Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EGEMEN (Ahmed Şemseddin)
“Asker ressamlardan; 1876 da İstanbulda doğdu; Harbiye Mektebinden 1894 de piyâde zâbiti olarak mezun oldu, an’anevî mekteb künyesi “Ahmed Şemseddin Cerrahpaşa” dır. Ressam Nuri Paşa ile Üsküdarlı Hoca Ali Rıza Bey gibi iki büyük san’atkârın talebesi olmuş ve Harbiyede iken seçkin bir ressam olarak tanınmışdır. Mezun olduğu yıl Selânik Müşirliği erkânı harbiyesine tâyin edilmiş ve 1898 yılına kadar bu vazifede kalmışdır. Bu dört yıl içinde iki büyük ve güzel tablo yapmışdır, biri Beyaz Kuleyi de içine alan bir Selânik panoraması, diğeri Beyazıd Camiidir, birincisini Selânik emlâki hümâyun müdürü Hâfız Hüseyin Paşa’ya, ikincisini Selânik vâlisi Zihni Paşaya takdim etmiş ve sanat kudreti büyük takdirle karşılanmışdır; iki sene kadar Selânik Askerî Rüşdiyesi ile Terakki Mektebinde resim muallimliği yapmışdır, hatta gençlere resim zevki vermek ve ondan resim sanatı öğrenmek için bu iki okulun ders programlarına ilk defa olan resim dersleri A.Ş. Egemenin muallimliği dolayısı ile konmuşdur. 1898 de birinci mülâzim, 1903 de yüzbaşı olmuş, Beşik ve Doyran göllerinin haritalarını resmetmiş, 1905 kolağası olarak İstanbulda Erkânı Harbiyei Umumiye Riyâseti resimhânesine alınmışdır, yine o sıralarda harita dairesi kurulmuş, oraya da âzâ olmuşdur. 1912 de binbaşı olmuş, Rizeden Erzuruma kadar...
⇓ Read more...
“Asker ressamlardan; 1876 da İstanbulda doğdu; Harbiye Mektebinden 1894 de piyâde zâbiti olarak mezun oldu, an’anevî mekteb künyesi “Ahmed Şemseddin Cerrahpaşa” dır. Ressam Nuri Paşa ile Üsküdarlı Hoca Ali Rıza Bey gibi iki büyük san’atkârın talebesi olmuş ve Harbiyede iken seçkin bir ressam olarak tanınmışdır. Mezun olduğu yıl Selânik Müşirliği erkânı harbiyesine tâyin edilmiş ve 1898 yılına kadar bu vazifede kalmışdır. Bu dört yıl içinde iki büyük ve güzel tablo yapmışdır, biri Beyaz Kuleyi de içine alan bir Selânik panoraması, diğeri Beyazıd Camiidir, birincisini Selânik emlâki hümâyun müdürü Hâfız Hüseyin Paşa’ya, ikincisini Selânik vâlisi Zihni Paşaya takdim etmiş ve sanat kudreti büyük takdirle karşılanmışdır; iki sene kadar Selânik Askerî Rüşdiyesi ile Terakki Mektebinde resim muallimliği yapmışdır, hatta gençlere resim zevki vermek ve ondan resim sanatı öğrenmek için bu iki okulun ders programlarına ilk defa olan resim dersleri A.Ş. Egemenin muallimliği dolayısı ile konmuşdur. 1898 de birinci mülâzim, 1903 de yüzbaşı olmuş, Beşik ve Doyran göllerinin haritalarını resmetmiş, 1905 kolağası olarak İstanbulda Erkânı Harbiyei Umumiye Riyâseti resimhânesine alınmışdır, yine o sıralarda harita dairesi kurulmuş, oraya da âzâ olmuşdur. 1912 de binbaşı olmuş, Rizeden Erzuruma kadar yirmi paftanın nîrengisini yapmışdır. Birinci Cihan Harbinde 3. Ordu levâzımında çalışmış, 1915 de kaymakam (yarbay) rütbesi ile İstanbulda harita dâiresine dönmüşdür. 1921 de on yedi arkadaşı İstanbuldan Anadoluya kaçarak Millî Mücâdeleye iştirâk etmişdir; ve kaçarken Anadoluda işe yarayacak haritaları, vesikaları, bir harita basma makinesi ile sâir lüzumlu âletleri de alıp götürmeye muvaffak olmuşdur. Ankarada millî ordunun harita dairesini kurmuş ve emrine verilen topografları derhal faaliyete geçirerek İnönü meydan muhârebesi mıntakası ile Sakarya müdafaa hattının haritalarını tanzim etmişdir ki harekâtı askeriyede pek büyük faydaları görülmüşdür, 1921 de miralay (Albay) olmuş, 1924 de harita umum müdürlüğü kontografi şûbesi müdürü olmuş, sekiz sene bu vazifede kalarak geniş yenilikler yapmışdır, harita matbaasını yeniden kurarcasına ıslâh etmişdir; 1932 de, yeteri kadar hizmet ettiği vicdan kanâati ile isteği ile emekliye ayrılmış, kendi tâbiri ile: “Zindeliğim üstümde iken Türk mimarlarının güzel güzel eserlerinin resimlerini yapmak ve o yolda bol bol çalışmak için” İstanbula gelmişdir. Albay Şemseddin Egemen mâruf bir kartograf olmakla beraber yağlı boya fırçasını elinden bırakmamış ince duygulu, müdekkik bir ressamdır. 1946 da Ankarada açılan Emekli Ressam Subaylar Birliği sergisinde teşhir edilen Ankara sokaklarında isimli iki tablosu, onun prespektife dayanan kuvvetli bir realist sanatkâr olduğunu gösterir. (Bu satırların yazıldığı 1948 yılında) gözleri görme kudretinin onda sekizini ve (bir hançere hastalığı ile de) sesini kaybetmiş bulunuyordu, fakat Kızıltoprakta Kuyubaşı Mahallesindeki mütevâzı evinde tamamen inzivâya çekilmiş bulunuyordu, 72 yaşında idi” (P. Boyar, Türk Ressamları).
Bu vatanperver kıymetli sanatkâr 1948 - 1950 arasında ölmüşdür.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090685
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4957
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.