Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DÜĞMECİLER MESCİDİ
Eyyubda Düğmeciler semtinde, Düğmeciler Caddesi ile Oluklubayır Sokağı kavuşağındadır. Hadikatül Cevâmi şu mâlûmâtı veriyor :
“Oluklubayır kurbindedir; bânisi Düğmecizâde Mehmed Bâkır Efendidir, kendisi de orada medfundur, Anadolu kadıaskerliğinden mâzul iken hicrî 998 de (milâdî 1589 - 1590) vefât etmişdir, Mehmed Bâkir Efendi iki defâ da İstanbul Kadılığında bulunmuşdur. Bu mescid bir kaç defâ tâmir edilmişdir, ve son olarak Sultan Mahmud Han efendimizin (İkinci Sultan Mahmudun) haremi hümâyunlarında üçüncü haznedar Lülezar Kalfanın himmeti ile beş kese akçe sarfedilerek hicrî 1238 yılında (milâdî 1822 - 1823) tâmir edildi, evvela şadırvan yolları yapılarak su getirildi, tâmir edilen binâ da yeni hasırlarla döşendi. Mescidin mahallesi vardır”; Hadikatül Cevâmi müellifi Ayvansaraylı Hüseyin Efendi, Lâlezar Kalfayı bu mescidin tâmirine kendisinin teşvik ettiğini de kaydediyor.
Tahsin Öz “İstanbul Câmileri” isimli eserinde bu mescidi “Dökmeciler Câmii” adı ile almışdır; semt ve mescid halk ağzında yüz yıllar boyunca Düğmeciler diye anıla gelmişdir; arab asıllı Türk harfleri ile “Düğmeciler” ve “Dökmeciler” aynı şekilde yazılır, üstâdın bu imlâ benzerliği karşısında yanıldığını zan ediyoruz.
1894 yılındaki büyük zelzelede yıkılmış, Emine ve Fatma adında hayır sâhibi iki kadın taraf...
⇓ Devamını okuyunuz...
Eyyubda Düğmeciler semtinde, Düğmeciler Caddesi ile Oluklubayır Sokağı kavuşağındadır. Hadikatül Cevâmi şu mâlûmâtı veriyor :
“Oluklubayır kurbindedir; bânisi Düğmecizâde Mehmed Bâkır Efendidir, kendisi de orada medfundur, Anadolu kadıaskerliğinden mâzul iken hicrî 998 de (milâdî 1589 - 1590) vefât etmişdir, Mehmed Bâkir Efendi iki defâ da İstanbul Kadılığında bulunmuşdur. Bu mescid bir kaç defâ tâmir edilmişdir, ve son olarak Sultan Mahmud Han efendimizin (İkinci Sultan Mahmudun) haremi hümâyunlarında üçüncü haznedar Lülezar Kalfanın himmeti ile beş kese akçe sarfedilerek hicrî 1238 yılında (milâdî 1822 - 1823) tâmir edildi, evvela şadırvan yolları yapılarak su getirildi, tâmir edilen binâ da yeni hasırlarla döşendi. Mescidin mahallesi vardır”; Hadikatül Cevâmi müellifi Ayvansaraylı Hüseyin Efendi, Lâlezar Kalfayı bu mescidin tâmirine kendisinin teşvik ettiğini de kaydediyor.
Tahsin Öz “İstanbul Câmileri” isimli eserinde bu mescidi “Dökmeciler Câmii” adı ile almışdır; semt ve mescid halk ağzında yüz yıllar boyunca Düğmeciler diye anıla gelmişdir; arab asıllı Türk harfleri ile “Düğmeciler” ve “Dökmeciler” aynı şekilde yazılır, üstâdın bu imlâ benzerliği karşısında yanıldığını zan ediyoruz.
1894 yılındaki büyük zelzelede yıkılmış, Emine ve Fatma adında hayır sâhibi iki kadın tarafından yeniden yapdırılmışdır, hicrî 1313 (milâdî 1895 - 1896) tarihli manzum tâmir - tecdid kitâbesi şudur:
Yâ mâlikül - mülk
Rahnedar olmuş idi mescidimiz
Hamdullah bu yıl oldu serâpâ âbâd
İde Allah derûninde kıldıkca namaz
Emîne Fatma hanımların ervâhını şâd
Bu kitâbeden anlaşıldığına göre mescid, daha önce vefat etmiş olan bu iki hanımın adına, vesîlei rahmetolmak üzere, yakınları tarafından tecdid edilmişdir.
Düğmeciler Mescidi 1966 yılında Vakıflar Umum Müdürlüğü tarafından yeniden tâmir ettirilmişdir.
Kare plânlı kâğir bir binâ olup kiremitli ahşab çatı ile örtülüdür, ve taş minârelidir. Son cemaat yeri ahşab olup, zemini mermer döşeli pabucluğun iki yanında birer odacık vardır; ibâdet sahnına girildiğinde sağlı sollu iki maksûre vardır, üstündeki kadınlar mahfiline soldaki maksûreden ahşab merdivenle çıkılır; sağ duvar ile mihrab duvarında altlı üstlü dörder, sol duvarda da yalnız altda iki pencere vardır, mescid cem’an on pencere ile aydınlatılmışdır.
Mescidin sağ tarafında bulunan avluda ulu bir çınar ağacının altında dört musluklu bir şadırvan vardır, üzerinde şu kitâbe bulunmaktadır:
Abdest al Fatma Hanıma kıl duâ
1286 (M. 1869 - 1870)
Bu Fatma Hanımın, ,yukarda adı geçen Fatma Hanım olduğu muhakkakdır, şadırvanı hayatda iken, ve camiin kendi adına tâmirinden 25 - 26 yıl önce yapdırmışdır.
Mescidin hazîresindeki kabir taşları 1966 da toprağa gömülmüş bulunuyordu, kimlere âid oldukları tesbid edilemedi.
Bibl.: Hadikatül Cevâmi, I; T. Öz, İstanbul Camileri, I; Hakkı Göktürk, Not; Hâlid Eraktan, Not.
Düğmeciler Mescidi
(Resim ve plân: Sabih Büyükerbil)
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Sabih Büyükerbil
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM090393
Tema
Yapı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
Sabih Büyükerbil
Tanım
Cilt 9, sayfalar 4804-4806
Not
Görsel: cilt 9, sayfa 4805
Bibliyografya Notu
Bibl.: Hadikatül Cevâmi, I; T. Öz, İstanbul Camileri, I; Hakkı Göktürk, Not; Hâlid Eraktan, Not.
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Sabih Büyükerbil
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.