Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DOĞANCILAR SU MAKSEMİ
Onsekizinci yüz yılın ilk yarısında yapılmışdır; Üsküdar çeşmelerinden önemli bir kısmını besleyen Fatma Sultan - İbrahim Paşa su yolunun Doğancılarda üç kola ayrıldığı taksim mahallidir. Bu maksem Üsküdarın diğer tarihi sularının şebekeleri üzerinde benzeri bulunmayan türk su tevzi sistemine ait güzel bir yapıdır. Doğancılar parkının karşısında, açık türbe sokağının başında, Doğancılar camiinin karşı tarafındadır. Maksem ilk bakışda bir türbeyi andırır. Üstü kurşun kaplı, yarım küre kubbeli, hafif saçak çıkıntılı, araları tuğla ve taş örme, sekiz köşeli, takriben 4-4,5 metre yüksekliğindedir. Sekiz yüzünden birinde küçük bir kapusu vardır. Sekiz beyitlik kitâbesi, her yüzünde bir beyit olmak üzere ve saçağına yakın bir yere bu sekiz cebheli binâya fırdolayı konmuşdur; metni asrın büyük şâiri Nedimindir :
Şehi Dâra haşem şevketlû Sultan Ahmedi Gaazi
Ki desti lutfu hemçün ebri nisan feyzbahşâdır
Cihanbânı muzaffer şehriyâri mâdelet perver
Ki dâim himmeti masrûfi terfihi berâyâdır
Kılan ol şehriyârın devletü ikbâlini te’yid
Veziri âzamı Dâmad İbrâhim Pâşâdır
Kemâli cûdi ihsâsına ol sadrı keremkârın
Delîli rûşeni makbûl bu âbı musaffâdır
Şerefâbâd içindir aslı ammâ kim bu maksemden
Bu şehri Üsküdara dahi küllî hisse peydâdır
Hele hakka şehriyârı cihânü sadrı zîşânı
Bu cârî hay...
⇓ Read more...
Onsekizinci yüz yılın ilk yarısında yapılmışdır; Üsküdar çeşmelerinden önemli bir kısmını besleyen Fatma Sultan - İbrahim Paşa su yolunun Doğancılarda üç kola ayrıldığı taksim mahallidir. Bu maksem Üsküdarın diğer tarihi sularının şebekeleri üzerinde benzeri bulunmayan türk su tevzi sistemine ait güzel bir yapıdır. Doğancılar parkının karşısında, açık türbe sokağının başında, Doğancılar camiinin karşı tarafındadır. Maksem ilk bakışda bir türbeyi andırır. Üstü kurşun kaplı, yarım küre kubbeli, hafif saçak çıkıntılı, araları tuğla ve taş örme, sekiz köşeli, takriben 4-4,5 metre yüksekliğindedir. Sekiz yüzünden birinde küçük bir kapusu vardır. Sekiz beyitlik kitâbesi, her yüzünde bir beyit olmak üzere ve saçağına yakın bir yere bu sekiz cebheli binâya fırdolayı konmuşdur; metni asrın büyük şâiri Nedimindir :
Şehi Dâra haşem şevketlû Sultan Ahmedi Gaazi
Ki desti lutfu hemçün ebri nisan feyzbahşâdır
Cihanbânı muzaffer şehriyâri mâdelet perver
Ki dâim himmeti masrûfi terfihi berâyâdır
Kılan ol şehriyârın devletü ikbâlini te’yid
Veziri âzamı Dâmad İbrâhim Pâşâdır
Kemâli cûdi ihsâsına ol sadrı keremkârın
Delîli rûşeni makbûl bu âbı musaffâdır
Şerefâbâd içindir aslı ammâ kim bu maksemden
Bu şehri Üsküdara dahi küllî hisse peydâdır
Hele hakka şehriyârı cihânü sadrı zîşânı
Bu cârî hayri pâkü bi bedeş tevfiki Mevlâdır
Hüdâ ikisinin de ömrü ikbâlin kıla efzun
Ki desti re’fetü ihsanları eltâfa mecrâdır
Nedîmâ âbı cârîsin görünce söyledi târih
“Bu maksem vâye mehdi cûdi İbrâhim Pâşâdır”
1141 (M. 1728-1729)
Dışarıdan gelen su, bir boru ile mermer bir su haznesine çıkar. Bu hazne iki bölmelidir. Bölmelerden birinde dışarıdan gelen su toplanır, buradan diğer bölmeye geçer, bu ikinci bölme de Türk su dağıtma sisteminde ayarlamaya uyularak üç bölmeye ayrılmıştır. Maksemin bu kısmından çıkan üç su borusu Üsküdar çeşmelerine yayılan üç su kolunu beslerdi. Hâlen metrûkdür.
Dr. Saadi Nazım NİRVEN
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Saadi Nâzım Nirven
Identifier
IAM090074
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4645
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.