Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DONANMÂYİ HÜMÂYUNUN KÖPRÜLERDEN ÇIKIŞI MERÂSİMİ
Haliç asırlar boyunca Donanmâyı Hümâyunun da limanı olmuşdur. Halicin iki yakasını bağlayan ilk köprü hicrî 1252 (M. 1836-1837) yılında Galata tarafında Azeb kapusu ile İstanbul tarafında Unkapanı arasında yapıldı; Donanmâyi Hümâyunun yattığı Kasımpaşada Tersâne önü bu köprünün arkasında kaldı; o yıllar buharlı gemilerin Osmanlı Donanmasına girmek üzere bulunduğu devirdir; Hayrâtiye adı verilen bu ilk Haliç Köprüsünün ortasında, Donanma gemilerinin girip çıkması için açılır kapanır bir geçid yapılmışdı. Hicrî 1260-1261 (M. 1844-1845) arasında Galatada Karaköyü İstanbulda Eminönüne bağlayan İkinci Haliç Köprüsü yapıldı; o tarihde ise Donanma tamamen buharlı gemilerden, zırhlı firkateynler ile korvetlerden mürekkebdir; bu köprünün ortasında da Halice girip çıkacak büyük gemiler, bilhassa donanma zırhlıları için açılır kapanır bir geçid yapıldı. Haliçdeki Donanmanın ortalarından açılan köprülerden gçip dış limana, Marmaraya çıkması İstanbul halkına, meraklı ve heyecanlı bir seyir sahnesi olurdu, halk liman kıyısına dolar, aşırı meraklılar sandallara binerler, donanma gemileri bayraklarla donanır, her geminin efradı, kar gibi beyaz bahriyeli formalar, başlarında al fesleri, bellerinde al kuşakları ile ve çıplak ayaklarla direklere tırmanırlar, gemilerin canlı süsleri süsleri olurlard...
⇓ Read more...
Haliç asırlar boyunca Donanmâyı Hümâyunun da limanı olmuşdur. Halicin iki yakasını bağlayan ilk köprü hicrî 1252 (M. 1836-1837) yılında Galata tarafında Azeb kapusu ile İstanbul tarafında Unkapanı arasında yapıldı; Donanmâyi Hümâyunun yattığı Kasımpaşada Tersâne önü bu köprünün arkasında kaldı; o yıllar buharlı gemilerin Osmanlı Donanmasına girmek üzere bulunduğu devirdir; Hayrâtiye adı verilen bu ilk Haliç Köprüsünün ortasında, Donanma gemilerinin girip çıkması için açılır kapanır bir geçid yapılmışdı. Hicrî 1260-1261 (M. 1844-1845) arasında Galatada Karaköyü İstanbulda Eminönüne bağlayan İkinci Haliç Köprüsü yapıldı; o tarihde ise Donanma tamamen buharlı gemilerden, zırhlı firkateynler ile korvetlerden mürekkebdir; bu köprünün ortasında da Halice girip çıkacak büyük gemiler, bilhassa donanma zırhlıları için açılır kapanır bir geçid yapıldı. Haliçdeki Donanmanın ortalarından açılan köprülerden gçip dış limana, Marmaraya çıkması İstanbul halkına, meraklı ve heyecanlı bir seyir sahnesi olurdu, halk liman kıyısına dolar, aşırı meraklılar sandallara binerler, donanma gemileri bayraklarla donanır, her geminin efradı, kar gibi beyaz bahriyeli formalar, başlarında al fesleri, bellerinde al kuşakları ile ve çıplak ayaklarla direklere tırmanırlar, gemilerin canlı süsleri süsleri olurlardı; donanma köprülerin geçidlerinden halk tarafından çılgınca alkışlanır, Karaköy Köprüsünden çıkarken de Şirketi Hayriye ve İdârei Mahsûsa vapurları tarafından düdüklerle selâmlanırdı.
İkinci Sultan Abdülhamid zamanında Donanmâyi Hümayun uzunca bir zaman Haliçde demirli, âtıl kalmış, efrâdı bahriyenin tâlim ve terbiyesi de ihmal edilmişdi; Çankırılı Hacı Şeyhoğlu Ahmed Kemal Bey (B.: Çankırılı Hacı Şeyhoğlu Ahmed Kemal Bey) “Görüp işittiklerim” isimli hâtıralarında şunları yazıyor :
“1897?1898 Yunan Harbinde zırhlıların Haliçden çıkışını Unkapanı Köprüsünden seyrediyordum. Tesâdüfen yanımda kısa boylu, ak sakallı bir zât vardı; bir aralık kolumu çekerek :
— Aman kaçalım.. şimdi gemi köprüye toslayacak!... dedi.
“Bahsettiği gemi Mesudiye Zırhlısı idi ve henüz Ayvansaray önünde idi; bu ihtiyar zât :
— Hey gidi günler hey!.. biz, on dört kişi bir tarafda, ondört kişi diğer tarafda, Mahmudiyenin dümenini kullanırdık, bunlar dümenci parmakla idâre olunan gemiyi kullanamıyorlar !.. dedi.
“Ve hakikaten o gün Mesudiye Zırhlısı Unkapanı Köprüsüne carpdı...” (Görüp işittiklerim).
Üsküdarlı halk şâiri Âşık Râzinin aşağıdaki iki kıt’ası da, Yunan Harbi dolayısı ile Donanmâyi Hümâyunun Haliçden çıkışını tasvir yolunda yazılmış olacakdır :
Başlarında al fesler, bellerinde al kuşak
Cümlesi yalın ayak, ak dimiden forması
Tam beşyüz behriyeli tığ gibi şehbaz uşak
Donanmışdır zırhlının direk seren arması
Kimi ejderi bahri deniz hizberi
Zeberdest fetâlardır güzellerin serveri
Ol serenbaz cundabaz bahriye neferleri
Alkışları çok yaşa pâdişâhım duâsı
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090177
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4701-4702
See Also Note
B.: Çankırılı Hacı Şeyhoğlu Ahmed Kemal Bey
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.