Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BERBERNÂME
On yedinci asır sonları ile onsekizinci asrın ilk yıllarında yaşamış divan şâirlerin Alâeddin Sâbit Efendinin (Ölümü 1712) İstanbulda güzel bir berber çırağı için yazdığı manzum bir risâledir. Bir zamanlar meşhur eserlerden olmuş, el yazması olarak pek çok kopyaları alınmışdır; umumi kütübhânelerin türkçe yazmaları arasında dâima rastlanır. Şâir, manzûmesinin baş tarafında berber güzelini tasvir eder, dükkân müşterileri ile senli benli olmuş, işvebaz bir genc olduğunu söyler; müşteriler arasında hiç yüz vermediği bir İstanbul bıçkını vardır, onun tarafından bir gün bir hile ile, etrafına büyük şehrin şerirleri toplanmış bir içki âlemine düşürülür ve o gulguleli işret âlemi tasvir olunur. Manzûmenin son kısmı müstehcendir. Aşağıdaki beyitler, adı verilmemiş olan genç berberin ahvalinden bahseden kısımdadır; manzûme hikâye ağzı ile yazılmıştır:
Naklider cevrin bir kâşifli râz
Bir civan yâre dildâde nüvaz
Eli öz ağzı düz dilber idi
Eli ağzına uyar berber idi
San’atı ol nigehi fitne hirâş
Tigi mirrihden itmişdi tırâş
Simgûn şişe midir boynunda
Gümüş âyine midir koynunda
Müşteri baksa eğer sinesine
Nakdi cânını kor âyinesine
Kendi şâkird ü nigâhı üstad
Çeşmi hûnhâresi tâkı fessâd
Şeyhü şâb itti tırâşına heves
Baş açık âşüftesi oldu herkes
Berber iskemlesi kürsi oldu
Şeyh efend...
⇓ Read more...
On yedinci asır sonları ile onsekizinci asrın ilk yıllarında yaşamış divan şâirlerin Alâeddin Sâbit Efendinin (Ölümü 1712) İstanbulda güzel bir berber çırağı için yazdığı manzum bir risâledir. Bir zamanlar meşhur eserlerden olmuş, el yazması olarak pek çok kopyaları alınmışdır; umumi kütübhânelerin türkçe yazmaları arasında dâima rastlanır. Şâir, manzûmesinin baş tarafında berber güzelini tasvir eder, dükkân müşterileri ile senli benli olmuş, işvebaz bir genc olduğunu söyler; müşteriler arasında hiç yüz vermediği bir İstanbul bıçkını vardır, onun tarafından bir gün bir hile ile, etrafına büyük şehrin şerirleri toplanmış bir içki âlemine düşürülür ve o gulguleli işret âlemi tasvir olunur. Manzûmenin son kısmı müstehcendir. Aşağıdaki beyitler, adı verilmemiş olan genç berberin ahvalinden bahseden kısımdadır; manzûme hikâye ağzı ile yazılmıştır:
Naklider cevrin bir kâşifli râz
Bir civan yâre dildâde nüvaz
Eli öz ağzı düz dilber idi
Eli ağzına uyar berber idi
San’atı ol nigehi fitne hirâş
Tigi mirrihden itmişdi tırâş
Simgûn şişe midir boynunda
Gümüş âyine midir koynunda
Müşteri baksa eğer sinesine
Nakdi cânını kor âyinesine
Kendi şâkird ü nigâhı üstad
Çeşmi hûnhâresi tâkı fessâd
Şeyhü şâb itti tırâşına heves
Baş açık âşüftesi oldu herkes
Berber iskemlesi kürsi oldu
Şeyh efendiye ehibbâ doldu
Saçlı şeyh oldu havâya mağlûb
Nola keysûlerin itse cârûb
Kandiye cum’a idi yevmi tırâş
Eyledi hafta sekiz aşkını fâş
(Bâzı) kaldıkda başına buyruk
Âşıkı yâre salardı kuyruk
Şâne âsâ dokunanlar teline
Sonra verirdi sakalın eline
Şive ü nâz ile gerdan kırarak
Nakdi cânın çıkarırdı burarak
Nâ tırâşın biri meftûnu idi
Seri jülidesi mecmûnu idi
Yürüse bir yere ol servi revân
Takılırdı ama ol tasmakıran
Peştemâlı ucu gibi miskin
Toza toprağa sürünürdü hemin
Cismini nâle ile itti hilâl
Kulağa komadı hiç ol güli âl
Geçmedi bûse kenâra dileği
Eline girmedi simin bileği
İrmedi kâküli müşkine eli
Kesdi mikrâs ile târı emeli
Çıkmadı şahnişini kereme
Düşdü nâlini gibi hâki game
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050286
Theme
Folklore
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, pages 2525-2526
Theme
Folklore
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.