Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DRAMALI
Bıçkın meşreb hâneberduş hîzandan dilber bir delikanlı olup 1877 de Topkapusu civarında Şerbetci Odaları arkasındaki bostanda uygunsuz gürûhundan Karanfilci Mevvlud adında biri tarafından bir içki âlemi içinde katledilmiş, vak’a, cinâyetin işleniş şekli bakımından da emsâli görülmemiş oldu için İstanbulda büyük heyecan uyandırmışdı. Bir yıldan fazla güzel genci sözde himâyesi altına gezdiren kaatil, aralarında çıkan bir münakaşa ve kavga sonunda Dramalıyı önce birkaç yerinden bıçaklayıp ağır yaralamış, sonra boğazına bir ip geçirerek ve bostan kuyusunun içine salarak kuyu içinde asmışdı. Kaatil kaçmış, maktulün de hüviyeti tesbit edilememiş, öldüren de ölen de mechul kalmışdı. Yalnız halk bostana “Kanlı Bostan” adını vermişdi.
Cinâyetden 36 yıl sonra, 1913 de Mahmud Şevket Paşanın katli üzerine halk arasında ittihadcılara karşı aşırı muhâlif bilinenler toplanıp sürgüne gönderilir iken yârânımızdan Mervenköylü Bitli Tevfik Efendi de Sinoba sürülmüşdü, hattâ altı ay kadar da Sinob zındanında yatmışdı. İşte orada Karanfilci Mevlud adında bir kaatil tanımışdı, yaşı altmışına yakın, İstanbulda bir ihtiyar kadnı parasına tamah ederek öldürmekden îdâma bedel müebbed hapse mahkûm olmuş ve 12 yıl Sinob Zındanında kalarak 1909 da af edilen bu adam, tahliyesinde İstanbula dönmeyerek Sinobda...
⇓ Read more...
Bıçkın meşreb hâneberduş hîzandan dilber bir delikanlı olup 1877 de Topkapusu civarında Şerbetci Odaları arkasındaki bostanda uygunsuz gürûhundan Karanfilci Mevvlud adında biri tarafından bir içki âlemi içinde katledilmiş, vak’a, cinâyetin işleniş şekli bakımından da emsâli görülmemiş oldu için İstanbulda büyük heyecan uyandırmışdı. Bir yıldan fazla güzel genci sözde himâyesi altına gezdiren kaatil, aralarında çıkan bir münakaşa ve kavga sonunda Dramalıyı önce birkaç yerinden bıçaklayıp ağır yaralamış, sonra boğazına bir ip geçirerek ve bostan kuyusunun içine salarak kuyu içinde asmışdı. Kaatil kaçmış, maktulün de hüviyeti tesbit edilememiş, öldüren de ölen de mechul kalmışdı. Yalnız halk bostana “Kanlı Bostan” adını vermişdi.
Cinâyetden 36 yıl sonra, 1913 de Mahmud Şevket Paşanın katli üzerine halk arasında ittihadcılara karşı aşırı muhâlif bilinenler toplanıp sürgüne gönderilir iken yârânımızdan Mervenköylü Bitli Tevfik Efendi de Sinoba sürülmüşdü, hattâ altı ay kadar da Sinob zındanında yatmışdı. İşte orada Karanfilci Mevlud adında bir kaatil tanımışdı, yaşı altmışına yakın, İstanbulda bir ihtiyar kadnı parasına tamah ederek öldürmekden îdâma bedel müebbed hapse mahkûm olmuş ve 12 yıl Sinob Zındanında kalarak 1909 da af edilen bu adam, tahliyesinde İstanbula dönmeyerek Sinobda mahbushânede kahvecilikle yerleşib kalmışdı. Tevfik Efendi de zındandan çıkıp sâhilde İstanbul usulü bir meyhâne açıp işletmeye başladığında Karanfilci de onun gedikli müşterilerinden biri olmuşdu. Bir gece aşırı sarhoş olarak düşmüş ve başından ağır yaralanarak bir kaç gün sonra ölmüşdü. Müşterisi olmak dolayısı ile hastalığında Karanfilci de onun gedikli müşterilerinden biri olmuşdu. Bir gce aşırı sarhoş olarak düşmüş ve başından ağır yaralanarak bir kaç gün sonra ölmüşdü. Müşterisi olmak dolayısı ile hastalığında ziyâretine giden Tevfik’e : “Bak Tevfik Efendi !. ben on yıl ara ile iki kan işledim, birinin cezâsını on iki yıl zındanda yatarak çekdim, ilk cinâyetim mechul kaldı, fakat onun cezâsının hâlâ çekiyorum.. tam otuz altı otuz yedi yıl oluyor, kanadımın altına girmiş, velînimet kapusundan kaçarak itlik yolunda koşan ayağıma ayak uydurmuş Dramalı denilen bir genci hiç yüzünden bir gece bostanda bıçakladım, sonra boğazına ip geçirib bostan kuyusan salıb asdım; delikanlının kuyuya salarken : — Kıyma bana Mevlud!.. diye inleyen sesi hâlâ kulaklarımda.. kırk yıla yaklaşdı peşimi bırakmadı.. o gece senin meyhâneden çıkarken de karşımda Dramalının hayâlini gördüm, şaşırdım ve düşdüm...” diye müdhiş bir îtirafda bulunmuşdur.
