Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BEKİR BEY (Aşcıbaşızâde)
1900 ile 1905 arasında Üsküdarda Tunusbağında oturur Bâbıseraskerî ketebesinden fevkalâde güzelliği ile meşhur bir genc idi, Aşcıbaşızâdeliği dedesine nisbetle olacakdır, babası bu Bekir Bey küçük iken Galatada bir içki âleminde bir çengi kadın yüzünden vurulmuş, Bekir Bey yetim büyümüş, üstünde baba baskısı olmadığı halde gaayet mazbut, afif, beş vakit namazında sofu meşreb bir genc idi. Anasının Damad Sâlih Paşa ile akrabalığı vardı, Paşa bu Bekir Beyi çok himâye etmiş ve hattâ kaleme dahi o yerleştirmişdir; Mahmud Şevket Paşanın katlinde Salih Paşa cinâyetin mürettiblerinden biri olarak ittiham ve îdam edildiğinde Bekir Beyi de tevkif ettiler, o zaman yirmi dört yirmi beş yaşlarında, evli ve iki çocuk sâhibi idi, Bekirağa Bölüğünde hayli işkence gördü. Bu satırların muharriri de, bu suikasd ile alâkalı tevkif edilmiş ve Sinob Zındanına gönderilmişdi (Bumaddeyi yazan Tevfik Efendi 1945 - 1950 arasında vefat etmişdir). Bizden bir hafta sonra da Bekir Bey geldi, muhâkeme etmeden mahkûm etmişler. Bir sene kadar ayni höcrede yattık kalkdık yataklarımız yanyana idi; bir gece sabaha karşı beni uyandırdı: “Tevfik, hayırdır inşallah bir rüyâ gördüm, bir ermeni Talâtı, Enveri, Cemali gözümün önünde birer kurşunla öldürdü” dedi; bu yıllarca sonra hakikat oldu. Bir gün de sabah namazında ...
⇓ Read more...
1900 ile 1905 arasında Üsküdarda Tunusbağında oturur Bâbıseraskerî ketebesinden fevkalâde güzelliği ile meşhur bir genc idi, Aşcıbaşızâdeliği dedesine nisbetle olacakdır, babası bu Bekir Bey küçük iken Galatada bir içki âleminde bir çengi kadın yüzünden vurulmuş, Bekir Bey yetim büyümüş, üstünde baba baskısı olmadığı halde gaayet mazbut, afif, beş vakit namazında sofu meşreb bir genc idi. Anasının Damad Sâlih Paşa ile akrabalığı vardı, Paşa bu Bekir Beyi çok himâye etmiş ve hattâ kaleme dahi o yerleştirmişdir; Mahmud Şevket Paşanın katlinde Salih Paşa cinâyetin mürettiblerinden biri olarak ittiham ve îdam edildiğinde Bekir Beyi de tevkif ettiler, o zaman yirmi dört yirmi beş yaşlarında, evli ve iki çocuk sâhibi idi, Bekirağa Bölüğünde hayli işkence gördü. Bu satırların muharriri de, bu suikasd ile alâkalı tevkif edilmiş ve Sinob Zındanına gönderilmişdi (Bumaddeyi yazan Tevfik Efendi 1945 - 1950 arasında vefat etmişdir). Bizden bir hafta sonra da Bekir Bey geldi, muhâkeme etmeden mahkûm etmişler. Bir sene kadar ayni höcrede yattık kalkdık yataklarımız yanyana idi; bir gece sabaha karşı beni uyandırdı: “Tevfik, hayırdır inşallah bir rüyâ gördüm, bir ermeni Talâtı, Enveri, Cemali gözümün önünde birer kurşunla öldürdü” dedi; bu yıllarca sonra hakikat oldu. Bir gün de sabah namazında birden ağlamaya başladı, selâm verince sordum: “Benim sebilimi tahliye edecekler, sevinç gözyaşıdır” dedi, boynuma sarıldı vedâlaşdı, hakikaten iki gün sonra Aşcıbaşızâdeyi serbest bırakdılar.
Ayyaşlığı ve türlü rezâletleri yüzünden yüzbaşılıktan matrut Nâil Bey adında biri vardı; 1900 - 1905 arası bir akşam Galatada Baloza geldi: “Tevfik Efendi, İstanbul kazan sen kepçe, gezer dolaşırsın, Üsküdarlı Aşcıbaşızâde Bekir Bey adında ketebeden bir genc var, tanır mısın?”; tanıdığımı, fakat muârefem yakdur dedim: “Sûreti beşerde melek, ben bugün o beyi Bayazıd Camii şerifi şadırvanında abdest alır iken gördüm, oradan Eminönüne ininceye kadar şu nevzemin gazel vücud buldu” dedi. İstinsah etmişdim, Sinobda kendisine okudum: “Hamdolsun, mescidi bildik, meclis bilmedik, kendimizi kalenderler şerrinden hıfzettik” dedi idi. Nâil Beyin gazeli şudur:
GAZEL
Şadırvanda gördüm eylerken vuzû
Dökem didim pâyine ben âbı rû
Ol dilberi hüsni müstesnâdır kim
Hanlar pâdişahlar eyler serfürû
Ruhlerine âvîzeler reşk ider
Meclise ettikde teşrif o mehrû
Mescide vardıkda nûri alâ nûr
Mihrabı aşk olur ol kemân ebrû
Yüz koy kokla Nâil basdığı yeri
Gelir miskü anberden de bir hoş bû
Kimdir deyû süâl eyler iseniz
Aşcıbaşızâde Bekir Beydir bu!..
Merdivenköylü Tevfik
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050164
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 5, page 2429
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.