Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ELLİALTINCI YENİÇERİ ORTASI, ELLİALTILILAR
Bu yeniçeri ortası, taburu (B.: Yeniçeri) İstanbulda Yemiş İskelesi ve civarının muhâfâza, âsâyiş ve inzibatına memur idi; İstanbula getirilen bütün erzak, bu arada yaş yemiş ve sebze devlet emri ile 56. Yeniçeri Ortasının kolluğu yanında Çardak İskelesine indirilirdi; bundan ötürü bu ortaya Çardak Ortası, kolluğuna da Çardak Kolluğu denilirdi (B.: Çardak Kolluğu ve İskelesi, cild 7, sayfa 3748; Çardak Kolluğu Ateş Kayığı, cild 7, sayfa 3749; Çardak Kolluğu Vak’ası, cild 7, sayfa 3749).
Yeniçeriliğin son devrinde, yeniçerilerin şehir eşkiyâsı olduğu zamanlar bu ortanın yoldaşları türlü rezâletle nam vermişlerdi; aşağıdaki satırların Câbî Said Efendi Vekaayinâmesinden alıyoruz:
“Ellialtı yoldaşlarından bir kaç erâzil haddi tecâvüz ile gelen tâze meyva vesâireye cebren el koyub malları halka ziyâde baha ile sattırmaya cüretden başka yağ, bal vesair erzak alıp Boğaziçine ve Üsküdara giden bakkallardan da fuzûli para alırlar, vermeyeni hırpalarlardı. Bakkal, limoncu ve reâyânın delikanlı çırak ve uşaklarına Balıkpazarı yemenicilerin genç kalfa ve çıraklarına taarruz ederler, fâhişe olsun olmasın yoldan geçen kadınlara lâf atarlar, hattâ cebren yoldan çevirirlerdi. Yemenici esnafı bunların rezâletine tahammül edemeyüb ittifak ile Ağakapusuna gittiler (B.: Ağakapusu, cild 1, sayfa 245)...
⇓ Read more...
Bu yeniçeri ortası, taburu (B.: Yeniçeri) İstanbulda Yemiş İskelesi ve civarının muhâfâza, âsâyiş ve inzibatına memur idi; İstanbula getirilen bütün erzak, bu arada yaş yemiş ve sebze devlet emri ile 56. Yeniçeri Ortasının kolluğu yanında Çardak İskelesine indirilirdi; bundan ötürü bu ortaya Çardak Ortası, kolluğuna da Çardak Kolluğu denilirdi (B.: Çardak Kolluğu ve İskelesi, cild 7, sayfa 3748; Çardak Kolluğu Ateş Kayığı, cild 7, sayfa 3749; Çardak Kolluğu Vak’ası, cild 7, sayfa 3749).
Yeniçeriliğin son devrinde, yeniçerilerin şehir eşkiyâsı olduğu zamanlar bu ortanın yoldaşları türlü rezâletle nam vermişlerdi; aşağıdaki satırların Câbî Said Efendi Vekaayinâmesinden alıyoruz:
“Ellialtı yoldaşlarından bir kaç erâzil haddi tecâvüz ile gelen tâze meyva vesâireye cebren el koyub malları halka ziyâde baha ile sattırmaya cüretden başka yağ, bal vesair erzak alıp Boğaziçine ve Üsküdara giden bakkallardan da fuzûli para alırlar, vermeyeni hırpalarlardı. Bakkal, limoncu ve reâyânın delikanlı çırak ve uşaklarına Balıkpazarı yemenicilerin genç kalfa ve çıraklarına taarruz ederler, fâhişe olsun olmasın yoldan geçen kadınlara lâf atarlar, hattâ cebren yoldan çevirirlerdi. Yemenici esnafı bunların rezâletine tahammül edemeyüb ittifak ile Ağakapusuna gittiler (B.: Ağakapusu, cild 1, sayfa 245), bu ellialtıncı orta bu iskeleden kaldırılıp pâdişâhımızın bir gayri ortas ı tâyin olunsun diye ricâ ettiler, yoksa büyük hâdise olur dediler. Yemenici esnafı kalabalık ve onların da her biri bir yeniçeri ortasının yoldaşı olduğundan, Sekbanbaşı Ağa 56. Ortanın mütecâviz zorbalarının isimlerini yazdırıp baş yasakcı ile Ağakapusuna getirtti ve îdam ettirdi (Ramazan 1227 = Eylül 1812)”.
Ellialtılıların rezâletleri Vak’ai Hayriyeye kadar devam etti.
Ellialtıncı Yeniçeri ortasının nişanı, alâmeti farikası bir kadırga resmi idi; ki bu orta mensubları bu nişanı kollarına, bâzû ve baldırlarına dövme ile nakşettirirlerdi.
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090824
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 5021
Note
There is a printing mistake in the page number.
See Also Note
B.: Yeniçeri; B.: Çardak Kolluğu ve İskelesi, cild 7, sayfa 3748; Çardak Kolluğu Ateş Kayığı, cild 7, sayfa 3749; Çardak Kolluğu Vak’ası, cild 7, sayfa 3749; B.: Ağakapusu, cild 1, sayfa 245
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.