok idârelidir!.. demiş.
“Encümeni Ülfete vükelâ ve rical ile mütemâyiz rütbesini hâiz olan memurlar âzâ olarak kabul edilirlerdi. Âzâsı kulübün muhtelif salonlarında müsâhabe, mütalâa, taam ve oyun (kumar) gibi ictimâî zevklerle vakit geçirirlerdi. Türkiyede ilk muntazam kumar oynatılan yer bu ilk kulüb oluyor.
“Encümeni Ülfet bir sene kadar faaliyetde bulunmuşdur. Âlî Paşa sadâretden çekildikten sonra resmî himâyeyi kaybetti. Mahmud Nedim Paşanın sadâreti zamanında ulemâ, kumarın cürum olduğunu, böyle alenen göz önünde kumar oynatılmasına müsaade edilmesinin câiz olmadığını söyledi, Encümeni Ülfet hükûmet tarafından kapatıldı.
“Sonraları Beyoğlunda sefirlerin, ecnebî malî müesseselerin direktörlerinin ve garbperest Türklerin devam ettikleri kulübler açıldı...” (R. A. Sevengil, İstanbul nasıl eğleniyordu).
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM091063
Theme
Location
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 5113-5114
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.