Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DON, DENİZİN DONMASI
Osmanlı Vak’anüvisleri yaman katı kışları vekaayinâmelerine kaydederlerken bâzan İstanbulda denizin, öncelikle iç liman Haliç’in ve akıntısı olmasına rağmen Boğazın donduğunu da yazmışlardır.
Hicrî 1030 Kışındaki Don — “Rebiülevvelin başında onaltısına kadar (24 ocak - 8 şubat 1621) pek çok kar yağdı; kışın şiddetinden deniz (Boğaz) tamâmen dondu, ancak ortasında akıntı küçücük dere gibi açık kalmış idi. Rebiülevvelin 17. günü (9 şubat 1621) Sarayburnu ile Üsküdar arası cümle buz olup Galatadan İstanbula, ve Hasbağçeden Kireçkapusuna büz üstünden yaya adam geçdiğini görenler rivâyet ederler. Gemiler seferden kesilip zahîre gelmediğinden 70 dirhem ekmek 1 akçeye, etin okkası 15 akçeye satıldı” (Peçevili Tarihi, II; Naimâ Tarihi, II).
Hâşimî Çelebinin tarihidir :
İstanbulla Üsküdar arası dondu, kış katı oldu
Geçer her cânibe âdem yürür havfetmeyüb buzda
Didim ey Hâşîmî tarihin anın lâfzen ve mânen
“Yol oldu Üsküdara bin otuzda Akdeniz dondu”
1030
Neşâtinin tarihi :
Emri Hak ile İstanbulda olan kış bu sene
Belki dünyâ duralı olmadı bu resme şitâ
Üsküdar ile İstanbul arası dondu kamu rûyi derya
Gören kimesne anı sanurdu sahrâ
Bunu kim gördü ki deryâde buzun üstünde
Kara yer gibi gezerler niceler bî pervâ
Lâfzen ve mânen ana didi Neşâti tarih
“Be meded dondu bin otuzda soğukdan ...
⇓ Read more...
Osmanlı Vak’anüvisleri yaman katı kışları vekaayinâmelerine kaydederlerken bâzan İstanbulda denizin, öncelikle iç liman Haliç’in ve akıntısı olmasına rağmen Boğazın donduğunu da yazmışlardır.
Hicrî 1030 Kışındaki Don — “Rebiülevvelin başında onaltısına kadar (24 ocak - 8 şubat 1621) pek çok kar yağdı; kışın şiddetinden deniz (Boğaz) tamâmen dondu, ancak ortasında akıntı küçücük dere gibi açık kalmış idi. Rebiülevvelin 17. günü (9 şubat 1621) Sarayburnu ile Üsküdar arası cümle buz olup Galatadan İstanbula, ve Hasbağçeden Kireçkapusuna büz üstünden yaya adam geçdiğini görenler rivâyet ederler. Gemiler seferden kesilip zahîre gelmediğinden 70 dirhem ekmek 1 akçeye, etin okkası 15 akçeye satıldı” (Peçevili Tarihi, II; Naimâ Tarihi, II).
Hâşimî Çelebinin tarihidir :
İstanbulla Üsküdar arası dondu, kış katı oldu
Geçer her cânibe âdem yürür havfetmeyüb buzda
Didim ey Hâşîmî tarihin anın lâfzen ve mânen
“Yol oldu Üsküdara bin otuzda Akdeniz dondu”
1030
Neşâtinin tarihi :
Emri Hak ile İstanbulda olan kış bu sene
Belki dünyâ duralı olmadı bu resme şitâ
Üsküdar ile İstanbul arası dondu kamu rûyi derya
Gören kimesne anı sanurdu sahrâ
Bunu kim gördü ki deryâde buzun üstünde
Kara yer gibi gezerler niceler bî pervâ
Lâfzen ve mânen ana didi Neşâti tarih
“Be meded dondu bin otuzda soğukdan deryâ”
1030
Hicrî 1109 kışındaki don — “Cemreler arasında mûtadın hilâfında (M. 1698 kışı) şiddetli kış olup Kağıdhâne Haliçi dondu” (Râşid Tarihi, II).
Hicrî 1168 kışındaki don — “Rebülevvelin ortalarında (ocak 1755) pek çok kar yağdı, şiddetli kış oldu, Defterdar İskelesi ile Südlüce arasında deniz dondu, pek çok kimse buz üstünden yürüyerek geçdi; söylenmiş meşhur tarihdir :
Buz üstünden geçen geldi bana yaz didi tarihin
Deniz altmış sekizde dondu buzdan bendeniz geçdim
“O kış Edirnede yirmi karış kar yağdığı söylendi” (Vâsıf tarihi, I).
Hicrî 1228 kışında don — “... muharremin yirminci günü (M. 23 ocak 1813) kışın şiddeti gittikçe artdı; yirmi altıncı günü (29 ocak) İstanbul sokakları buzlarla dolu, beygir ve araba geçmez oldu, ana caddelerin buzları lağımcı amelelerine kırdırıldı, iri buz parçaları yolların iki yanına kaleler gibi yığıldı, ekmekci ve hammal beygirleri ile kibar ve rical beygirleri geçebilecek kadar yollar açıldı; muharremin yirmi dokuzundan (1 şubat) sonra kar daha çok yağarak soğuk bir mertebede şiddetlendi ki odaların içinde sular dondu; Haliç de donarak Kasımpaşa ile Cibali arasından îtibâren Haliçin geri kısmının yüzü buz kesildi...” (Cevdet Tarih, X).
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090164
Theme
Event
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4689
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.