Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
ÇAPULA
Bilhassa Karadeniz yalısı halkının giydiği erkeklere mahsus bir çeşid ayakkabının adı; “Eski Eser Ansiklopedisi” müellifi Nureddin Rüşdi Büngül ile “Osmanlı Tarih Deyim ve Terimleri” müellifi M. Zeki Pakalın çapulaya, yemeninin Karadeniz yalısı halkı ağzındaki ismidir diyorlar; ve bir yaz pabucu olduğunu söylüyorlar. Çapulanın yemeniye benzer tarafı yokdur, ve yazlık ayakkabı da değildir; Karadeniz yalısı ehalisinin, çizmenin yanında, yaz ve kış giydiği tek tip ayakkabıdır.
Çapula, burnu yukarıya doğru hafifçe kalkık, üst ön kısmı tasma vâri kapalı, arkası yukarı kalkık bir dil çekecekli, var ile yok arası ökçeli ve altı demir çivi kabaralı bir ayakkabıdır.
Yemeni, yumuşak olan arka kısmı basılarak da giyildiği halde çapula arkası basılarak aslaa giyilemez.
Nureddin Rüşdi bu ayakkabının adı için “çabuk ol hâ!” dan muhaffet olduğunu, tamâmen indi bir yakışdırma olarak kaydediyor, bu kaydı “çabuk ola” şeklinde Pâkalın da naklen ansiklopedisine almışdır.
Çapula Karadeniz yalısında köylü ile kasabalılarda ayak takımının giydiği kaba bir pabuçdur; üst kısmı ön ve arka iki parça olarak kesilir ve yandan dikişlidir. İstanbul sokaklarında da, o yalıdan gelmiş, çoğu kayıkcılık, mavnacılık gibi işler tutmuş bekâr uşaklarını ayaklarında asırlar boyunca görülmüşdür, ve dâimâ sokakda giyilmi...
⇓ Devamını okuyunuz...
Bilhassa Karadeniz yalısı halkının giydiği erkeklere mahsus bir çeşid ayakkabının adı; “Eski Eser Ansiklopedisi” müellifi Nureddin Rüşdi Büngül ile “Osmanlı Tarih Deyim ve Terimleri” müellifi M. Zeki Pakalın çapulaya, yemeninin Karadeniz yalısı halkı ağzındaki ismidir diyorlar; ve bir yaz pabucu olduğunu söylüyorlar. Çapulanın yemeniye benzer tarafı yokdur, ve yazlık ayakkabı da değildir; Karadeniz yalısı ehalisinin, çizmenin yanında, yaz ve kış giydiği tek tip ayakkabıdır.
Çapula, burnu yukarıya doğru hafifçe kalkık, üst ön kısmı tasma vâri kapalı, arkası yukarı kalkık bir dil çekecekli, var ile yok arası ökçeli ve altı demir çivi kabaralı bir ayakkabıdır.
Yemeni, yumuşak olan arka kısmı basılarak da giyildiği halde çapula arkası basılarak aslaa giyilemez.
Nureddin Rüşdi bu ayakkabının adı için “çabuk ol hâ!” dan muhaffet olduğunu, tamâmen indi bir yakışdırma olarak kaydediyor, bu kaydı “çabuk ola” şeklinde Pâkalın da naklen ansiklopedisine almışdır.
Çapula Karadeniz yalısında köylü ile kasabalılarda ayak takımının giydiği kaba bir pabuçdur; üst kısmı ön ve arka iki parça olarak kesilir ve yandan dikişlidir. İstanbul sokaklarında da, o yalıdan gelmiş, çoğu kayıkcılık, mavnacılık gibi işler tutmuş bekâr uşaklarını ayaklarında asırlar boyunca görülmüşdür, ve dâimâ sokakda giyilmişdir. Karadeniz uşağı kayıkcılar, kayıklarına, kaba çapulalarını mutlakaa çıkararak, kayığa yazın yalın ayak, kışın da çorabca girmişlerdir.
Çapula yalın ayakla, çorab ile, ve mest ile de giyilirdi, bilhassa kışın yaşlılar mest ile giyerlerdi. Zamanımızda yavaş yavaş ortadan kalkmak üzeredir.
Kalender meşreb halk şâiri Bitlisli Ali Çamiç Ağa tâze civan bir laz uşağının tasvirinde, deli kanlının çapulasını da kaydetmektedir:
Şâhinim var dalda dilberin lazı
Cânımla sevmişim lücûc haylazı
“Kumru-ı avâre, âhûyi vahşi”
Yalı uşağıdır lazın palazı
Müjgânı karadır, ebruvan kara
Kara don mintanlı bir kara tazı
Başına sardığı kara puşusu
Açmışdır güzeli bir kat en azı
Yalın ayağında çapula ile
Geride bırakır deli poyrazı
Tığ gibi çâbik ü çâlâk çivandır
Çekilir her kahrı bin türlü nazı
Kolay mı efendim kolay mı sandın
Sineye çekmek ol korsan Ayvazı
Serîri muhabbet üzre oturtmak
Ol daltaban deli fişek şehbazı
Laz kayıkcı ayağında çapula
(Resim : S. Bozcalı)
Tema
Folklor
Emeği Geçen
S. Bozcalı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM070466
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
S. Bozcalı
Tanım
Cilt 7, sayfalar 3743-3744
Not
Görsel: cilt 7, sayfa 3743
Tema
Folklor
Emeği Geçen
S. Bozcalı
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.