Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇEŞMELERDE SAKA GEDİĞİ
Büyük şehir İstanbul’da her evde akar suyun bulunmadığı devirlerde, hemen geçen asır sonlarına kadar o zamanların adı ile sakaların (sucuların) günlük hayattaki hizmeti çok önemli idi (B.: Saka). Ahşab İstanbul için dâimâ korkunç bir âfet olan yangınlara tulumbacılarla berâber ilk koşanlar sakalar olurdu (B.: Yangın; Tulumbacılar). Kimi fıçılı ve atlı, ve kimi kırbalı ve yaya olan sakalar da bütün iş zenaat erbabı gibi gedik usulüne bağlıydı (B.:Gedik). İstanbul’da büyüklü küçüklü ne kadar çeşme varsa, hepsinden kaç sakanın su alabileceği sakaların isimlerile tesbit edilmişti. Onlardan başkası o çeşmenin suyu ile sakalık yapamazdı. Bir çeşmenin saka gediği beş nefer saka ise, içlerinden biri sakalıktan vazgeçerse gediği sakabaşı eliyle bir yeni sakaya verilirdi. İstanbul halkının ayak takımından olup da mahallesinde suculuk, sakalık ile geçinecek bazı gençleri korumak için bir takım hayır sahibleri yaptırdıkları çeşmelere saka gediği konulmasını vaktiyelerine kaydettirerek yasak eder, bununla da kalmayıp, bir mermer üzerine: “Bu çeşmede saka gediği kokdur!” diye yazdırarak çeşmenin cebhesine münasib bir yere koydurtur idi. İstanbul’a sakalık yapmak için gelen acemi bekâr uşakları birer kırba tedarik ederler, ve saka gediği olmayan bu çeşmelerden birinde sakalık yapmaya başlarlard...
⇓ Devamını okuyunuz...
Büyük şehir İstanbul’da her evde akar suyun bulunmadığı devirlerde, hemen geçen asır sonlarına kadar o zamanların adı ile sakaların (sucuların) günlük hayattaki hizmeti çok önemli idi (B.: Saka). Ahşab İstanbul için dâimâ korkunç bir âfet olan yangınlara tulumbacılarla berâber ilk koşanlar sakalar olurdu (B.: Yangın; Tulumbacılar). Kimi fıçılı ve atlı, ve kimi kırbalı ve yaya olan sakalar da bütün iş zenaat erbabı gibi gedik usulüne bağlıydı (B.:Gedik). İstanbul’da büyüklü küçüklü ne kadar çeşme varsa, hepsinden kaç sakanın su alabileceği sakaların isimlerile tesbit edilmişti. Onlardan başkası o çeşmenin suyu ile sakalık yapamazdı. Bir çeşmenin saka gediği beş nefer saka ise, içlerinden biri sakalıktan vazgeçerse gediği sakabaşı eliyle bir yeni sakaya verilirdi. İstanbul halkının ayak takımından olup da mahallesinde suculuk, sakalık ile geçinecek bazı gençleri korumak için bir takım hayır sahibleri yaptırdıkları çeşmelere saka gediği konulmasını vaktiyelerine kaydettirerek yasak eder, bununla da kalmayıp, bir mermer üzerine: “Bu çeşmede saka gediği kokdur!” diye yazdırarak çeşmenin cebhesine münasib bir yere koydurtur idi. İstanbul’a sakalık yapmak için gelen acemi bekâr uşakları birer kırba tedarik ederler, ve saka gediği olmayan bu çeşmelerden birinde sakalık yapmaya başlarlardı. Çeşmede gedik olmadığı için kimse müdahale edemezdi. Diğer gedikli çeşmelerden birinde bir gedik açıldığı zaman sakabaşı bu gediği işte bu gariblerden birine verir. Delikanlı da sakalığını bir gedik ile tam emniyet altına almış olurdu.
En güzel İstanbul masallarından birinin kahramanı saka gediği olmayan bir çeşmede sakalık yapar bir delikalı olmuşdur (B.: Kazdağlı Saka İlyas ile Nâzik Hanım hikâyesi).
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM070764
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 7, sayfa 3878
Bakınız Notu
B.: Saka; B.: Yangın; Tulumbacılar; B.:Gedik; B.: Kazdağlı Saka İlyas ile Nâzik Hanım hikâyesi
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.