Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
CİHANNÜMÂ ÇEŞMESİ
Beşiktaştan Balmumcuya doğru açılmış yeni asfalt caddenin solunda. Yıldız Camiinin batısına düşen sırtın yokuşlarından birinin üzerindedir; bu yokuşla Yenimalle Furun Sokağının kesişdikleri yerde bir meydancığın ortasında kalmıştır. Çeşme dört köşe, takriben 6 metre boy, 5 metre yükseklikte köfeki taşındandır. Üzerine taştan bir saçak ve yine dört bir tarafına da su kabı koymak üzere yarım metre genişliğinde taşırılmış bir kısımla çevrilmiştir.. Her yüzünün orta yerine, büyükce beyaz mermer ayna taşı, bunun üzerine bir kitabe taşı ve bunun üzerine de ayrıca yine yeşil zeminli beyzi diğer bir kitabe taşı konulmuştur.
Çeşmenin yapısı 1836 ya, İkinci Sultan Mahmudun son devirlerine tesadüf eder, yapıldığı yılların mimarî uslubu olan Ampir tarzının teyzinî şekillerinden mermer ayna taşının üzerindeki oymalı dar kornişle iki ufak kabare kalmışdır.
Çeşmenin Yenimahalle Furun sokağına bakan cephesinde bir “Tuğra” ile “Besmele” ve kitabe taşında:
“Ve sekahüm rabbühüm şeraben tahura”
âyeti; ikinci yüzünde bir hadîsi şerif ile, ayna taşının üzerindeki taşta manzum kitâbesinin ilk iki beyti:
Hazreti Şâhı cihanın her mukarreb bendesi
Serbülend olsa sezâdır meşrebi ferzânede
Biri ezcümle Ali Bey kim ulüvvi nâm ile
Gevheri şehvare benzer subhai saddânede
Üçüncü yüzünde, üstteki beyzi mer...
⇓ Read more...
Beşiktaştan Balmumcuya doğru açılmış yeni asfalt caddenin solunda. Yıldız Camiinin batısına düşen sırtın yokuşlarından birinin üzerindedir; bu yokuşla Yenimalle Furun Sokağının kesişdikleri yerde bir meydancığın ortasında kalmıştır. Çeşme dört köşe, takriben 6 metre boy, 5 metre yükseklikte köfeki taşındandır. Üzerine taştan bir saçak ve yine dört bir tarafına da su kabı koymak üzere yarım metre genişliğinde taşırılmış bir kısımla çevrilmiştir.. Her yüzünün orta yerine, büyükce beyaz mermer ayna taşı, bunun üzerine bir kitabe taşı ve bunun üzerine de ayrıca yine yeşil zeminli beyzi diğer bir kitabe taşı konulmuştur.
Çeşmenin yapısı 1836 ya, İkinci Sultan Mahmudun son devirlerine tesadüf eder, yapıldığı yılların mimarî uslubu olan Ampir tarzının teyzinî şekillerinden mermer ayna taşının üzerindeki oymalı dar kornişle iki ufak kabare kalmışdır.
Çeşmenin Yenimahalle Furun sokağına bakan cephesinde bir “Tuğra” ile “Besmele” ve kitabe taşında:
“Ve sekahüm rabbühüm şeraben tahura”
âyeti; ikinci yüzünde bir hadîsi şerif ile, ayna taşının üzerindeki taşta manzum kitâbesinin ilk iki beyti:
Hazreti Şâhı cihanın her mukarreb bendesi
Serbülend olsa sezâdır meşrebi ferzânede
Biri ezcümle Ali Bey kim ulüvvi nâm ile
Gevheri şehvare benzer subhai saddânede
Üçüncü yüzünde, üstteki beyzi mermer taşda bir hadîsi şerifle, altında ayna taşında kitâbenin iki beyit olarak devâmı:
Fi sebillilâh yaptırdı bu âli çeşmeyi
Gelsin içsinler salâ hayvâne de insâne de
Sâye i Şâhinşehi deryâ himmete daimâ
Cüyibari hayrü cüd içrâ ede her yâne de
Dördüncü yüzünde yine bir hâdisi şerifle kitâbenin son iki beyti vardır.
Sanati tarihe Pertev eyleriz gâni heves
Gerçi yoktur kabiliyyet tabı nacizanede
Geldi sû tarihi dilcû oldu doldu taştı ab
Çeşme yaptırdı Ali Bey sâyei şâhânede
1252 (1836)
Saadi Nazım NİRVEN
Cihannümâ Çeşmesi
(Resim: N. Nirven)
Theme
Building
Contributor
N. Nirven
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Saadi Nâzım Nirven
Identifier
IAM070166
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
N. Nirven
Description
Volume 7, page 3570
Note
Image: volume 7, page 3570
Theme
Building
Contributor
N. Nirven
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.