Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AYVANSARAY YANGINLARI
İstanbulun bu semti, tarihî büyük yangınların birkaçında baştan başa harap olduktan başka, kendi sınırları içinde çıkan ateş âfeti ile de birkaç defa mahvolmuştur.
1755 (H. 7 Şaban 1168) yangını — Pazar gecesi sur içinde bir evden çıktı, poyraz ile sür’atle genişleyip fukara, kibar eşraftan birçok aileleri açıkta bıraktı; Üçüncü Osman’ın cülûsunun tezine sadaret mevkiine getirilmiş olan Hekimoğlu Ali Paşa’nın da, sadaretinin elli beşinci günü azline sebep oldu. şöyle ki:
Bu padişahın silâhtarı Ali Ağa tenasübü endam sahibi ve gayet güzel bir gençti, davudî bir sese sahip ve musikiye âşina idi; sarayı hümayuna çırağ edilmeden önce intisap ettiği efendilerinden gördüğü muamele ve terbiye icabı Hakimoğlu Ali Paşa gibi şanlı bir veziri çekemiyenlerle birleşmesine sebep oldu, Ayvansaray yangınında âdi bir hiyle ile veziri azlettirmeğe muvaffak oldu. Ali Paşa, mutad olduğu üzere yangın yerine gitmişti. Padişahların da yangın yerine gelmesi, ateşin bir an evvel sönmesi için bir uğur sayıldığından Üçüncü Osman da saraydan bir filikaya binip Ayvansaray önüne gitmişti. Silâhtar mahbub Ali Ağa’nın talimi üzere Kapıcılar Kethüdası Arapkirli İbrahim Bey, Sadırâzamı Ayvansaray’a yakın bir yerde önliyerek :
— Şevketlû efendimiz avdet ettiler, yangın söndürüldü, siz efendim de buyurun! dedi. San...
⇓ Read more...
İstanbulun bu semti, tarihî büyük yangınların birkaçında baştan başa harap olduktan başka, kendi sınırları içinde çıkan ateş âfeti ile de birkaç defa mahvolmuştur.
1755 (H. 7 Şaban 1168) yangını — Pazar gecesi sur içinde bir evden çıktı, poyraz ile sür’atle genişleyip fukara, kibar eşraftan birçok aileleri açıkta bıraktı; Üçüncü Osman’ın cülûsunun tezine sadaret mevkiine getirilmiş olan Hekimoğlu Ali Paşa’nın da, sadaretinin elli beşinci günü azline sebep oldu. şöyle ki:
Bu padişahın silâhtarı Ali Ağa tenasübü endam sahibi ve gayet güzel bir gençti, davudî bir sese sahip ve musikiye âşina idi; sarayı hümayuna çırağ edilmeden önce intisap ettiği efendilerinden gördüğü muamele ve terbiye icabı Hakimoğlu Ali Paşa gibi şanlı bir veziri çekemiyenlerle birleşmesine sebep oldu, Ayvansaray yangınında âdi bir hiyle ile veziri azlettirmeğe muvaffak oldu. Ali Paşa, mutad olduğu üzere yangın yerine gitmişti. Padişahların da yangın yerine gelmesi, ateşin bir an evvel sönmesi için bir uğur sayıldığından Üçüncü Osman da saraydan bir filikaya binip Ayvansaray önüne gitmişti. Silâhtar mahbub Ali Ağa’nın talimi üzere Kapıcılar Kethüdası Arapkirli İbrahim Bey, Sadırâzamı Ayvansaray’a yakın bir yerde önliyerek :
— Şevketlû efendimiz avdet ettiler, yangın söndürüldü, siz efendim de buyurun! dedi. Sandal ile Bahçekapısına döndü, fakat tam karaya çıkacağı sırada atılan toplar, Padişahın saraya henüz döndüğünü ve kendisine iğrenç bir oyun oynandığını anladı; beri tarafta da Silâhtar Ali Ağa garazına yol vermeğe muvaffak oldu, Padişaha :
— Şevketlû efendimiz henüz deniz yüzünde yangın haberinin neticesini beklerken Sadırâzam izinsiz, pervasız alıp yürüyüverdiler! diyerek gazabı hümâyûnu tahrik etti. Ertesi günü, Beşiktaş Sarayında huzuru hümâyûna varan Ali Paşa Pâdişahın acı hitabı ile karşılaştı, huzurdan çıkıp Kızlarağası odasına varınca da, mührü hümâyûnu, istenmesini beklemeden: “Gayri kullarına kerem eylesinler, zira ihtiyar oldum, muradı hümâyûn üzre hizmet edemem, kafese girmiş kuş gibi öldürürler” diye Pâdişaha gönderdi. Derhal azledildi ve can düşmanı Silâhtar Ali Ağa’nın nezaretinde Bostancıbaşı kayığı ile Kızkulesine gönderildi. Kızlarağası odasından Bostancıbaşı kayığına giderken, Sultan Osman’ın kasrın penceresinden kendisini seyrettiğini gören Hakimoğlu Ali Paşa, bütün vakar ve azameti yer ile bir temennâ ederek Pâdişahı selâmlamış, Pâdişah: — Ne garip adamdır, böyle vakitte istifini bozmayıp cesurane selâm verir, ne korkmaz, gayyur adamdır! demiş, muhatabı olan zat da:
— Paşa kulunuz eski vezirdir, vezirlik âdabını güzel bilir! Cevabını vermişti (B.: Ali Paşa, Hekimoğlu; Osman III).
1861 (22 Birinci Teşrin 1278) yangını — Lonca’da 219 ev yandı.
1863 (31 Temmuz 1280) yangını — Lonca’da 79 ev yandı.
1878 (19 Nisan 1296) yangını — Lonca’da 67 ev yandı.
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM030710
Theme
Event
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 3, pages 1653-1655
See Also Note
B.: Ali Paşa, Hekimoğlu; Osman III
Theme
Event
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.