Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇEKİ
Eskiden memleketimizde, dolayısı ile İstanbul’da yakacak odun, yapı kerestesi ve yapı taşı satışında kullanılan hususî bir tartı âletinin, terazinin adıdır. M. Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli eserinde Çekiyi şöyle târif ediyor:
“Bir sehpânın ortasından asılmış bir sırık ile, bu sırığın bir ucunda tartılacak şeyi koymaya mahsus kafes gibi ıskara şeklinde bir tabla, ve öbür ucunda da çekitaşı denilen dört kantar (195 okka, 250 kilo) ağırlığında bulunan bir taş asılı terâzidir”.
Oduna, keresteye, taşa narh bir çeki ile bir tartı üzerinden konulurdu.
Memleketimizde metre sistemi kabul edildikten sonra, çeki kullanılması yasak edildi; yapı kerestesi ile yapı taşı metre küp üzerinden satılmaya başlandı; fakat yakılacak odun satışında çeki kullanılmadığı halde, adı kullanıldı, odun narhı hâlâ 1 çeki üzerinden tesbit edilir; yani metre sistemi ile ifâde edilmek istenilirse oduna 250 kilosu şu kadar diye narh konuluyor demekdir. Odun depolarında meselâ: “Çekisi 30 liradan denilir, 1 çeki odun alan kimseye baskül ile tartılarak 250 kilo odun verilir. (B.: Odun; kereste).
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070634
Theme
Other
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 7, page 3803
See Also Note
B.: Odun; kereste
Theme
Other
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.