Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ÇAPULA
Bilhassa Karadeniz yalısı halkının giydiği erkeklere mahsus bir çeşid ayakkabının adı; “Eski Eser Ansiklopedisi” müellifi Nureddin Rüşdi Büngül ile “Osmanlı Tarih Deyim ve Terimleri” müellifi M. Zeki Pakalın çapulaya, yemeninin Karadeniz yalısı halkı ağzındaki ismidir diyorlar; ve bir yaz pabucu olduğunu söylüyorlar. Çapulanın yemeniye benzer tarafı yokdur, ve yazlık ayakkabı da değildir; Karadeniz yalısı ehalisinin, çizmenin yanında, yaz ve kış giydiği tek tip ayakkabıdır.
Çapula, burnu yukarıya doğru hafifçe kalkık, üst ön kısmı tasma vâri kapalı, arkası yukarı kalkık bir dil çekecekli, var ile yok arası ökçeli ve altı demir çivi kabaralı bir ayakkabıdır.
Yemeni, yumuşak olan arka kısmı basılarak da giyildiği halde çapula arkası basılarak aslaa giyilemez.
Nureddin Rüşdi bu ayakkabının adı için “çabuk ol hâ!” dan muhaffet olduğunu, tamâmen indi bir yakışdırma olarak kaydediyor, bu kaydı “çabuk ola” şeklinde Pâkalın da naklen ansiklopedisine almışdır.
Çapula Karadeniz yalısında köylü ile kasabalılarda ayak takımının giydiği kaba bir pabuçdur; üst kısmı ön ve arka iki parça olarak kesilir ve yandan dikişlidir. İstanbul sokaklarında da, o yalıdan gelmiş, çoğu kayıkcılık, mavnacılık gibi işler tutmuş bekâr uşaklarını ayaklarında asırlar boyunca görülmüşdür, ve dâimâ sokakda giyilmi...
⇓ Read more...
Bilhassa Karadeniz yalısı halkının giydiği erkeklere mahsus bir çeşid ayakkabının adı; “Eski Eser Ansiklopedisi” müellifi Nureddin Rüşdi Büngül ile “Osmanlı Tarih Deyim ve Terimleri” müellifi M. Zeki Pakalın çapulaya, yemeninin Karadeniz yalısı halkı ağzındaki ismidir diyorlar; ve bir yaz pabucu olduğunu söylüyorlar. Çapulanın yemeniye benzer tarafı yokdur, ve yazlık ayakkabı da değildir; Karadeniz yalısı ehalisinin, çizmenin yanında, yaz ve kış giydiği tek tip ayakkabıdır.
Çapula, burnu yukarıya doğru hafifçe kalkık, üst ön kısmı tasma vâri kapalı, arkası yukarı kalkık bir dil çekecekli, var ile yok arası ökçeli ve altı demir çivi kabaralı bir ayakkabıdır.
Yemeni, yumuşak olan arka kısmı basılarak da giyildiği halde çapula arkası basılarak aslaa giyilemez.
Nureddin Rüşdi bu ayakkabının adı için “çabuk ol hâ!” dan muhaffet olduğunu, tamâmen indi bir yakışdırma olarak kaydediyor, bu kaydı “çabuk ola” şeklinde Pâkalın da naklen ansiklopedisine almışdır.
Çapula Karadeniz yalısında köylü ile kasabalılarda ayak takımının giydiği kaba bir pabuçdur; üst kısmı ön ve arka iki parça olarak kesilir ve yandan dikişlidir. İstanbul sokaklarında da, o yalıdan gelmiş, çoğu kayıkcılık, mavnacılık gibi işler tutmuş bekâr uşaklarını ayaklarında asırlar boyunca görülmüşdür, ve dâimâ sokakda giyilmişdir. Karadeniz uşağı kayıkcılar, kayıklarına, kaba çapulalarını mutlakaa çıkararak, kayığa yazın yalın ayak, kışın da çorabca girmişlerdir.
Çapula yalın ayakla, çorab ile, ve mest ile de giyilirdi, bilhassa kışın yaşlılar mest ile giyerlerdi. Zamanımızda yavaş yavaş ortadan kalkmak üzeredir.
Kalender meşreb halk şâiri Bitlisli Ali Çamiç Ağa tâze civan bir laz uşağının tasvirinde, deli kanlının çapulasını da kaydetmektedir:
Şâhinim var dalda dilberin lazı
Cânımla sevmişim lücûc haylazı
“Kumru-ı avâre, âhûyi vahşi”
Yalı uşağıdır lazın palazı
Müjgânı karadır, ebruvan kara
Kara don mintanlı bir kara tazı
Başına sardığı kara puşusu
Açmışdır güzeli bir kat en azı
Yalın ayağında çapula ile
Geride bırakır deli poyrazı
Tığ gibi çâbik ü çâlâk çivandır
Çekilir her kahrı bin türlü nazı
Kolay mı efendim kolay mı sandın
Sineye çekmek ol korsan Ayvazı
Serîri muhabbet üzre oturtmak
Ol daltaban deli fişek şehbazı
Laz kayıkcı ayağında çapula
(Resim : S. Bozcalı)
Theme
Folklore
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM070466
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
S. Bozcalı
Description
Volume 7, pages 3743-3744
Note
Image: volume 7, page 3743
Theme
Folklore
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.