Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
EMÎR BUHÂRÎ TEKKESİ VE MESCİDİ
Fâtihde Emîr Buharî Sokağında bir Nakşî dergâhı idi, yanında aynı adı taşıyan mescid ile beraber devrinin ünlü şeyhlerinden Emîr Buhârî unvanı ile meşhur Şeyh Ahmed Nakşibendî için İkinci Sultan Bayazıd tarafından yapdırılmışdı. Hadikatül Cevâmi 16 höcreli bir zâviye olduğunu kaydediyor. Âyin günü cuma idi. Şeyh Buhârî vefatında tekkede müstakil bir türbeye defnedilmiş idi. İkinci Sultan Abdülhamidin sadrıâzamlarından Cevad Paşa da türbesini bu tekkenin avlusunda yapdırmışdı. Tekke ile mescid zamanımızda mevcud değildir, yıkılmış ve arsaları da satılmışdır, yalnız türbeler durmaktadır.
Bu tekkede şeyhlik yapmış bâzı zâtler şunlardır:
Emîr Buhârînin dâmadı Hoca Mahmud efendi (ölümü 938, M. 1531 - 1532); Mahmud Efendinin dâmadı Hoca Abdüllâtif Efendi (ölümü 971, M. 1563 - 1564); Hoca Ahmed Sadık Efendi (ölümü 994, M. 1586); Ahmed Sadık Efendinin oğlu Hoca Ziyaeddin Ahmed Efendi (ölümü 1011, M. 1602 - 1603); Ahmed Sadık Efendinin kardeşi Mehmed Said Efendinin oğlu Hoca Fazlullah Efendi (ölümü 1046 M. 1636 - 1637); Fazlullah Efendinin oğlu Hoca Abdullah (ölümü 1080, M. 1669 - 1670); Abdullah Efendinin oğlu Hoca Fazlullah Efendi ölümü 1121 - 1709; onun oğlu Hoca Abdülkerim (ölümü 1131, M. 1718 - 1719); Abdülkerim Efendinin oğlu Hoca Mehmed Refi’ Efendi (ölümü 1132, M. 1719 - 1720); o...
⇓ Devamını okuyunuz...
Fâtihde Emîr Buharî Sokağında bir Nakşî dergâhı idi, yanında aynı adı taşıyan mescid ile beraber devrinin ünlü şeyhlerinden Emîr Buhârî unvanı ile meşhur Şeyh Ahmed Nakşibendî için İkinci Sultan Bayazıd tarafından yapdırılmışdı. Hadikatül Cevâmi 16 höcreli bir zâviye olduğunu kaydediyor. Âyin günü cuma idi. Şeyh Buhârî vefatında tekkede müstakil bir türbeye defnedilmiş idi. İkinci Sultan Abdülhamidin sadrıâzamlarından Cevad Paşa da türbesini bu tekkenin avlusunda yapdırmışdı. Tekke ile mescid zamanımızda mevcud değildir, yıkılmış ve arsaları da satılmışdır, yalnız türbeler durmaktadır.
Bu tekkede şeyhlik yapmış bâzı zâtler şunlardır:
Emîr Buhârînin dâmadı Hoca Mahmud efendi (ölümü 938, M. 1531 - 1532); Mahmud Efendinin dâmadı Hoca Abdüllâtif Efendi (ölümü 971, M. 1563 - 1564); Hoca Ahmed Sadık Efendi (ölümü 994, M. 1586); Ahmed Sadık Efendinin oğlu Hoca Ziyaeddin Ahmed Efendi (ölümü 1011, M. 1602 - 1603); Ahmed Sadık Efendinin kardeşi Mehmed Said Efendinin oğlu Hoca Fazlullah Efendi (ölümü 1046 M. 1636 - 1637); Fazlullah Efendinin oğlu Hoca Abdullah (ölümü 1080, M. 1669 - 1670); Abdullah Efendinin oğlu Hoca Fazlullah Efendi ölümü 1121 - 1709; onun oğlu Hoca Abdülkerim (ölümü 1131, M. 1718 - 1719); Abdülkerim Efendinin oğlu Hoca Mehmed Refi’ Efendi (ölümü 1132, M. 1719 - 1720); onun kardeşi Hoca Abdürrahman Efendi (ölümü 1188, M. 1774); onun oğlu Hoca Hamdullah Efendi (ölümü 1212, M. 1797 - 1798).
Bu şeyhlerden yalnız Ahmed Sadık Efendi ile Hamdullah Efendi tekkede defnedilmişlerdir.
Hadikatül Cevâmiin kaydına göre mescidin minberini XVII. asır sadrıâzamlarından Bayram Paşa koymuştur.
Mescid Fâtihde Fevzipaşa Caddesinde Emir Buhârî Sokağında idi, tekke ise mescidin mukaabilinde, hâlen Fâtih Vergi Dâiresinin bulunduğu yerde idi ;ne zaman yıkıldığını veya yandığını tesbit edemedik. Mescid, Hayrat Derneği ve halkın yardımı ile 13 haziran 1963 de temelinden tutularak yeniden inşaya başlanmışdır; yapı tamamlanmak ve ibadete açılmak üzere iken, her ne sebebden ise 1966 ağustosunda mühürlenmiş, inşaat durdurulmuşdur.
Bu yeni cami fevkaanî olup kare plânlıdır; dört kâgir duvar üzerine kiremitli ahşap çatı ile örtülmüşdür. İbâdet sahnı altlı üstlü iki sıra pencere ile aydınlatılmışdır; ibâdet sahnının ve son cemaat yerinin altında odalar olup zemin katında abdest muslukları ve ayak yolları bulunmaktadır.
Şeyh Emir Buhârînin türbesi 1959 da tâmir edilmişdir; kare plânlı ve kubbeli bir kârgir yapıdır; demir kanadlı bir kapusu ve demir parmaklıklı iki penceresi vardır. Türbenin içi iki basamak çukurda olup eski tahta sandukanın yerine beton bir sanduka yapılmışdır. Hadikatül Cevami türbenin penceresi üstünde şu ölüm tarihinin yazılı olduğunu kaydediyor:
Can dimâğın çünki bu sevdâ buhârı kapladı
Dil didi târih “Ey Seyyid Buhârî vâh vâh”
Hâlen bu târih kitâbesi veya levhası mevcud değildir; 22 beyitlik bir kitâbe vardır.
Hakkı GÖKTÜRK
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Hakkı Göktürk
Kod
IAM090987
Tema
Yapı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 9, sayfa 5088-5089
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.