Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
BEDEVÎ TOPU
Bedevî tarikati mensublarının toplu olarak zikirlerinde en cezbeli anlarındaki hallerine bu tarikata menbus olmayanlara takdığı isimdir. Mehmed Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” adındaki eserinde bu sahneyi şöyle târif ediyor: “Bedevî tarikati mensublarının ayakda yapdıkları zikrin en ateşli sıralarında birbirlerine sarılarak ortalığı sarsan bir heyecanla yapdıkları âyin hakkında kullanılır bir tâbirdir. Tarikat mensubları sımsıkı bir küme hâline geldikleri için zikrin bu kısmına o ad verilmiştir”.
Bedevî âyinleri yalın ayak, baş açık, belden kuşakla sıkılmış bir entâri ile soyunuk yapılırdı. Top hâline geldiklerinde de birbirlerine arkadan ve belden sarılırlardı. Tarikatlerin aleyhinde bulunanlar, “mecazi aşk” adı altında avâmî aşkın alâka yoluna pervasızca sapdıklarını söyliyenler bedevîleri de bu bedevî topu ile ittiham ederlerdi, olgun çağlardaki dervişlerin tâze genç dervişlere sarıldığını, en güzel bir delikanlının da topun ortasına geçirildiğini söylerlerdi. Bu yönden bu tâbir İstanbulun eski tulumbacı ağzına, külhâni argosuna oda girmişdir, meselâ: “Ulan o ne biçim şakalaşma öyle bedevî topu gibi!”, “Arife gecesi hamama gidilmez, bedevî topuna girersin!” denilirdi. Ali Çamiç Ağanın (B.: Çamiç Ağa, Ali) da 1901 yılında Topkapusu civârında bir evde sık sık...
⇓ Devamını okuyunuz...
Bedevî tarikati mensublarının toplu olarak zikirlerinde en cezbeli anlarındaki hallerine bu tarikata menbus olmayanlara takdığı isimdir. Mehmed Zeki Pakalın “Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri” adındaki eserinde bu sahneyi şöyle târif ediyor: “Bedevî tarikati mensublarının ayakda yapdıkları zikrin en ateşli sıralarında birbirlerine sarılarak ortalığı sarsan bir heyecanla yapdıkları âyin hakkında kullanılır bir tâbirdir. Tarikat mensubları sımsıkı bir küme hâline geldikleri için zikrin bu kısmına o ad verilmiştir”.
Bedevî âyinleri yalın ayak, baş açık, belden kuşakla sıkılmış bir entâri ile soyunuk yapılırdı. Top hâline geldiklerinde de birbirlerine arkadan ve belden sarılırlardı. Tarikatlerin aleyhinde bulunanlar, “mecazi aşk” adı altında avâmî aşkın alâka yoluna pervasızca sapdıklarını söyliyenler bedevîleri de bu bedevî topu ile ittiham ederlerdi, olgun çağlardaki dervişlerin tâze genç dervişlere sarıldığını, en güzel bir delikanlının da topun ortasına geçirildiğini söylerlerdi. Bu yönden bu tâbir İstanbulun eski tulumbacı ağzına, külhâni argosuna oda girmişdir, meselâ: “Ulan o ne biçim şakalaşma öyle bedevî topu gibi!”, “Arife gecesi hamama gidilmez, bedevî topuna girersin!” denilirdi. Ali Çamiç Ağanın (B.: Çamiç Ağa, Ali) da 1901 yılında Topkapusu civârında bir evde sık sık yapılan garib toplantıları tehzil yollu bir kıt’ası vardır:
Hânei mâhûdun semti Topkapu
Açılmaz top ile dövülse kapu
İçerde cem idüb tâze rûleri
Kalenderler olmuş bedevî topu
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM050060
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 5, sayfalar 2364-2365
Bakınız Notu
B.: Çamiç Ağa, Ali
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.