Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
DÎVANHÂNE
Kasımpaşada deniz kenarında ve Tersânei Âmirenin yanında Kaptanpaşaların resmî makam binası yüz yıllar boyunca Dîvanhâne adını taşıya gelmişdir (B.: Tersâne, Tersânei Âmire).
Tersânedeki ilk Dîvanhâne binası hicrî 921-922 (milâdî 1515-1516) yılları arasında yapılmışdı, bu binâ hakkında en küçük bir bilgi yokdur.
Hicrî 1134 yılı zilhiccesinin on ikinci günü (23 eylül 1722) üç anbarlı bir kalyonun denize indirilmesi münâsebeti ile Tersâneye gelen devrin pâdişâhı Üçüncü Ahmed Kaptanpaşalara mahsus dâirenin (Divanhânenin) çok harab durumda olduğunu görmüş, hemen bir yenisinin yapılmasını emrederek üç gün sonra eski Dîvanhânenin yıkılmasına başlanmış, bir yıl sonra da yeni Dîvanhânenin binası tamamlanmışdır.
Bu ikinci yeni Dîvanhâne bînası birer ve ikişer katlı zârif ahşab dâirelerden mürekkebdi; en mühim kısmı da, önünde ahşab bir kayık iskelesi bulunan ve büyük bir kısmı denize çakılmış kazıklar üstüne oturtulmuş Kaptanpaşa Kasrı idi. Bu büyük kasrın az ötesinde pâdişahlara mahsus bir hünkâr kasrı, hünkâr kasrında küçük fakat “dilküşâ” bir hamam yapılmış, bu iki kasır câmekânlı bir geçidle bağlanmışdı. Dîvanhânenin diğer dâirelerini Tersâne Kethüdâsı dâiresi, Tersâne Tercümanı Odası, Kalem (Kaptanpaşalık bürosu), Tersâne Başçavuşu Odası, Dîvanhâne hademe ve efrâdının koğuşları, ha...
⇓ Read more...
Kasımpaşada deniz kenarında ve Tersânei Âmirenin yanında Kaptanpaşaların resmî makam binası yüz yıllar boyunca Dîvanhâne adını taşıya gelmişdir (B.: Tersâne, Tersânei Âmire).
Tersânedeki ilk Dîvanhâne binası hicrî 921-922 (milâdî 1515-1516) yılları arasında yapılmışdı, bu binâ hakkında en küçük bir bilgi yokdur.
Hicrî 1134 yılı zilhiccesinin on ikinci günü (23 eylül 1722) üç anbarlı bir kalyonun denize indirilmesi münâsebeti ile Tersâneye gelen devrin pâdişâhı Üçüncü Ahmed Kaptanpaşalara mahsus dâirenin (Divanhânenin) çok harab durumda olduğunu görmüş, hemen bir yenisinin yapılmasını emrederek üç gün sonra eski Dîvanhânenin yıkılmasına başlanmış, bir yıl sonra da yeni Dîvanhânenin binası tamamlanmışdır.
Bu ikinci yeni Dîvanhâne bînası birer ve ikişer katlı zârif ahşab dâirelerden mürekkebdi; en mühim kısmı da, önünde ahşab bir kayık iskelesi bulunan ve büyük bir kısmı denize çakılmış kazıklar üstüne oturtulmuş Kaptanpaşa Kasrı idi. Bu büyük kasrın az ötesinde pâdişahlara mahsus bir hünkâr kasrı, hünkâr kasrında küçük fakat “dilküşâ” bir hamam yapılmış, bu iki kasır câmekânlı bir geçidle bağlanmışdı. Dîvanhânenin diğer dâirelerini Tersâne Kethüdâsı dâiresi, Tersâne Tercümanı Odası, Kalem (Kaptanpaşalık bürosu), Tersâne Başçavuşu Odası, Dîvanhâne hademe ve efrâdının koğuşları, hademe ve efrad hamamı, bir Dîvan Yeri (Binâya adını veren Kaptanpaşa Dîvanı Salonu), bir mescid, Hazîne Dâiresi, Divan Efendisi Odası (Kaptanpaşalık bürosu genel sekreterinin odası), Başçuhadar odası, Gedikli Ağalar Dâiresi, bir Kahve Ocağı idi.
Bu ikinci Dîvanhâne binası hicrî 1134 den 1235 tarihine kadar (M. 1722-1820) yüzyıl kadar yaşadı; bilhassa denize bakan cebhesi çok harab olmuş, burada denize çakılı kazıklar üstünde bulunan Kaptanpaşa Kasrı, kazıklar çürüdüğü için, tehlikeli bir durum almışdı; tersâne mimarlarının verdiği mâili inhidam raporu ile 1235 (1820) yılında yıkdırıldı ve yerine üçüncü Dîvanhâne binası yapdırıldı.
Yeni binanın da deniz yüzü, denize çakılmış kazıklar üzerine oturtulmuşdu ki burada demir külâhlı ve katranlı meşe ağacından 200 kayık kullanılmışdı. Binânın eski plânı ufak tâdillerle tatbik edilmişdi, ve dâirelerin iç tezyinâtına bilhassa çok emek verilmişdi; cami ve hamamlar daha büyük olarak yapılmışdı.
Zamanımızda Kasımpaşada bahriyelilerin ağzında halâ “Dîvanhâne binasıdır, kısmen yanmış ve kısmen harab olmuş üçüncü Dîvanhânenin yerine Sultan Abdülaziz zamanında Bahriye Nezâreti olarak yapdırılmışdır; Cumhuriyet devrinde bir ara Deniz Müzesi, sonra Deniz Gedikli Mektebi (D.G .Erbaş Okulu) olmuş (B.: Deniz Gedikli Erbaş Okulu, cild 8, sayfa 4406; Deniz Müzesi, cild 8, sayfa 4449), bu satırların yazıldığı sırada Kuzey Deniz Saha Komutanlığı binası idi (Ocak 1967). Binâyı gezme imkânı bulunamadı.
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM090014
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 9, page 4618
See Also Note
B.: Tersâne, Tersânei Âmire; B.: Deniz Gedikli Erbaş Okulu, cild 8, sayfa 4406; Deniz Müzesi, cild 8, sayfa 4449
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.