Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
EDHEM (Çorabsız)
Hicrî 1297 (milâdî 1879 - 1880) de Drağmanda Kaya Bostanı diye anılan meşhur bostanda bir şehbaz mürâhik arnavud yanaşma idi ki güzelliği İstanbulun külhânî meşreb şâirleri ve kalender rindleri arasında şöhret olmuşdu; beyaz abadan kesilmiş arnavud esvabı ve başında ak keçeden arnavud külâhı ile dolaşır, o tarihlerde 18 - 19 yaşlarında bir bıçkındı. Ortasında büyük bir havuzu bulunan Kaya Dostanı efendiden kimselerin toplanıp edîbâne hakîmâne iyşü işret ettikleri yerlerdendi, ki o meclislerde bu genç ve dilber yanaşma da sâkîlik ederdi. O yaşa gelinceye kadar ayaklarına çorab giymemiş olan delikanlıya “Çorabsız” lakabını bostanın müdâvimlerinden olan Muallim Nacinin yârânından Şeyh Vasfî takmış, yanaşma öğlanın asıl adı unutulmuşdur; esmer, kara kaşlı kara gözlü, arnavudlar arasında ender görülen tiplerden olan Çorabsızın babası kendi rivâyetine göre bir Cezâyirli imiş, ki Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzi de Çorabsıza “Kara at”, “Yağız” mânâsında “Edhem” adını koymuşdu.
Bostanın yanında Drağman Çeşmesi Yokuşunda Gedikler Kâtibi Bekir Efendinin konağı varmış, Bekir Efendi ölmüş, otuz yaşlarında bir tâze olan dul zevcesi konağın penceresinden bostanı dürbin ile seyrederken genç, gürbüz ve güzel yanaşmayı görmüş, sevmiş ve arabaya bir kılavuz kadın koymuş, Çorabs...
⇓ Read more...
Hicrî 1297 (milâdî 1879 - 1880) de Drağmanda Kaya Bostanı diye anılan meşhur bostanda bir şehbaz mürâhik arnavud yanaşma idi ki güzelliği İstanbulun külhânî meşreb şâirleri ve kalender rindleri arasında şöhret olmuşdu; beyaz abadan kesilmiş arnavud esvabı ve başında ak keçeden arnavud külâhı ile dolaşır, o tarihlerde 18 - 19 yaşlarında bir bıçkındı. Ortasında büyük bir havuzu bulunan Kaya Dostanı efendiden kimselerin toplanıp edîbâne hakîmâne iyşü işret ettikleri yerlerdendi, ki o meclislerde bu genç ve dilber yanaşma da sâkîlik ederdi. O yaşa gelinceye kadar ayaklarına çorab giymemiş olan delikanlıya “Çorabsız” lakabını bostanın müdâvimlerinden olan Muallim Nacinin yârânından Şeyh Vasfî takmış, yanaşma öğlanın asıl adı unutulmuşdur; esmer, kara kaşlı kara gözlü, arnavudlar arasında ender görülen tiplerden olan Çorabsızın babası kendi rivâyetine göre bir Cezâyirli imiş, ki Üsküdarlı halk şâiri Tophâne ketebesinden Âşık Râzi de Çorabsıza “Kara at”, “Yağız” mânâsında “Edhem” adını koymuşdu.
Bostanın yanında Drağman Çeşmesi Yokuşunda Gedikler Kâtibi Bekir Efendinin konağı varmış, Bekir Efendi ölmüş, otuz yaşlarında bir tâze olan dul zevcesi konağın penceresinden bostanı dürbin ile seyrederken genç, gürbüz ve güzel yanaşmayı görmüş, sevmiş ve arabaya bir kılavuz kadın koymuş, Çorabsız Edhem kandırılıp konağa getirilmiş, imam efendiye de haber salınarak, şâhidler, vekiller de hazır, hemen nikâh kıyılmış, şehbaz yanaşma helâlinden dul hanımın kocası olup konağa yerleşmiş ise de etrâfın dedikodusundan rahat edemeyeceklerini bilen hanım hazırlığını da yapmış, oğlanı câmehâbına aldığı gecenin ertesi günü Drağmandan Libâdede veya Çamlıcadaki bir köşke kaçmışlar.
Âşık Râzinin aşağıdaki manzûmesi bu vak’a üzerine yazılmışdır:
Çorabsızı bildin mi?
Yanık yürek merhemi
Veznei muhabbetin
Odur altın dirhemi
Hâki pâki Elbesan
Mat mıdır, ya Debre mi
Yanaşmadır bostanda
Kalenderin hemdemi
Çimer iken havuzda
Gör mukaşşer bâdemi
Topuk nümâyişi var
Deli ider âdemi
Kaşlarıyla çatışır
Karaoğlan perçemi
Haydud nigâhı anın
Talanda virânemi
Pençe atlar sîneme
Timar içün yâremi
Koynunda gezdirirken
Tasvirimle nâmemi
Bir nigârı nâzenin
Kandırmış mehpâremi
Çorapsız şehbazımla
Açdı kahbe âremi
Sonra alub kaçırdı
Aşk cambazı Edhemi
Elde kaldı solukca
Bir tasviri mübhemi
*
Gitti elden Çorapsız
Boş lafa kulak asma
Tarih oldu vak’aya
“Oğlanı çaldı yosma”
1297 (1879 - 1880)
*
Üçlerden üç nefer dizin
Olurlar beytin canbazı
Tarihidir Çorapsızın
“Karı kaçırdı şehbazı”
964 + 333 = 1297 (1880)
Vâsıf HİÇ
Çorabsız Edhem
(Resim: S. Bozcalı)
Theme
Person
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Vâsıf Hiç
Identifier
IAM090579
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
S. Bozcalı
Description
Volume 9, pages 4897-4898
Note
Image: volume 9, page 4897
Theme
Person
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.