Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇATMA
Hüseyin Kâzım Bey Büyük Türk Lûgatında; “Döşemelik ve yasdıklık bir nevi dokuma” diyor. Antikacı Nureddin Rüşdi Büngül “Eski Eserler Ansiklopedisi” adı eserinde şunları yazıyor: “Bir metro kadar uzunluğunda ve 50-60 santim eninde eski kabartma halı yastıklarının biraz büyüğü olan kadife çatmalardan Aydos, Bursa, Bilecek çatmalarının içinde fevkalâde olanları vardı; bunların 1000 lira ettiği, ve daha büyük seccâde tarzında olanların 3000 lira kadar ettiği vâkidir (1939 daki değerler). Bunlar gaayet ince kilim gibi ipek bir zemin üzerine kabartma kadifedir. Yavuz Sultan Selimin Aydos çatması kullandığı söylenir; şimdi ele geçen çatmalar Bursa ve Bilecek mallarıdır, Aydos çatmaları görülmemektedir; yahud görüyoruz da anlamıyoruz; kırk, elli senelik parçaları da 50 - 80 lira etmektedir. Bu sanat himâye edilmelidir”; ve kendi kzarîhası eseri şu beyti kaydediyor:
Sanmayınız antikacı atması
Para eder Türkiyenin çatması
Meşhur antikacı maalesef gaayetle meşhur olan Üsküdar çatmasını unutmuşdur.
Mehmed Zeki Pakalın da “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli büyük eserinde çatma için şunları yazıyor:
“Çatma vaktiyle yapılan bir nevi Türk kumaşının adıdır; sâde, kılabdanlı ve başka türlü nevîleri vardı; elbiseler, örtüler, yastık yüzleri yapılırdı.
“Üsküdar, Bilecik ve Bursada pek ...
⇓ Devamını okuyunuz...
Hüseyin Kâzım Bey Büyük Türk Lûgatında; “Döşemelik ve yasdıklık bir nevi dokuma” diyor. Antikacı Nureddin Rüşdi Büngül “Eski Eserler Ansiklopedisi” adı eserinde şunları yazıyor: “Bir metro kadar uzunluğunda ve 50-60 santim eninde eski kabartma halı yastıklarının biraz büyüğü olan kadife çatmalardan Aydos, Bursa, Bilecek çatmalarının içinde fevkalâde olanları vardı; bunların 1000 lira ettiği, ve daha büyük seccâde tarzında olanların 3000 lira kadar ettiği vâkidir (1939 daki değerler). Bunlar gaayet ince kilim gibi ipek bir zemin üzerine kabartma kadifedir. Yavuz Sultan Selimin Aydos çatması kullandığı söylenir; şimdi ele geçen çatmalar Bursa ve Bilecek mallarıdır, Aydos çatmaları görülmemektedir; yahud görüyoruz da anlamıyoruz; kırk, elli senelik parçaları da 50 - 80 lira etmektedir. Bu sanat himâye edilmelidir”; ve kendi kzarîhası eseri şu beyti kaydediyor:
Sanmayınız antikacı atması
Para eder Türkiyenin çatması
Meşhur antikacı maalesef gaayetle meşhur olan Üsküdar çatmasını unutmuşdur.
Mehmed Zeki Pakalın da “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” isimli büyük eserinde çatma için şunları yazıyor:
“Çatma vaktiyle yapılan bir nevi Türk kumaşının adıdır; sâde, kılabdanlı ve başka türlü nevîleri vardı; elbiseler, örtüler, yastık yüzleri yapılırdı.
“Üsküdar, Bilecik ve Bursada pek güzelleri yapılırdı. Üsküdarda yüzlerce tezgâh, çatma dokur, bu yüzden pek çok insan geçinirdi. Memleketimize Avrupa eşyâsı girmeye başladıktan sonra çatmacılık sanatı ölmüşdür. Avrupalılar ötede beride kalan parçalarını almışlar, memleketlerindeki müzelerine koymuşlardır.
“Topkapu Sarayı Müzesinde nefis türk çatmalarından birçok elbiseler vardır.
“Çatma yapanlara çatmacı denilirdi.
“Arşivdeki bir vesîkada Bursa çatmalarının 14 endâze uzunluğunda ve 11 endâze eninde olduğu yazılıdır.
“Sanat Ansiklopedisinde şu izâhat vardır: Üsküdar, Bilecik ve Bursada ipek ile dokunan kabartma çiçekli kadife kumaş ki çoğu lâle üslûbandadır; bunların Üçüncü Ahmed ve Dâmad İbrahim Paşa zamanında dokunanlarına Ahmediye denilir...” (M. Z. Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri).
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM070555
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 7, sayfalar 3782-3783
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.