Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇİÇEKÇİ KAHVEHÂNESİ
Üsküdarda Karacahmed Mezarlığı civârında çok eski ve meşhur bir kahvehâne; tramvay yolu ile Haydarpaşa tarafından gelindiğine göre (1934 Belediye Şehir Rehberinde Tıbbiye Caddesi) Üsküdarın eşeği yerinde olan Duvardibi mevkiinde, Selimiye Dergâhını geçdikten sonra sol kolda Üçüncü Sultan Selimin çeşmesinin hemen karşısında, caddeye nisbetle azıcık geride, bir bağçe içinde, toprak üstü tek katlı, 1964 yılında mesken olarak kullanılan soluk kırmızı aşı boyalı ahşab binâcıklardır; önünde, bağçesi içinde bir namazgâh taşı vardır; namazgâh kaldırılmışdır.
Adına onsekizinci asır metinlerinde rastlanmış; şehirde tebdili kıyafetle sık sık dolaşan ve kendisini Topkapulu Osman Ağa diye tanıtarak halkın derdlerini dinleyen Üçüncü Sultan Osman (Padişahlığı 1754-1757) Üsküdara geçdiği zamanlar hemen dâima bu kahvehâneye uğrardı. Asrımızda da en seçkin müşterisi büyük ressam Hoca Ali Riza Bey olmuşdu; üstâdın bu kahvehânede oturur iken çizdiği iki üç desen vardır; ekseriya, İstanbulu dolaşırken çizdiği krokiler üzerinde de, burada oturur, çalışırdı; 1885 - 1895 arasında Haddehâneli Cemil adında çok güzel bir genç bu Çiçekçi Kahvehânesinde çıraklık yapmış, bir gün Ali Riza Bey Cemil’in de portresini çizerek imzalı bir kopyasını Üsküdarlı halk şâiri Vasıf Hiç’e (Vâsıf Hoca) hediye etmişti (B.: A...
⇓ Read more...
Üsküdarda Karacahmed Mezarlığı civârında çok eski ve meşhur bir kahvehâne; tramvay yolu ile Haydarpaşa tarafından gelindiğine göre (1934 Belediye Şehir Rehberinde Tıbbiye Caddesi) Üsküdarın eşeği yerinde olan Duvardibi mevkiinde, Selimiye Dergâhını geçdikten sonra sol kolda Üçüncü Sultan Selimin çeşmesinin hemen karşısında, caddeye nisbetle azıcık geride, bir bağçe içinde, toprak üstü tek katlı, 1964 yılında mesken olarak kullanılan soluk kırmızı aşı boyalı ahşab binâcıklardır; önünde, bağçesi içinde bir namazgâh taşı vardır; namazgâh kaldırılmışdır.
Adına onsekizinci asır metinlerinde rastlanmış; şehirde tebdili kıyafetle sık sık dolaşan ve kendisini Topkapulu Osman Ağa diye tanıtarak halkın derdlerini dinleyen Üçüncü Sultan Osman (Padişahlığı 1754-1757) Üsküdara geçdiği zamanlar hemen dâima bu kahvehâneye uğrardı. Asrımızda da en seçkin müşterisi büyük ressam Hoca Ali Riza Bey olmuşdu; üstâdın bu kahvehânede oturur iken çizdiği iki üç desen vardır; ekseriya, İstanbulu dolaşırken çizdiği krokiler üzerinde de, burada oturur, çalışırdı; 1885 - 1895 arasında Haddehâneli Cemil adında çok güzel bir genç bu Çiçekçi Kahvehânesinde çıraklık yapmış, bir gün Ali Riza Bey Cemil’in de portresini çizerek imzalı bir kopyasını Üsküdarlı halk şâiri Vasıf Hiç’e (Vâsıf Hoca) hediye etmişti (B.: Ali Riza Bey, Üsküdarlı, cild 2, sayfa 703; Cemil, Haddehâneli, cild 6, sayfa 2446)
Çiçekçi Kahvehânesinin çırak Cemili için söylenmiş şu ayaklı mânilerle kıt’a Merdivenköylü Tevfik Karkan’ındır:
Adam aman... “fe” si var!
Altınbaşak perçeme yaraşmış al fesi var
Adam aman... “fe” si var!
Çiçekçi Kahvesinin bir çapkın dalfesi var.
Çiçekçiye gittim bir çiçek gördüm
Târi muhabbetim oldu kördüğüm.
Yıllarca güzeller peşinde koşdum
Böyle bir güzel şey yokdu gördüğüm.
Adam aman.... “mil”i var!
Kaçmış Haddehâneye kızgın şişi mili var
Adam aman... “mil” var!
Tevfikin gözlerinde tüter bir Cemili var.
Merhum Vâsıf Hiç bu kıymetli hâtırâsını naklederek: “Bu kahvehânenin hemen bütün müşterileri; müdâvimleri, üdebâ, zürefâ, ilim ve sanat, mârifet ve erbâbı idi, nice beyler, paşalar, olgun dolgun kalem efendileri bu kahvehâneye çıkarlardı, içlerinde mütekaaidin hattâ gecelik entârileri üstüne bir ceket, sako, palto alıp gelirlerdi. Dedikodu yapılmaz, edibâne, hakimâne, rindâne sohbet ve muhabbetle vakit geçirilirdi. Bazan Cemil Bey Pehlivan ve Esvabcıbaşının Alâeddin Bey gibi azılı kabadayılar da gelirdi, fakat edebleriyle otururlar, oranın vekarlı havasını asla bozmazlardı” diyor.
Aşağıdaki satırları bu ansiklopedinin seçkin kalem arkadaşlarından Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver’in 1962 yılında Türk Etnografya dergisinin 5 numaralı sayısında intisar etmiş “Türkiye’de Kahve Kahvehâneler” başlıklı makaalesinden alıyoruz:
“Tunusbağından Karacaahmed’i sola alarak Duvardibinde Pertev Paşa Camiine (Selimiye Dergâhına) gelirken (Duvardibine Üsküdar tarafından gelindiğine göre) İhsaniye’de Namazgâh’a sapan yol başında ve Selimi Sâlis tuğralı çeşmenin karşısına rastlar.
Bir katlı ve kırmızıya boyalı, bağçe içinde bir binadır. Hâlen kapalıdır. Kiralık ev gibi kullanılmaktadır. Sâhibine Hacı derlerdi. O da Çiçekçi Aziz’den tutmuşdu. Bundan 45 sene evvel açıkdı. Yazın bağçesinde oturmak mutad idi. Vaktiyle yeri bir açık namazgâh imiş ve mihrabı tası ve abdest musluğu için tulumbalı kuyu vardı ki, ben hatırlarım” (adı geçen derginden aynı basım, 1963).
Çiçekçi Kahvelerinde Çırak Cemil
(Ali Riza Beyin deseninden, S. Bozcalı eli ile)
Çiçekçi Kahvehânesi
(Ord. Prof. Süheyl Ünver’in resminden Sabiha Bozcalı eli ile)
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070917
Theme
Location
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, pages 3960-3962
Note
Image: volume 7, page 3961
See Also Note
B.: Ali Riza Bey, Üsküdarlı, cild 2, sayfa 703; Cemil, Haddehâneli, cild 6, sayfa 2446
Theme
Location
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.