Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇIFIT KAPUSU
İstanbul Surlarının Haliç boyundaki kapularından Yeni Camiin önündeki kapunun türkler tarafından konmuş adı.
Yeni Camiin inşâsından önce sur içinde o bölge bir yahudi mahallesi idi. İstanbul halkı ağzında “Yahudiler” diye anılırdı; oda oda kiraya verilen ve her birinin içinde 30-40 âile barınan ve Yahudhâna denilen büyük binalar var idi ki İstanbulun ilk apartımanlarıdır (B.: Yahudhâne). O kale kapusuna bundan ötürü “Çıfıt Kapusu” denilmişdi.
Üçüncü Sultan Murad’ın zevcesi ve Üçüncü Sultan Mehmed’in anası Safiye Sultanın hayır eseri olarak Yeni Camiin temeli Üçüncü Sultan Mehmed’in zamanında 1597 yılında atıldı; 1603 de padişah, 1605 de camii yaptıran anası Safiye Sultan ölünce camiin yapısı durdu ve binâ 1660 senesine kadar, yarım asır öylece metrûk kaldı, büyük yahudi mahallesinde âdeta unutuldu. 1660 da Dördüncü Sultan Mehmed’in anası Hatice Turhan Sultan büyük bir cami yaptırmaya karar verince, devrin sadrâzâmı Köprülü Mehmed Paşa, Valde Sultana Safiye Sultanın yarı kalmış eserini tamamlamasını teklif etti, hem milyonlar tutarında tasarruf sağlanacakdı, hem de Mimar Davud Ağa gibi büyük bir sanatkârın başladığı yapı sâheseri tamamlanacak, kurtarılacak idi; Turhan Sultan vezirin teklifini memnuniyetle kabul etti; Yahudiler Mahallesi arsa ve binâ mubâdelesi usulü ile istimlaâk ...
⇓ Devamını okuyunuz...
İstanbul Surlarının Haliç boyundaki kapularından Yeni Camiin önündeki kapunun türkler tarafından konmuş adı.
Yeni Camiin inşâsından önce sur içinde o bölge bir yahudi mahallesi idi. İstanbul halkı ağzında “Yahudiler” diye anılırdı; oda oda kiraya verilen ve her birinin içinde 30-40 âile barınan ve Yahudhâna denilen büyük binalar var idi ki İstanbulun ilk apartımanlarıdır (B.: Yahudhâne). O kale kapusuna bundan ötürü “Çıfıt Kapusu” denilmişdi.
Üçüncü Sultan Murad’ın zevcesi ve Üçüncü Sultan Mehmed’in anası Safiye Sultanın hayır eseri olarak Yeni Camiin temeli Üçüncü Sultan Mehmed’in zamanında 1597 yılında atıldı; 1603 de padişah, 1605 de camii yaptıran anası Safiye Sultan ölünce camiin yapısı durdu ve binâ 1660 senesine kadar, yarım asır öylece metrûk kaldı, büyük yahudi mahallesinde âdeta unutuldu. 1660 da Dördüncü Sultan Mehmed’in anası Hatice Turhan Sultan büyük bir cami yaptırmaya karar verince, devrin sadrâzâmı Köprülü Mehmed Paşa, Valde Sultana Safiye Sultanın yarı kalmış eserini tamamlamasını teklif etti, hem milyonlar tutarında tasarruf sağlanacakdı, hem de Mimar Davud Ağa gibi büyük bir sanatkârın başladığı yapı sâheseri tamamlanacak, kurtarılacak idi; Turhan Sultan vezirin teklifini memnuniyetle kabul etti; Yahudiler Mahallesi arsa ve binâ mubâdelesi usulü ile istimlaâk edildi ve bugün Eminönü dediğimiz bölgedeki mûsevilerden bir kısmı Balatda, bir kısmı da Hasköy’de iskân edildiler; yalnız Sinagog muhafaza edildi, diğer binâların hepsi yıkıldı, bir taraftan cami tamamlanır iken, bir yandan da o sâhada büyük bir kapalıçarşı (Mısır Çarşısı), Turhan Sultan adına büyük bir çeşme ve büyük bir türbe yapıldı. Muhafaza edilen sinagog (havra) zamanımızda Eminönünde Ege İçkili Lokantasının bulunduğu binâdır (B.: Turhan Sultan; Mehmed Paşa Köprülü; Yeni Cami; Ege İçkili Lokantası; Kaza Belâ Sandığı).
Yapısı 1663 de tamamlanan Yenicami on dokuzuncu asıra kadar Vâlide Camii adı ile anılagelmişdir; camiin önündeki hale kapusu da on dokuzuncu asra kadar eski adını muhafaza etmiş, oraya da yine “Çıfıt Kapusu” denilmişdir; kapunun adı, Vâlide Camiine Yeni Câmi denilmeye başladıktan sonradır ki değişmiş. “ Yeni Cami Kapusu” denilmişdir.
Eminönü meydanı daracı bir yerdi; Yeni Cami Kemeri ve camiin cebhesi eski kale duvarının her iki yanına yapışmış parazit binâlarla kaplanmışdı; camie, Eminönü tarafından, Çıfıt Kapusundan (Yeni Cami Kapusundan geçilerek girilirdi. Atatürk’ün emri, işâretiyle Yeni Camiin önü açılır iken eski kale duvarının oradaki kısmı, yamanmış parazit binalarla beraber yıkıldı, kaldırılıdı, bu arada Çıfıt Kapusu (Yeni Cami Kapusu) da kaldırıldı.
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM070796
Tema
Yapı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 7, sayfa 3890
Bakınız Notu
B.: Yahudhâne; B.: Turhan Sultan; Mehmed Paşa Köprülü; Yeni Cami; Ege İçkili Lokantası; Kaza Belâ Sandığı
Tema
Yapı
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.