Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ELENİ HANIM (Küçük)
Geçen asır sonlarında yaşamış tulûat tiyatrosu aktrislerinden ve meşhur kantoculardan (dansöz - şantözlerden); hayatı hakkında bilgi edinilemedi. Ûdî Şamlı Selimin kanto Mecmuasında “Penbeli”, “Acem”, “Küplü” (2 kanto), “Figan” (2 kanto), “Bahar”, “Aşak”, “Efe” (5 kanto), “Todi” (2 kanto), “Çingene” (5 kanto), “Hora”, “Trampet”, “Göz”, “Rüyâ”, “Şîve”, “Felek”, “Kabak”, “Gemici”, “Dünbelek”, “Âh”, ve “Sevdâ” isimli 31 kantosu ile “Jimnastik”, “Trambol”, “Ses”, “Nevâzil” ve “Çoban” isimli 5 düettosu kayıdlıdır; ilk dördünü aktör Yervant ile ve sonuncusu Çobanı aktör Aşot ile söylerdi. Emsâlinin çoğu gibi bayağı, avâmî sözleri de kendisinin, ebedî kıymetden mahrum, fakat o tiyatroların ekseriyeti ayak takımından seyircilerini hoşnud etmiş, oyalamış eserlerdir. Küçük Eleni Hanım aynı sahnenin sanatkârlarından bir adaşından azıcık daha körpe, azıcık daha işveli cilveli olduğu için kantoculukda zamanının çok alkış toplamış yosmalarından olmuşdu; şânında bir de türkü yapılmışdır:
Ah Eleni Eleni yosma Küçük Eleni
Alma gece odana benden gayri geleni
Sana çorab alayım
Şıkır şıkır ipekli
Pencerenden dalayım
Uzat o nâzik eli
Elenimin kokusu gül yâsemen menekşe
Küplüde rakı içdim aşkına şişe şişe
Sana şapka alayım
Kordelâlı çiçekli
Sazıma bağlayayım
Saçından çifte teli
Elenimin yatağı kuş ...
⇓ Devamını okuyunuz...
Geçen asır sonlarında yaşamış tulûat tiyatrosu aktrislerinden ve meşhur kantoculardan (dansöz - şantözlerden); hayatı hakkında bilgi edinilemedi. Ûdî Şamlı Selimin kanto Mecmuasında “Penbeli”, “Acem”, “Küplü” (2 kanto), “Figan” (2 kanto), “Bahar”, “Aşak”, “Efe” (5 kanto), “Todi” (2 kanto), “Çingene” (5 kanto), “Hora”, “Trampet”, “Göz”, “Rüyâ”, “Şîve”, “Felek”, “Kabak”, “Gemici”, “Dünbelek”, “Âh”, ve “Sevdâ” isimli 31 kantosu ile “Jimnastik”, “Trambol”, “Ses”, “Nevâzil” ve “Çoban” isimli 5 düettosu kayıdlıdır; ilk dördünü aktör Yervant ile ve sonuncusu Çobanı aktör Aşot ile söylerdi. Emsâlinin çoğu gibi bayağı, avâmî sözleri de kendisinin, ebedî kıymetden mahrum, fakat o tiyatroların ekseriyeti ayak takımından seyircilerini hoşnud etmiş, oyalamış eserlerdir. Küçük Eleni Hanım aynı sahnenin sanatkârlarından bir adaşından azıcık daha körpe, azıcık daha işveli cilveli olduğu için kantoculukda zamanının çok alkış toplamış yosmalarından olmuşdu; şânında bir de türkü yapılmışdır:
Ah Eleni Eleni yosma Küçük Eleni
Alma gece odana benden gayri geleni
Sana çorab alayım
Şıkır şıkır ipekli
Pencerenden dalayım
Uzat o nâzik eli
Elenimin kokusu gül yâsemen menekşe
Küplüde rakı içdim aşkına şişe şişe
Sana şapka alayım
Kordelâlı çiçekli
Sazıma bağlayayım
Saçından çifte teli
Elenimin yatağı kuş tüyünden atlasdan
Zehri kaatil içirir yosmam bir gümüş tasdan
Sana fistan alayım
Kadifeden taftadan
Koğsan çıkmam dışarı
En azı üç haftadan
Elenimin koynunda tez oluyor sabahlar
Nazlı fettan yosmamın boynunda hep günâhlar
Sana pabuç alayım
Bağcıkları sırmadan
Haşre kadar kalayım
Ben koynunda doymadan
Şamlı Selimin mecmuasından bir kaç kantosunu örnek olarak alıyoruz:
Uşşak Dünbelek Kantosu
Çalsın davul dünbelek ile zurna
Göz süzerek oynarım ben sana
Niçin durdun Yorgi niçin
Çal bir daha bir daha
Haydi Kirkor çalsana
Gücenirim ben sana
Darılırım ben sana
Kanto söylerim hem raks ederim
Be nsana âh ben sana
Çalsana çalsana
*
Mâhur Gemici Kantosu
Coşkundur dalgalar
Cessur tayfalar
Şarab içerler
Cessur tayfalar
Dâimâ güler oynarlar
Tayfalar hep birden sıya çekerler
Haydi hopla çözülsün ipler
Sıyamola bizim gemi
Hayamola bizim gemi
*
Sûzinâk Çingene Kantosu
Zibo aynalı zurna çalar
İbo çergede funda bağlar
Kızlar çayırda oynar
Ey şıngıl şıngıl şıngıldam
Şıngıl şıngıl şıngıl
Şıngıl şıngıl şıngıldam
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM090793
Tema
Kişi
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 9, sayfalar 5004-5005
Not
Sayfa numarasında baskıdan kaynaklanan bir hata vardır.
Tema
Kişi
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.