Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇIRAK RÜYÂSI VAK’ASI
1899 yılı ekim ayında bir gece Kocamustafapaşa çarşısını heyecan ve dehşete düşürmüş bir vak’adır, fransızca Servet Gazetesi “Molièr’e konu olmaya lâyık” başlığı altında neşretmiştir.
Çarşıda edeb ve nâmusu ile tanınmış Kastamonulu helvacı Aziz Ağa, hemşehrisi olan Hasan adındaki mürâhik çırağı ile beraber dükkânın üstündeki bekâr odasında yatmaktadır ve odada karanlıkda yatarlar. Bir gece çırak Hasan rüyâsında iki haydudun hücumuna uğrar, haydudlar oğlanı altlarına alıp boğmaya çalışırlar, Hasan da rüyâsının ağırlığı altında boğuk boğuk feryâda başlar. Çırağının o boğuk iniltilerine uyanan helvacı Aziz Ağa karanlıkda ve uyku sersemliği içinde: “Dükkâna hırsızlar girdi. Hasanı boğuyorlar!... Onun işini bitirince beni boğacaklar!...” der, kendi canının kaygusuna düşüb usulca yatağından çıkar ve el yordamı ile merdiveni bulursa da korkudan muvâzenesini kaybeder, merdivenden aşağı yuvarlanır, aşağıda bir camekân üstüne düşerek, kıralan cam ile ellerinden, ayaklarından ve yüzünden yaralanır ve “İmdâd!... hırsız var!...” diye bağırmağa başlar. Bu sefer ustasının sesine çırak uyanır, “Dükkâna hırsız girmiş, ustamı boğuyor!...” diyerek hemen yardım için aşağı iner, karanlıkda, yerde yatan ustasına çarpar, o da yere yuvarlanır.
Bu gürültülere ve feryatlara komşu dükkânlarda yatan esnaf ...
⇓ Read more...
1899 yılı ekim ayında bir gece Kocamustafapaşa çarşısını heyecan ve dehşete düşürmüş bir vak’adır, fransızca Servet Gazetesi “Molièr’e konu olmaya lâyık” başlığı altında neşretmiştir.
Çarşıda edeb ve nâmusu ile tanınmış Kastamonulu helvacı Aziz Ağa, hemşehrisi olan Hasan adındaki mürâhik çırağı ile beraber dükkânın üstündeki bekâr odasında yatmaktadır ve odada karanlıkda yatarlar. Bir gece çırak Hasan rüyâsında iki haydudun hücumuna uğrar, haydudlar oğlanı altlarına alıp boğmaya çalışırlar, Hasan da rüyâsının ağırlığı altında boğuk boğuk feryâda başlar. Çırağının o boğuk iniltilerine uyanan helvacı Aziz Ağa karanlıkda ve uyku sersemliği içinde: “Dükkâna hırsızlar girdi. Hasanı boğuyorlar!... Onun işini bitirince beni boğacaklar!...” der, kendi canının kaygusuna düşüb usulca yatağından çıkar ve el yordamı ile merdiveni bulursa da korkudan muvâzenesini kaybeder, merdivenden aşağı yuvarlanır, aşağıda bir camekân üstüne düşerek, kıralan cam ile ellerinden, ayaklarından ve yüzünden yaralanır ve “İmdâd!... hırsız var!...” diye bağırmağa başlar. Bu sefer ustasının sesine çırak uyanır, “Dükkâna hırsız girmiş, ustamı boğuyor!...” diyerek hemen yardım için aşağı iner, karanlıkda, yerde yatan ustasına çarpar, o da yere yuvarlanır.
Bu gürültülere ve feryatlara komşu dükkânlarda yatan esnaf ayaklanır, fenerlerle sokağa fırlarlar ve helvacı dükkânının önünde: “Aziz Ağa!... Hasan!... ne oluyor!” diye bağrışmaya başlar; Aziz Ağa, karanlıkda Hasanı görmediği için: “Yetişin ümmeti Muhammed, hırsızlar Hasanı boğdular!” diye bağırır. Hasan ise, rüyâsından bî haber: “Eyvah... Ustam aklını oynatmış!...” der ve hemen koşub kapuyu açar. Çarşılı fenerlerle helvacı dükkânına girince evvelâ yaralı Aziz Ağanın yardımına koşulur; adamcağız: “Hasanımı öldürdüler!...” diye çırpınırken çırak teessüründen ağlıyarak:
— Ustacığım!... sana ne oldu?!... beni kim öldürdü?! Der. Çırak Hasanın bir rüyâ görmüş olduğu ancak o zaman anlaşılır. Vak’aya komşulardan kimi güler, kimi de “deliler gece yarısı bütün esnafı ayağa kaldırdı” diye kızar, bir kısım şübheciler de: “Bu işin içinde bir bit yeniği var ama anlıyamadık!...” der. Helvacı Ağa da o geceden itibâren yatdıkları odada bir küçük lâmba bulundurmaya başlar.
Bibl. : Servet Gazetesi.
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070885
Theme
Event
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, pages 3943-3944
Bibliography Note
Bibl. : Servet Gazetesi.
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.