Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
BEDRİ ONBAŞI (Rahovalı)
1894 de, yangınlarda göstere geldiği insan gücünün üstünde fedâkârlığa mükâfâten onbaşılık, on altın ihsânı şâhâne ve ayrıca “selâmı pâdişâhî” ile taltif edilmiş bir itfâiye neferidir; memleketinde bir berberin oğlu olup büyük Rumeli bozgununda muhâcir kaafilelelerinden birine katılan ebeveyni İstanbula geldiğinde Bedri üç yaşında bir sabî imiş; çocukluğu babasının vefâda Taşteknelerde açdığı küçük bir berber dükkânı - kahvehânede çıraklıkla geçmiş, serpilince bütün akran ve emsâli gibi tulumbacılığa heves etmiş; boylu boslu, eli ayağı düzgün, kaşı gözü yerinde güzel bir delikanlı imiş; tulumba sandığı sevdâsı ile pırpırı kıyâfet ve yalın ayak düşmesi, evi bırakub koğuşta yatup kalkması babasını çok üzmüş, derdini, Vefâdaki konağına tıraşa gittiği İtfâiye kumandanına açmış, kumandan paşa da İtfaiye taburuna alınız; ve delikanlı fevkalâde cesâreti ile kısa bir zamanda taburun göz bebeği olmuş.
İtfâiyeli Bedrinin Ayşe adında dünya güzeli bir ablası varmış; bu kız, yine o bozgun muhâcirlerinden ve Eski Zagra eşrâfından Emin paşazâde Şevket Beyin gaayetle mahremi uşağı Büklümüklü Mustafa ile evlendirilmiş; ki bu ansiklopedinin müellifi R. E. Koçunun anası Hacı Fatma Hanım Eski Zağralı Şevket Beyin kızıdır. Berlin muahedesinden sonra Şevket Bey ailesi Şarkî Rumeli Eyâleti içinde kalm...
⇓ Read more...
1894 de, yangınlarda göstere geldiği insan gücünün üstünde fedâkârlığa mükâfâten onbaşılık, on altın ihsânı şâhâne ve ayrıca “selâmı pâdişâhî” ile taltif edilmiş bir itfâiye neferidir; memleketinde bir berberin oğlu olup büyük Rumeli bozgununda muhâcir kaafilelelerinden birine katılan ebeveyni İstanbula geldiğinde Bedri üç yaşında bir sabî imiş; çocukluğu babasının vefâda Taşteknelerde açdığı küçük bir berber dükkânı - kahvehânede çıraklıkla geçmiş, serpilince bütün akran ve emsâli gibi tulumbacılığa heves etmiş; boylu boslu, eli ayağı düzgün, kaşı gözü yerinde güzel bir delikanlı imiş; tulumba sandığı sevdâsı ile pırpırı kıyâfet ve yalın ayak düşmesi, evi bırakub koğuşta yatup kalkması babasını çok üzmüş, derdini, Vefâdaki konağına tıraşa gittiği İtfâiye kumandanına açmış, kumandan paşa da İtfaiye taburuna alınız; ve delikanlı fevkalâde cesâreti ile kısa bir zamanda taburun göz bebeği olmuş.
İtfâiyeli Bedrinin Ayşe adında dünya güzeli bir ablası varmış; bu kız, yine o bozgun muhâcirlerinden ve Eski Zagra eşrâfından Emin paşazâde Şevket Beyin gaayetle mahremi uşağı Büklümüklü Mustafa ile evlendirilmiş; ki bu ansiklopedinin müellifi R. E. Koçunun anası Hacı Fatma Hanım Eski Zağralı Şevket Beyin kızıdır. Berlin muahedesinden sonra Şevket Bey ailesi Şarkî Rumeli Eyâleti içinde kalmış kalan memleketine dönmüş, fakat Fatma Hanım bir müddet sonra İstanbulda Şehriemâneti muhasebecisi Reşad Efendinin oğlu muharrir Ekrem Beyle evlenerek İstanbulda Ayasofyadaki Reşâd Efendi Konağına gelin olarak getirildiğinde, Büklümüklü Mustafanın zevcesi Ayşe abla da bir İstanbul seyahatı fırsatını bulmuş, ki osıralarda kendisinden sekiz on yaş küçük olan kardeşi Bedriyi de ittfâiyeli olarak görmüş, icâb ettiği kadar himâyesi de malûmat ile İkdamda çalışan, Maarif Nezâretinde de bir vazifesi olan genc muharrir Ekrem Beyden rica etmiş; 1895-1896 arasında Bedri Onbaşı bu sûretle Ayasofyadaki konağın selâmlığındaki bir odaya yerleşmiş. Büyük şehir İstanbulun dürlü cilvelerle dolu günlük hayatından aşağıdaki şirin fıkra, R.E. Koçuya yıllarca sonra babası tarafından, bir gün haftalık resimli Mâlûmat koleksiyonu karışdırılır iken Bedri Onbaşının bir itfâiye kıtası arasında çekilmiş yegâne resmi vesile olarak anlatılmışdır:
Bedri Ayasofyaya yerleşdiği sıralarda 23-25 yaşlarında tüvânâ bir erkek güzeli, ve gaayet ciddî bir genc imiş. Bir gece serence bey Yokuşunda bir yangında bir paşanın kırkını aşkın dul zevcesini ölümü göze alarak kurtarmış. Hanımın uykusu ağır imiş, ateş konağın alt katından çıkmış, “yanıyoruz” feryadı üzerine konak halkı kendi can ve malları kaygusuna düşmüş, boğçasını kapan sokağa fırlamış, hanımlarını düşünen olmamış, hatta harem halkı dahi düşünmemiş. Yatak odasında yatırdığı bir câriyesi ile biçâre kadını, konağın üst katlarına itfâiye merdiveni ile gören Bedri çıkarmış. Hanım canını kurtardıkdan sonra “çekmecem, mücevherlerim” diye çırpınınca delikanlı konağa tekrar girmiş, târif ettiği yerden mecevher çekmesini de bulub çıkarmış. Yaşlıca dul kadın onbaşının hem merdliğine hem güzelliğine hayran kalarak yangının ertesi günü izdivac teklifinde bulunmuş; genç adam: “Muhâsebeci Beye söyleyin, münasib görür, izin verirse teklifinizi kabul ederim” demiş. Reşad Efendi tensib etmiş. Dul bir paşa karısı ile evlenen şehbaz itfâiye onbaşısı bir müddet sonra ağır mesleğinden ayrılmış, kendisine Ayasofya Çarşısında büyük bir kahvehâne açılmış. Bedrinin hanımla beraber yangından kurtardığı câriye on beş yaşlarında pek dilber bir kızmış. Kocasından on beş yaş büyük bir olan hanım: “Bedri Ağa gencdir, bana da ergen olarak vardı, bir mahbûbe nigâr ile görül sefâsı hakkıdır” diyerek o kızı da kocasına nikâhlatmış, kendi arzu ve eliyle üstüne ortak almış.
Bedri Onbaşının bu fasıldan sonraki hayatı tesbit edilemedi.
Badri Onbaşı
(Resim: S. Bozcalı)
Theme
Person
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM050083
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
S. Bozcalı
Description
Volume 5, pages 2377-2378
Note
Image: volume 5, page 2378
Theme
Person
Contributor
S. Bozcalı
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.