Tophâne ketebesinden Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin de “Dramalı” diye anılmış bir manzûmesi vardır; Râzi destan edâlı manzumesine şu notu eklemişdir :
“Peder merhumun gaayetle mahremi olub Vefâda Büyük Kovacılar Hamamı kurbinde konak ve hademe uşak sâhibi havlucu ve peştemalcı esnafından Bursalı Tâhir Efendi derler cemâl âşıkı bir zât vardı. Dramalı Galata hâneberdûşanından bir hîz bıçkın iken Tâhir Efendi mürüvvet gösterib anı konağına alarak giydirib kuşatıb adam içinde dolaşacak kılığa sokmuşdu, fakat oğlan nankör çıkarak o âlicenab velînimet kapusundan firar etmiş, her ne kadar bir kaç ay sonra peşiman olub affını taleb ile gelmiş ise de muhabbet ve kabul görmeyib konağa alınmamışdır. Destan Tâhir Efendi ağzındandır...”
DESTAN
Bıçkın nümâyişi tam meşrebimce
Gönül kapdırdım da o serkeş gence
Alub şâhin başın kaçdıkda o yâr
İstanbul bir kaan ben oldum kepçe
Bir şûhi şehlevend pırpırı âfet
Anda tamam olmuş hüsnü letâfet
Kalyoncu kesimi kılık kıyâfet
Târif idem size inceden ince
Dramalı dirler şûhi tannâze
Mürâhik civandır tâzeden tâze
Serde acem şalı tam üç endâze
Şıkırdım dilberim esmerdir tence
Dayı vâri adım atışı kıvrak
Çekiç gibi güm güm ya tırak tırak
Yalın ayaklarla topuk vurarak
Giriyor rüyâma ol çakırpençe
Kâkülü reyhandır perçemi sünbül
Sincem kafesinde sanırdım bülbül
Itrı füsünkârı seher vakti gül
Yâsemin ya şebbû kokardı gece
“Yeşiller giydikde tûtil gûyâ”
“Siyehpûş oldukda Kâbei ulyâ”
Gel gör yaraşan da o selvi boya
Ak sâde bez donla bir gömlek bence
Belinde bir futa o Dramalı
Uryan görenlere bir de sormalı
Yeşildirek ve hem Yıldız, Yamalı
Görmüş mü emsâlin sâkü sürince
Firar ettiği bir tızmantırıl it
Yeni yakasında dizi dizi bit
Yağlı kara yanar çaksan bir kibrit
Anınçün yâresi oldu derince
Gûli beyâbandır şeklü şemâil
Bir kabihül vecih zehri helâhil
Vâcibülkatle o şeh ola mâil
Affı ne mümkündür dönüb gelince
Karanfilci Mevludun fecî şekilde öldürdüğü genc ile şânında Âşık Râzi tarafından destan yazılmış Dramalının aynı delikanlı olduğu âşikârdır.
Vâsıf HİÇ
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Vâsıf Hiç
Identifier
IAM090251
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4739-4740
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.