Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
BEDESTEN GÜZELLERİ
Divan edebiyatının kadim ananelerine uyularak, başda İstanbul, büyük şehirlerin esnaf civanları, güzelleri şânında yazılan “şehrengîz” adlı mahzum risâleler, esnaf güzelleri destanları arasında Bedestenli güzeller de unutulmamışdır (B.: Esnaf Güzelleri; Şehrengîzler).
Mehmed Zeki Pakalın “Osmanlı Târih Deyimleri ve Terimleri” adındaki büyük değerli Bedesten maddesini vâdid’in şu kalenderâne beyiti ile bağlayarak bir zerâfeti edebiye göstermişdir:
Şevk ile azm idüb Bedestâne
Tâbib oldum metâı cânâne!
İstanbul Ansiklopedisine, halk hayatı, halk edebiyatı, halk şöhretleri üzerine kıymetine bahâ biçilmez notlar, vesîkalar, hâtıralar, resimler, manzum ve mensur risâleler tevdi etmiş olan büyük İstanbullu, ve bilhassa âşık olduğu semte nisbetle büyük üsküdarlı halk şâiri Vâsıf Hocanın yukarıda bahsettiğimiz lûtufkâr bağışları arasında adı meçhul ve ne zaman yaşadığı da kaydedilmemiş bir Bedesten Güzeli için bir destan vardır. Bu destanın sonunda halk şaîri kendisinin kürdistanlı olduğunu söyleyor ise de biz, üslûbuna, edâsına, ve hattâ sevdiği için dâimâ fırsat bulup kullandığı kelimelere bakarak bu destanın yine bir üsküdarlı olan halk şâiri Âşık Râzî’nin kaleminden çıkmış olduğunu tahmin ediyoruz. Destan şudur:
1. Elmas mı yâkut mu zümrüd mü disem
Sûreti beşerde melek mi bilsem
Lû...
⇓ Devamını okuyunuz...
Divan edebiyatının kadim ananelerine uyularak, başda İstanbul, büyük şehirlerin esnaf civanları, güzelleri şânında yazılan “şehrengîz” adlı mahzum risâleler, esnaf güzelleri destanları arasında Bedestenli güzeller de unutulmamışdır (B.: Esnaf Güzelleri; Şehrengîzler).
Mehmed Zeki Pakalın “Osmanlı Târih Deyimleri ve Terimleri” adındaki büyük değerli Bedesten maddesini vâdid’in şu kalenderâne beyiti ile bağlayarak bir zerâfeti edebiye göstermişdir:
Şevk ile azm idüb Bedestâne
Tâbib oldum metâı cânâne!
İstanbul Ansiklopedisine, halk hayatı, halk edebiyatı, halk şöhretleri üzerine kıymetine bahâ biçilmez notlar, vesîkalar, hâtıralar, resimler, manzum ve mensur risâleler tevdi etmiş olan büyük İstanbullu, ve bilhassa âşık olduğu semte nisbetle büyük üsküdarlı halk şâiri Vâsıf Hocanın yukarıda bahsettiğimiz lûtufkâr bağışları arasında adı meçhul ve ne zaman yaşadığı da kaydedilmemiş bir Bedesten Güzeli için bir destan vardır. Bu destanın sonunda halk şaîri kendisinin kürdistanlı olduğunu söyleyor ise de biz, üslûbuna, edâsına, ve hattâ sevdiği için dâimâ fırsat bulup kullandığı kelimelere bakarak bu destanın yine bir üsküdarlı olan halk şâiri Âşık Râzî’nin kaleminden çıkmış olduğunu tahmin ediyoruz. Destan şudur:
1. Elmas mı yâkut mu zümrüd mü disem
Sûreti beşerde melek mi bilsem
Lûtfetse de pâyi billûrun öpsem
Nevreste civânım bedestanlidir
2. Hâcegîzâdedir meşrebi sofu
Dilberi açmışdır o siyeh sofu
Salavat çekerek lâhavle oku
Başında destârı taylesanlıdır
3. O ağız o burun o kaş göz resim
Kâküli müşkini deste ibrişim
Bürümcük pîrehen hilâli kesim
Hem güllü çatmadan al mintanlıdır
4. Ya sesi efendim o güzel sesi
O sesin meftûnu hep müşterisi
Kaşının üstüne eğmiş al fesi
Bıçkınlıkda dahi anlı şanlıdır
5. Şalvarı firengî çuhanın hası
Gülpenbe topukda şalvar paçası
Çileden çıkarmış çarşıda nâsı
Ol kemân ebrû Eyyubsultanlıdır
6. Seher vakti Eyyubdan ol mehpâre
Süvâr olur esbi sabâ reftâre
Seyre çıksun düşmek isteyen nâre
Öyle âteşpâre delikanlıdır
7. Lâhurî şalı var ince belinde
İnci tartar terâzusu elinde
Ol şîvekâr bedestan güzelinde
Yanaklar da gamzei fettanlıdır
8. Mescide vardıkda nazlı edâlı
Abanoz nâlini tıkırdamalı
Pâyini bûs iden tasma sırmalı
Abdest aldığı su çağlayanlıdır
9. Hemdemi o gülün bed âvaz dellal
Ya kapkara kıllı ehremen hammal
Hâceye okuyub bir sürü maval
Yıldızı o şûhun seretanlıdır
10. Kara bulut içre ol ay parçası
Nola ben de olsam lala hâcesi
Bulamazken berber hamam akçesi
Dâsitânı yazan da kürdüstanlıdır.
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM050056
Tema
Diğer
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 5, sayfalar 2362-2363
Bakınız Notu
B.: Esnaf Güzelleri; Şehrengîzler
Tema
Diğer
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.