Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EMİNE (Darıcalı)
1828 de kaynamasından gördüğü canavarca zulüm ve işkence yüzünden aklını oynatarak İstanbulda eşine rastlanmaz bir mâcerâya atılmış genç ve güzel bir kadın; vak’a Hekimbaşı Abdülhak Molla tarafından “Tarihi Livâ” ismini taşıyan hâtıra defterinde tesbit edilmiş ve Reşad Ekrem Koçu tarafından da romanlaştırılmış tarih konularının en güzel örneklerinden biri olarak “Erkek Kızlar” isimli eserinde “Topcu Emin” başlığı altında yayınlanmışdır.
Mora ihtilâli devletin başına yeni bir Rus harbi sarmıştı. “Âsâkiri Mansurei Muhammediye” adı ile yeni kurulan ordu tamamen acemi efraddan ve hiç harp görmemiş zabitlerden mürekkepti. Hattâ ilk aylar içinde kâfi silâh da bulunamamış, üniformaları da hazırlanmamış olduğundan asâkiri mansure efrad ve zabitanının halktan ayırd edilmesi için bellerine birer al kuşak, ellerine de birer asâ, sopa verilmişti.
Felâketli bir devirde büyük bir hükümdar olmasını bilmiş İkinci Mahmud irade, azim ve metanet sahibi adamdı. İki sene içinde düşman karşısına çıkacak ilk kıtaları hazırlamaya muvaffak olmuş, ve bu uğurda âdeta bir tabur kumandanı gibi çalışmıştı. 1828 yılında sarayını, sarayındaki hükümdar hayatını terketti, Râmi Kışlasının bir odasına yerleşti, ve tam bir sene kışlada kaldı. Her sabah askerin kalk borusu ile yatağından çıktı, atına bindi, yeni kıt...
⇓ Read more...
1828 de kaynamasından gördüğü canavarca zulüm ve işkence yüzünden aklını oynatarak İstanbulda eşine rastlanmaz bir mâcerâya atılmış genç ve güzel bir kadın; vak’a Hekimbaşı Abdülhak Molla tarafından “Tarihi Livâ” ismini taşıyan hâtıra defterinde tesbit edilmiş ve Reşad Ekrem Koçu tarafından da romanlaştırılmış tarih konularının en güzel örneklerinden biri olarak “Erkek Kızlar” isimli eserinde “Topcu Emin” başlığı altında yayınlanmışdır.
Mora ihtilâli devletin başına yeni bir Rus harbi sarmıştı. “Âsâkiri Mansurei Muhammediye” adı ile yeni kurulan ordu tamamen acemi efraddan ve hiç harp görmemiş zabitlerden mürekkepti. Hattâ ilk aylar içinde kâfi silâh da bulunamamış, üniformaları da hazırlanmamış olduğundan asâkiri mansure efrad ve zabitanının halktan ayırd edilmesi için bellerine birer al kuşak, ellerine de birer asâ, sopa verilmişti.
Felâketli bir devirde büyük bir hükümdar olmasını bilmiş İkinci Mahmud irade, azim ve metanet sahibi adamdı. İki sene içinde düşman karşısına çıkacak ilk kıtaları hazırlamaya muvaffak olmuş, ve bu uğurda âdeta bir tabur kumandanı gibi çalışmıştı. 1828 yılında sarayını, sarayındaki hükümdar hayatını terketti, Râmi Kışlasının bir odasına yerleşti, ve tam bir sene kışlada kaldı. Her sabah askerin kalk borusu ile yatağından çıktı, atına bindi, yeni kıtalarının başında, kışın yağmur kar altında, kırlara tâlime gitti. Yetiştirilen asker cepheye sevk ediliyor, şehirde, Bayazıddaki dairesinde oturan serasker paşa da Râmi kışlasındaki padişaha toplanan acemi efradı gönderiyordu.
17 Aralık 1828 bir pazartesi günü serasker paşa Râmi Kışlasına muhafaza altında yüzü hârikulâde güzel ve henüz tüylenmemiş genç bir topcu neferi göndermiş ve bu neferin bizzat pâdişah tarafından sorguya çekilmesi lüzumunu arz etmişdir.
Temel Reis adında bir kaptanın yelkenli gemisinde yatdığı gecenin sabahı zabtiye tarafından yakalanan ve adı Emin olan genç nefer pervâsız itiraflarda bulunmuş, erkek olmayıp kız, aslının gürcü, adının Emine, Cerrahpaşada İsmail Ağa adında bir cerrahın câriyesi olduğunu söylemişdir, o adam tarafından saçlarının kesilerek oğlan kılığına sokulduğunu anlatmış ve İsmail Ağayı ahlâksızlıkla suçlamışdır; bir komşu çocuğunun asker esvabını giyip İsmail Ağadan kaçmış, geceleri şurada burada yatmaya başladığını söylemişdir. Pâdişah meselenin gereği gibi tahkikini Hekimbaşı Abdullah Mollaya havâle etmişdir. Uzun soruşmadan sonra Eminenin bir deli olduğu anlaşılmışdır. Darıcalı Halil Ağa adında bir adamın kızı ve Cerrah İsmail Ağanın kardeşi Mustafanın karısıdır. Mustafa kocalık vazifesini yapamayan özürlü bir zencidir; bu sırrın meydana çıkmaması için dayak ile ağır işkence altına konulan Emine, son defa saçları da kesilince tecennün etmiş, cerrah ağır küçük kardeşi topcu neferi Sâlimin üniformasını giyerek bir akşam evden kaçmışdır. Evden kaçdığında bâkirdir, Hekimbaşı konağında muâyenesinde seyyibe çıkmışdır. Son defa bir gemide yatdığı geceye kadar on gün nerelerde kaldığı, kimlerin bâzîcesi olduğu tesbit edilemedi, Emine, muhayyilesindekileri âleme anlatmış, hepsinin doğru olmadığı meydana çıkmışdır.
Zavallı güzel genç kadın Hasekideki kadınlar timarhânesine kondu; aşağıdaki satırları Tarihi Livâ ile Erkek Kızlardan alıyoruz:
“— Taburda askerlik yapmış kızı timarhâneye koymuşlar...
— Kışlada çocuk bile doğurmuş...
— Yok öyle değil, süvârilere muallim imiş, frenk kızıymış...
— Dünya ilmini yutmuş kıral kızıymış...
“İstanbul kadınları her gün türlü hediye alarak, çorbasından böreğine, tatlısına tepsi tepsi yemekler götürerek kaafileler hâlinde Kız Askeri görmeye tımarhâneye taşındı, gardiyanların başına devlet kuşu kondu. Kız Askeri göstermek için hergün avuçlar dolusu bahşişler topladılar”.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090917
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, pages 5054-5055
Note
There is a printing mistake in the page number.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.