Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EDHEM (Hamlacı)
Geçen asır sonlarında Sultan Abdülhamidin kızları ya Cemile Sultanın yahud Fatma Sultanın hamlacılarından gaayetle yakışıklı bir delikanlı idi; halk ağzında “Hamlacı güzeli” lakabı ile meşhurdu; bilhassa yazın Göksu Deresindeki kayık piyasasında sultanının üç çifte kayığı ile görünmesi, dere boyuna dolmuş ayak takımı ve esnaf tabakasından kadınlar ve kızlar arasında heyecanlı bir hava uyandırırdı; üç çifte kayığın baş küreğinde oturur, iki ayakdaşı ile ağır ağır kürek çekerken arada bir başını arkaya çevirerek gür delikanlı sesi ile: “Sandal varda!.. kayık varda!..” diye seslenirdi; sesi, magrûrâne edâsı, bıçkın cakası ile bakışı kıyıdaki vurgunlarını çileden çıkarırdı. Nazlı adında bir imam kızı bu oğlana deli gibi vurulmuş, dile düşüp rezil olmayı göze alarak bir yolunu bulmuş, Sultanın kâhyasının ayaklarına düşerek yalvarmış, ve o adamın lutufkâr delâleti ile hamlacısına kavuşmuş, Edhemle evlenmişdi. Aşağıdaki mâniler ve tarih kıt’ası bu aşk mâcerasının hâtırasıdır:
Göksu Deresi başı
Dinmez gözümün yaşı
İzin ver gelsin yârim
Zâlim hamlacıbaşı
Göksu Deresi derin
Sevdiğim oğlan nârin
Kayığını gözlerim
Hamlacı şehbaz yârin
Göksu Deresi çamur
Yârimde gözler mahmur
Hamlacım her gün gelse
Ulur nûri alâ nur
Göksu Deresi mâvi
Hamlacım pek havâî
Şehbazımın sırtında
Mintan telli siv...
⇓ Read more...
Geçen asır sonlarında Sultan Abdülhamidin kızları ya Cemile Sultanın yahud Fatma Sultanın hamlacılarından gaayetle yakışıklı bir delikanlı idi; halk ağzında “Hamlacı güzeli” lakabı ile meşhurdu; bilhassa yazın Göksu Deresindeki kayık piyasasında sultanının üç çifte kayığı ile görünmesi, dere boyuna dolmuş ayak takımı ve esnaf tabakasından kadınlar ve kızlar arasında heyecanlı bir hava uyandırırdı; üç çifte kayığın baş küreğinde oturur, iki ayakdaşı ile ağır ağır kürek çekerken arada bir başını arkaya çevirerek gür delikanlı sesi ile: “Sandal varda!.. kayık varda!..” diye seslenirdi; sesi, magrûrâne edâsı, bıçkın cakası ile bakışı kıyıdaki vurgunlarını çileden çıkarırdı. Nazlı adında bir imam kızı bu oğlana deli gibi vurulmuş, dile düşüp rezil olmayı göze alarak bir yolunu bulmuş, Sultanın kâhyasının ayaklarına düşerek yalvarmış, ve o adamın lutufkâr delâleti ile hamlacısına kavuşmuş, Edhemle evlenmişdi. Aşağıdaki mâniler ve tarih kıt’ası bu aşk mâcerasının hâtırasıdır:
Göksu Deresi başı
Dinmez gözümün yaşı
İzin ver gelsin yârim
Zâlim hamlacıbaşı
Göksu Deresi derin
Sevdiğim oğlan nârin
Kayığını gözlerim
Hamlacı şehbaz yârin
Göksu Deresi çamur
Yârimde gözler mahmur
Hamlacım her gün gelse
Ulur nûri alâ nur
Göksu Deresi mâvi
Hamlacım pek havâî
Şehbazımın sırtında
Mintan telli sivâî
Göksu Deresi çakıl
Oğlan oynatır akıl
Pırpırı hamlacının
Aşkıyla yanıp yakıl
Göksu Deresi durgun
Âlem yârime vurgun
Düşdüm dostlar pâyine
Ben o gümüş topuğun
Göksu Deresi batak
Hamlacım yalın ayak
Don paçayla oğlanın
Bıçkın çalımına bak
Göksu Deresi sazlı
Kayık altın pervazlı
Âşıkı şurîdesi
İmamın kızı Nazlı
Göksu Deresi perçem
Yârimin adı Edhem
Naz ile kendisini
Satıyor dirhem dirhem
Göksu Deresi yayık
Üstünde kuşlu kayık
Hamlacı Edhemime
Ben olayım halayık
Göksu Deresi pek dar
Bin civan kayıkcı var
Edhemim güzellikde
Olmuş onlara serdar
Göksu Deresi taşkın
Hamlacı yârim şaşkın
Açmamış yaprağım
Henüz kitâbı aşkın
Göksu Deresi tuzlu
Edhem yumuşak yüzlü
Hamlacıma dizimde
Şerbet içirdim buzlu
Göksu Deresi berrak
Hamlacım selvi kavak
Edhemim benim olsun
İstemem telle duvak
Göksu Deresi ayaz
Kabul olunda niyaz
Geldi güzel Edhemim
İrdim murâda bu yaz
Göksu Deresi ayna
Hamlacım oldu mayna
Kalk be deli kız heman
Göbek atarak oyna
TARİH
Oğlan yirmi, kız onbeş yaşında çöp çatıldı
Biri kenar yosması biri şehbaz daltaban
Mücevher tarihine yaş yekûnu katıldı
“İmam kızı Nazlıyı aldı hamlacı oğlan”
1277 + 35 = (M. 1894 - 1895)
Vâsıf HİÇ
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Vâsıf Hiç
Identifier
IAM090585
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4901-4902
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.