Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BİLEZİK
“Bileğe takıan halka şeklindeki müzeyyenât (süs şeyleri); kuyuların ağzına konulan delik ve yuvarlak taş; topun ve tüfeğin namlusunun üzerine geçirilen halka, çember” (Türk Lûgatı).
İstanbul ağzında, dolayısı ile garb Türkcesinde mecâzen hüner, sanat karşılığı olarak “altun bilezik” tâbiri kullanılır; misâler:
Görücüye çıkmış hanımlar beğendikleri kızın evinde delikanlılarını medheder:
Oğlan anası- İşte oğlumun resmi, Hak nazardan saklasın, bir içim su erkek güzelidir, huyu da yüzü gibidir.
Oğlanın halası- Gözü takvim yaprağında gün sayıp aylık, maaş beklemiyor. Oğlumuzun altun bileziği var.
Oğlanın yengesi- İnce marangozdur. Uzun çarşıda Benli Mehmed diye sordunuz mu, bir tanedir, kaleminin üstüne kalem vuranı yokdur...
oğlanı azarlar:
— Bre utanmaz!... adamcağız senin koluna altun bilezik takmaya çalışır, sen onun cebine elini uzat!..
Meşhur antikacılardan merhum Nureddin Rüşdi Büngül 1939 yılında basılmış olan “Eski eserler Ansiklopedisi” adındaki eserinin “Bilezik” maddesinde şunları yazıyor:
“Bilezik ismi, “bilek süsü mânasına) Bilek Bezeği’nden bozmadır; bakırdan, gümüşden, altından, fayansdan, billurdan, hulâsa her şeyden yapılmışdır, üzerinde zümrüd, yakut, pırlanta, binlerce lira değerinde taşlar bulunanlar vardır. Şimdi moda olan (1939 da) Haleb işe bilezikleri ile sonr...
⇓ Read more...
“Bileğe takıan halka şeklindeki müzeyyenât (süs şeyleri); kuyuların ağzına konulan delik ve yuvarlak taş; topun ve tüfeğin namlusunun üzerine geçirilen halka, çember” (Türk Lûgatı).
İstanbul ağzında, dolayısı ile garb Türkcesinde mecâzen hüner, sanat karşılığı olarak “altun bilezik” tâbiri kullanılır; misâler:
Görücüye çıkmış hanımlar beğendikleri kızın evinde delikanlılarını medheder:
Oğlan anası- İşte oğlumun resmi, Hak nazardan saklasın, bir içim su erkek güzelidir, huyu da yüzü gibidir.
Oğlanın halası- Gözü takvim yaprağında gün sayıp aylık, maaş beklemiyor. Oğlumuzun altun bileziği var.
Oğlanın yengesi- İnce marangozdur. Uzun çarşıda Benli Mehmed diye sordunuz mu, bir tanedir, kaleminin üstüne kalem vuranı yokdur...
oğlanı azarlar:
— Bre utanmaz!... adamcağız senin koluna altun bilezik takmaya çalışır, sen onun cebine elini uzat!..
Meşhur antikacılardan merhum Nureddin Rüşdi Büngül 1939 yılında basılmış olan “Eski eserler Ansiklopedisi” adındaki eserinin “Bilezik” maddesinde şunları yazıyor:
“Bilezik ismi, “bilek süsü mânasına) Bilek Bezeği’nden bozmadır; bakırdan, gümüşden, altından, fayansdan, billurdan, hulâsa her şeyden yapılmışdır, üzerinde zümrüd, yakut, pırlanta, binlerce lira değerinde taşlar bulunanlar vardır. Şimdi moda olan (1939 da) Haleb işe bilezikleri ile sonradan çıkma kalın bilezikler, Kayseri Burması, Trabzon Hasırı denilen altın ve gümüşden yapılmış bileziklerdir; mâliyet fiâtından % 10 ve 20 kârı ile satılabilir”.
İstanbulda kuyu bilezikleri arasında, büyük ekseriyeti mermerden, hem şekil ve tezyinâtı, hem de taş işçiliği bakımından kıymetli sanat eserleri vardır. Suyundan bir semt halkının, yâhud bir medresede, mektebde okuyan gençlerin ve çocukların, veya bir tekkenin dervişlerini istifâdesi için açılmış hayır eseri kuyuların bilezikleri üzerine de ekseriyâ kuyunun açıldığı târih ile hayır sâhibinin adı da hak edilmişdir. Kitâbeli, kitâbesiz güzel kuyu bilezikleri, bu ansiklopedide, kuyuların bulundukları yerlerde muhakkak tesbit edilmişlerdir.
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050628
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, pages 2771-2772
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.