Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇEKME DALYANI
Marmara ve Boğaziçi sularında kurulan dalyanların çeşitlerinden biridir, (Diğerleri: Şıra Dalyanları, Kurtağzı Dalyanı, Kırına Kepasti Dalyanı, Çit Dalyanı; bu isimlere bakınız). Aşağıdaki târif notunu Karakin Bey Deveciyanın Balık ve Balıkcılık adındaki muhalled eserinden alıyoruz:
“Şeklinde görüleceği veçhile kıyıdan dalyana kadar bir, dalyanın ağzından denize doğru bir, ve çardakların altında da bir ki cem’an üç germesi, dalyanın yanında, direkler üzerinde tahtadan inşâ edilmiş iki aded “çardak” tâbir olunur ufak odacıklar vardı. Reis ile berâber altı nefer tayfa bu çardaklarda bulunmaya mecburdur.
“Dalyanda dikilen direkler on iki aded gemi demirleri ile tahkim edilir, beher demir 1-2 kantar ağırlığındadır.
“Bu çeşid dalyanda üç nevî ağ kullanılır: 10 milimetre gözünde “kilindar”, 13 milimetre gözünde “orta parça”, 15 milimetre gözünde “moda” denilen ağlardır. Germe için 35 milimetre açıklığında âdi ağ kullanılır. Dalyanın direk ve kazıklarının rabtı ve tahkîmi için demir tel kullanılır.
“Çekme dalyanı teşkil eden ağ ekseriyâ murabbâ şeklinde olup bunun yalnız bir tarafı kazıklara merbut ve suyun sathında, sâir tarafları kâmilen denizin zemîninde yatmakda olduğundan, kazıklara bağlı olmayan cihetlerine merbut bulunan “moda” iplerinin ucu çardaklarda bekleyen tayfaların yanın...
⇓ Read more...
Marmara ve Boğaziçi sularında kurulan dalyanların çeşitlerinden biridir, (Diğerleri: Şıra Dalyanları, Kurtağzı Dalyanı, Kırına Kepasti Dalyanı, Çit Dalyanı; bu isimlere bakınız). Aşağıdaki târif notunu Karakin Bey Deveciyanın Balık ve Balıkcılık adındaki muhalled eserinden alıyoruz:
“Şeklinde görüleceği veçhile kıyıdan dalyana kadar bir, dalyanın ağzından denize doğru bir, ve çardakların altında da bir ki cem’an üç germesi, dalyanın yanında, direkler üzerinde tahtadan inşâ edilmiş iki aded “çardak” tâbir olunur ufak odacıklar vardı. Reis ile berâber altı nefer tayfa bu çardaklarda bulunmaya mecburdur.
“Dalyanda dikilen direkler on iki aded gemi demirleri ile tahkim edilir, beher demir 1-2 kantar ağırlığındadır.
“Bu çeşid dalyanda üç nevî ağ kullanılır: 10 milimetre gözünde “kilindar”, 13 milimetre gözünde “orta parça”, 15 milimetre gözünde “moda” denilen ağlardır. Germe için 35 milimetre açıklığında âdi ağ kullanılır. Dalyanın direk ve kazıklarının rabtı ve tahkîmi için demir tel kullanılır.
“Çekme dalyanı teşkil eden ağ ekseriyâ murabbâ şeklinde olup bunun yalnız bir tarafı kazıklara merbut ve suyun sathında, sâir tarafları kâmilen denizin zemîninde yatmakda olduğundan, kazıklara bağlı olmayan cihetlerine merbut bulunan “moda” iplerinin ucu çardaklarda bekleyen tayfaların yanındadır. Balığın dalyana girdiği görülünce evvelâ dalyanın ağız tarafındaki ipler çekilip ağzı kapatılır. Dalyan ağzının çardaklar tarafındaki kıyısına bağlı bulunan “moda” iplerinin ucunda yirmi beşer okkalık taş bağlıdır, bu taşlar, çardakda durur ve çardakdaki tayfalar tarafından birer ayak darbesi ile yukardan denize atılır, o ağır taşlar deniz dibine inerken ipler vâsıtası ile ağın bu kenarını da çekip yukarı kaldırır, busûretle ağın o ciheti de kapanır. Eğer balıklar dalyanın havuz kısmına henüz geçmemiş ise havuz tarafındaki ipler de çekilip balıklar hapsedilir.Sonra kepkçe vâsıtası ile, yâhud kayığa boci etmek sûretiyle balıklar alınır.
“Şâyet balıklar havuz tarafına geçmiş ise, taş vesâire atmak sûretiyle ürkütülerek ağın bulunduğu mahalle sevk edilip avlanır.
“Çekme dalyan 3-3,5 kolaç sularda kurulur ve bu dalyanda yalnız kefal balığı tutulur; bâzan lüfer, ve nâdir olarak levrek ve uskumru da tutulur. Çekme dalyan 100 (altın para zamanı) masrafla yapılır.” (K. Deveciyan).
Çekme Dalyan
(Resim : Karakin Deveciyan’dan)
Theme
Location
Contributor
Karakin Deveciyan
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070647
Theme
Location
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Karakin Deveciyan
Description
Volume 7, page 3807
Note
Image: volume 7, page 3807
Theme
Location
Contributor
Karakin Deveciyan
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.