Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EDHEM (Dellâk)
Geçen asır sonlarında yaşamış, yirmi yaşına kadar ilk gençliği uygunsuz şehir eşkiyâsı pençesinde hayli fırtınalı ve sefîlâne geçdikden sonra Galatada Kapuiçi Hamamında dellâkliğe kadar düşmüş iken, Türk sahnesinin büyük şöhretlerinden Abdi (Abdürrezzak) Efendi tarafından himâye edilerek sefâletden kurtarılmış (B.: Abdi, cild 1, sayfa 17), onun delâleti ile bir orta oyunu takımına zenne olarak girmiş, hattâ Abdi Efendinin tiyatro topluluğunda da bir kaç sefer kadın, bilhassa genç kız rollerine çıkmışdır.
Tahminen 1880 de doğmuş ve 1905 de bir deniz kazasında boğularak ölmüş ve cesedi bulunanamış olan Dellâk Edhemin yakın âşinâlarından, hattâ âvâre gencin çocukluğunda ağabeyi yerinde komşusu Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin evrâkı metrûkesi arasında manzum bir hâl tercemesi ile bir ölüm târihi vardır ki şunlardır:
Kanaat ehli bir dervişin oğlu
Dellâk Edhem diye mülâkkab zenne
Şehri Üsküdardan kapu komşumuz
Ülfetimiz vardır birâderâne
Aman ne de güzel gonca gül misal
Muattar ve nâzik bir civan idi
Rûhi habis gibi eyledi hulûl
Edheme Piç Hasan denilen gidi
Atmaca kuzguna kaptırdı yazık
Hamâmei hüsnü şebâbı oğlan
Bilemeyüb kendi kadrü kiymetin
Genci iffetini ittirdi talan
Galata Tophâne Salıpazarı
Dolaşdı bir eyyam eşirrâ ile
Çul çaput içinde hem bürehne pâ
Kurşun attırdılar te...
⇓ Read more...
Geçen asır sonlarında yaşamış, yirmi yaşına kadar ilk gençliği uygunsuz şehir eşkiyâsı pençesinde hayli fırtınalı ve sefîlâne geçdikden sonra Galatada Kapuiçi Hamamında dellâkliğe kadar düşmüş iken, Türk sahnesinin büyük şöhretlerinden Abdi (Abdürrezzak) Efendi tarafından himâye edilerek sefâletden kurtarılmış (B.: Abdi, cild 1, sayfa 17), onun delâleti ile bir orta oyunu takımına zenne olarak girmiş, hattâ Abdi Efendinin tiyatro topluluğunda da bir kaç sefer kadın, bilhassa genç kız rollerine çıkmışdır.
Tahminen 1880 de doğmuş ve 1905 de bir deniz kazasında boğularak ölmüş ve cesedi bulunanamış olan Dellâk Edhemin yakın âşinâlarından, hattâ âvâre gencin çocukluğunda ağabeyi yerinde komşusu Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin evrâkı metrûkesi arasında manzum bir hâl tercemesi ile bir ölüm târihi vardır ki şunlardır:
Kanaat ehli bir dervişin oğlu
Dellâk Edhem diye mülâkkab zenne
Şehri Üsküdardan kapu komşumuz
Ülfetimiz vardır birâderâne
Aman ne de güzel gonca gül misal
Muattar ve nâzik bir civan idi
Rûhi habis gibi eyledi hulûl
Edheme Piç Hasan denilen gidi
Atmaca kuzguna kaptırdı yazık
Hamâmei hüsnü şebâbı oğlan
Bilemeyüb kendi kadrü kiymetin
Genci iffetini ittirdi talan
Galata Tophâne Salıpazarı
Dolaşdı bir eyyam eşirrâ ile
Çul çaput içinde hem bürehne pâ
Kurşun attırdılar tek meteliğe
Âhir câyi halâs germâbe diyüb
Varub savunmuşdu Kapuiçinde
Târihin yakînen îdemem beyan
Ya üçyüz ondört ya on beş içinde
Koca Abdürrezzak Efendi bir gün
Varub gördükde ol tâze dellâki
Öyle bir müstesnâ şehrî dilberin
Sukuutun almamış aklü idrâki
Nükuuşi hüsnüne zerâfetine
Hem yâlü bâline çâlâk çıplağın
Değer behâsını biçerek demiş
Yürü gel toplayub tasın tarağın
Efendim bu Dellâk Edhem üstüne
Zenne ne gelmişdir ne de gelecek
Gülpenbe ferâce ak yaşmak ile
Cihan kasem ider kız deyû gerçek
Tarihi Kazâ
Zannım cerîdeler yazdı kazâyı
Nasıl gaaib ettik o mehlikaayı
Yirmidört numara Rüchan Vapuru
Bir kayık batırdı ağustos ayı
Üç nefer yolcunun hepsi boğuldu
Kurtulan can yalnız kayıkçı dayı
Dellâk Edhem civan oyuncu zenne
Tuttu o kazâda râhi ukbâyı
Zenne şöhretiyle mücevher târih
“Cây idindi oğlan ka’ri deryâyı”
1266 + 57 = 1323 (1905)
Vâsıf HİÇ
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Vâsıf Hiç
Identifier
IAM090581
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4898-4899
See Also Note
B.: Abdi, cild 1, sayfa 17
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.