Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
DUDUBURNU
“Dudu, Tûtî = Papağan soyundan türlü çeşidleri olan meşhur bir kuş ki, dili insan gibi kalın olduğu için işitdiği sesleri teklidt eder, hattâ tâlim edilir ise lâkırdı dahi söyler” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî).
Duduburnu; tûti denilen ve halk ağzında dudu diye meşhur kuşun gagasının kırmızımtırak sarı renginin adı.
Hangi kumaşdan ve kesimi, yapısı ne biçimde olursa olsun bu renkdeki şalvarlar, entâriler, ferâceler, hotozlar, “Duduburnu Şalvar”, “Duduburnu Entâri”, “Duduburnu Ferâce”, “Duduburnu Hotoz” diye isim almışlardır.
Nar çiçeği şemsiye, Duduburnu Ferâce
Bir ak yaşmak tutunmuş nakşi hayalden ince
(Âşık Râzi)
Yakın geçmişin kadın tuvaletinde bir Hotoz “Duduburnu” adını taşır. M. Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli eserinde “Duduburnu hotoz” maddesinde şunları yazıyor :
“Eskiden kadınların başlarına takdıkları (koydukları) hotoz nevilerinden birinin adı idi. Hatırı sayılır derecede büyük olan ermeni dudularının burunlarına benzediği için bu ad verilmişdir”.
Tuhaf, garib, fazla cesaretli bir yakıştırmadır. Hotoz, kadın başının bir süsüdür; bir çeşidine böyle bir çirken benzetişle isim takılması asla düşünülemez, kaldı ki iri burun ermeni kadınlarının da alâmeti farikası değildir. Duduburnu Totoz, yukarıda da kaydettiğimiz adını, kumaşın kırmızımtırak...
⇓ Devamını okuyunuz...
“Dudu, Tûtî = Papağan soyundan türlü çeşidleri olan meşhur bir kuş ki, dili insan gibi kalın olduğu için işitdiği sesleri teklidt eder, hattâ tâlim edilir ise lâkırdı dahi söyler” (Şemseddin Sâmi, Kaamûsu Türkî).
Duduburnu; tûti denilen ve halk ağzında dudu diye meşhur kuşun gagasının kırmızımtırak sarı renginin adı.
Hangi kumaşdan ve kesimi, yapısı ne biçimde olursa olsun bu renkdeki şalvarlar, entâriler, ferâceler, hotozlar, “Duduburnu Şalvar”, “Duduburnu Entâri”, “Duduburnu Ferâce”, “Duduburnu Hotoz” diye isim almışlardır.
Nar çiçeği şemsiye, Duduburnu Ferâce
Bir ak yaşmak tutunmuş nakşi hayalden ince
(Âşık Râzi)
Yakın geçmişin kadın tuvaletinde bir Hotoz “Duduburnu” adını taşır. M. Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli eserinde “Duduburnu hotoz” maddesinde şunları yazıyor :
“Eskiden kadınların başlarına takdıkları (koydukları) hotoz nevilerinden birinin adı idi. Hatırı sayılır derecede büyük olan ermeni dudularının burunlarına benzediği için bu ad verilmişdir”.
Tuhaf, garib, fazla cesaretli bir yakıştırmadır. Hotoz, kadın başının bir süsüdür; bir çeşidine böyle bir çirken benzetişle isim takılması asla düşünülemez, kaldı ki iri burun ermeni kadınlarının da alâmeti farikası değildir. Duduburnu Totoz, yukarıda da kaydettiğimiz adını, kumaşın kırmızımtırak sarı renginden almış idi.
Renkli kumaşlardan hotozlar genç kadınlar tarafından taşınırdı. Geçen asır sonlarında yaşamış Üsküdarlı Kalender halk şâiri Âşık Râzi duduburnu hotozlu yaşlı bir yosmayı şöyle hicvediyor :
Hanımımın başında duduburnu hotozu
Âguuşune çekmiş bir gül ibikli horoz
Oğlanın adımına çil çil altın sayılmış
Aşmışken çift otuzu yosmanın kokorozu
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM090269
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 9, sayfa 4747
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.