Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇEVKÂNÎ
Geçen asır sonlarında yaşamış Hamzavî tarikâtından halk şâiri bir kalenderdir; kendi asıl adı da Hamza olup Rumelinde Kızanlıkda doğmuşdur, oranın terzi esnafındandır; 1876 Rumeli bozgunundan bir müddet sonra memleketindeki baba ocağını satarak tahminen otuz yaşlarında iken İstanbula gelmiş ve bir müddet adını tesbit edemediğimiz bir hamamda dellâklık yapmışdır; “Bergüzârı Çevkânî” adını verdiği bir riâlede altı parça manzûmesi vardır ki küçümsenmiyecek bir tahsil ve edebî terbiye gördüğü anlaşılıyor:
Mâyemiz aşk u muhabbet
Kızanlıkdır hâki pâkim
Hayyat Hamza dirler bana
Kalenderlikde bî bâkim
Ocak satdım birkaç pula
Düşdüm yârim ile yola
Vardım şehri İstanbula
Hamam çıplağı dellâkim
Aşık Cevkânii gümrâh
Kârı dâim âh ile vâh
Germâbede tam altı mâh
Hizmetde çüştü çâlâkim.
*
Kutbi âlem Hamza Velî
Sırrına mazharsın beî
Çık meydânı muhabbete
Pîrinden aldın sen eli.
Yalın ayak başı açık
Mestânelik göstermeli.
Köçeki hoş cünbüş olub
Aşkı Hayderler dönmeli.
Yâ dost deyû çek sineye
Kande gördün bir güzeli
Abdalı ol bir mehveşim
Zencîri aşk perçem teli
Cümle varın oda yak gel
Ko disümler sana deli
*
Hak budur gerçek âşıkın
Dîdesi yarden ayrılmaz
Aşkına bel bağlayınca
Dîdesi yarden ayrılmaz.
Doğar her şeb mâh misâli
Muhabbetli lâübâli
Âşıklığın belli hâli
Dîdesi yarden ayrılmaz....
⇓ Read more...
Geçen asır sonlarında yaşamış Hamzavî tarikâtından halk şâiri bir kalenderdir; kendi asıl adı da Hamza olup Rumelinde Kızanlıkda doğmuşdur, oranın terzi esnafındandır; 1876 Rumeli bozgunundan bir müddet sonra memleketindeki baba ocağını satarak tahminen otuz yaşlarında iken İstanbula gelmiş ve bir müddet adını tesbit edemediğimiz bir hamamda dellâklık yapmışdır; “Bergüzârı Çevkânî” adını verdiği bir riâlede altı parça manzûmesi vardır ki küçümsenmiyecek bir tahsil ve edebî terbiye gördüğü anlaşılıyor:
Mâyemiz aşk u muhabbet
Kızanlıkdır hâki pâkim
Hayyat Hamza dirler bana
Kalenderlikde bî bâkim
Ocak satdım birkaç pula
Düşdüm yârim ile yola
Vardım şehri İstanbula
Hamam çıplağı dellâkim
Aşık Cevkânii gümrâh
Kârı dâim âh ile vâh
Germâbede tam altı mâh
Hizmetde çüştü çâlâkim.
*
Kutbi âlem Hamza Velî
Sırrına mazharsın beî
Çık meydânı muhabbete
Pîrinden aldın sen eli.
Yalın ayak başı açık
Mestânelik göstermeli.
Köçeki hoş cünbüş olub
Aşkı Hayderler dönmeli.
Yâ dost deyû çek sineye
Kande gördün bir güzeli
Abdalı ol bir mehveşim
Zencîri aşk perçem teli
Cümle varın oda yak gel
Ko disümler sana deli
*
Hak budur gerçek âşıkın
Dîdesi yarden ayrılmaz
Aşkına bel bağlayınca
Dîdesi yarden ayrılmaz.
Doğar her şeb mâh misâli
Muhabbetli lâübâli
Âşıklığın belli hâli
Dîdesi yarden ayrılmaz.
Kibârında kopuklarda
Ya gül penbe topuklarda
Perçem kâkül yapuklarda
Dîdesi yarden ayrılmaz
Âşıkın varlığı dildâr
Gözler anda merkez medâr
Kimi şahdır kimi serdâr
Dîdesi yarden ayrılmaz.
Kes vebâlin başın gel
Yâye nisbet ismi güzel
Sırmakeşdir zülüf tel tel
Dîdesi yarden ayrılmaz
(Sırmakeş Bâli)
*
Baş açık meydânı aşkde
Bir dilberin bedesiyiz
Yalın ayak sîne uryan
Bir dilberin bendesiyiz.
Ol perî rû sînemde can
Anın yüzü şemsi cihan
Lâ’li lebi derde derman
Bir dilberin bendesiyiz.
Vechindedir Nûr Âyeti
Hüsnünün yokdur gaayeti
Bak ne câzibdir vahşeti
Bir dilberin bendesiyiz.
Germâbeler sahnı gülşen
Kaçan varsa ol şûhişen
Uryan gören dîde rûşen
Bir dilberin bendesiyiz.
Hayyatıma usta oldum
Cim karnında nokta oldum
Dildârımı Rab’de buldum
Bir dilberin bendesiyiz.
(Terzi Receb)
*
Hâlim açmam yârime ben
Ârif ise bilsün hâlim
Görsün nakşi hüsnün nedir
Sînemde ol mah cemâlim.
Âşıklara figan gerek
Mâşuklara irfan gerek
Zîrâ derde derman gerek
Mescidde kande Bilâlim.
Siyehçerde dilberim var
Âhûyi vahşî bî karar
Sipahizâde Şehsüvar
Piyâdeyim bî mecâlim.
Va’di vaslınla peylemiş
Âşık başın top eylemiş
Yitirmiş mi ya neylemiş
Yar boynundadır vebâlim.
Gördüm ol gonce verdi
Deryâda uryan çimerdi
Sandım gönül kadre erdi
Vaslıyla artdı melâlim.
*
Gerçek âşık olan kişi
Yârinde istemez nikaab
Şeytan ile birdir dişi
Câme hâbı dârül ikaab
Arar gezer bir tâzerû
Zeberdest sâhibi bâzû
Dîdede âteşi arzû
Ruhlerinde rengi hicâb.
Nurdan sülüs elif kaamet
Olsa tüm uryan ol âfet
Lîbas olur ana iffet
Dîvânı aşk içinde bâb.
Şâhi hûban hümâ pervâz
Letâfetli bülend âvâz
Ser tâ be pa işve tırâz
Tâki ebrüvânı mihrâb.
Nakşi pâyi billûra denk
Olmaz mücevherli çelenk
Seveceksen sev bir pelenk
Lebi lâ’li rıtlı şerâb.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070784
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, pages 3884-3885
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.