Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
AYNÎALİBABA DERGÂHI
Kasımpaşada Bedreddin Mahallesinde adını taşıyan sokakta haremi, selâmlığı ve semâhânesi olan üç katlı ahşap bir binâdır.
Kurucusu Fâtih Sultan Mehmed devrinde yaşamış olan Aynî Ali Babadır, Kaadirî ve Rifâî erkânı üzerine kurulmuş bir dergâr idi. İlk yapısından eser kalmamıştır; 1902 de babası tarafından Ahmed El-Rifâîye ve Eyyub El-Ensârîye ve anası tarafından Abdülkaadîr Geylânîye mensub olan Bağdadlı Şeyh Muhammed Ensârî tarafından kendi parası ile yeniden yaptırılmış, dergâh yapıları iken bu Şeyh Efendi ile çoluk çocuk ve kadınlar bütün ailesi efradı sırtları ile taş, tuğla ve harç taşımışlardı; kendisinden sonra meşihat küçük oğlu kıdemli binbaşı Muhiddin Ensârîye kaldı. Bu Muhiddin 1959 hâli hayatta ve bu dergâhta ikamet etmekte idi; gençliğinde her sene kadir gecesinde Ok Meydanındaki târihî namazgâhın açık mihrâbında muazzam bir mümin kitlesine nazaran kaldırırdı. Mezkûr mihrab Fâtih Sultan Mehmeddin fethi mübinden evvel ilk cuma namazını kıldığı yerdir; orada Kadir Gecesi namazı an’anesi zamanımızda maalesef terkedilmiş bulunmaktadır.
Bu dergâhda âyin an’anelerinden idi:
Zikir esnâsında cezbeye gelen dervişler şeyhlerinin emri ile sekiz on adım geriden bir duvara doğru koşarlar ve bu duvara sûreti mahsusada yerleştirilmiş meşe direklerine başlarını bütün hızları ile vur...
⇓ Read more...
Kasımpaşada Bedreddin Mahallesinde adını taşıyan sokakta haremi, selâmlığı ve semâhânesi olan üç katlı ahşap bir binâdır.
Kurucusu Fâtih Sultan Mehmed devrinde yaşamış olan Aynî Ali Babadır, Kaadirî ve Rifâî erkânı üzerine kurulmuş bir dergâr idi. İlk yapısından eser kalmamıştır; 1902 de babası tarafından Ahmed El-Rifâîye ve Eyyub El-Ensârîye ve anası tarafından Abdülkaadîr Geylânîye mensub olan Bağdadlı Şeyh Muhammed Ensârî tarafından kendi parası ile yeniden yaptırılmış, dergâh yapıları iken bu Şeyh Efendi ile çoluk çocuk ve kadınlar bütün ailesi efradı sırtları ile taş, tuğla ve harç taşımışlardı; kendisinden sonra meşihat küçük oğlu kıdemli binbaşı Muhiddin Ensârîye kaldı. Bu Muhiddin 1959 hâli hayatta ve bu dergâhta ikamet etmekte idi; gençliğinde her sene kadir gecesinde Ok Meydanındaki târihî namazgâhın açık mihrâbında muazzam bir mümin kitlesine nazaran kaldırırdı. Mezkûr mihrab Fâtih Sultan Mehmeddin fethi mübinden evvel ilk cuma namazını kıldığı yerdir; orada Kadir Gecesi namazı an’anesi zamanımızda maalesef terkedilmiş bulunmaktadır.
Bu dergâhda âyin an’anelerinden idi:
Zikir esnâsında cezbeye gelen dervişler şeyhlerinin emri ile sekiz on adım geriden bir duvara doğru koşarlar ve bu duvara sûreti mahsusada yerleştirilmiş meşe direklerine başlarını bütün hızları ile vururlardı; bir kısım dervişler de mangaldan ateş alıp yerler, kızıl olmuş kızgın demirleri yalarlardı, bir kısmı da karınlarına, kafalarına, vücutlarının muhtelif yerlerine kalın şişler, çiviler sokar, saplarlardı. Bilhassa Şeyh Muhammed Bağdadî bu yolda pek meşhur idi, bir hançeri, kılıcı göğsünün pınarına saplardı.
Tekkesindeki dervişler akrepler ve yılanlarla oyuncak gibi oynar, bu zehirli mahlûklar o cezbe sâhiplerine bir şey yapamazdı. Zamanımızda oğlu Muhittin Ensârî de ayni şeyleri yapma kudreti mâneviyyesine sâhiptir, bu bakımdan memleketimizde bir benzeri yoktur. Tekkelerin kapanmasından önce dergâhı âyin günlerinde bilhassa ecnebilerle dolardı; ilâhî bir aşkın verdiği kudretle yapılan bu harikûlâdelikleri yakından tetkik eden bir Alman papazı ile bir profesörün islâmiyeti kabul ettikleri söylenir. Tarikatlerin lâğvi ve tekkelerin kapatılmasından sonra, Aynî Ali Baba dergâhı tempo ile sahibleri bulundukları Şeyh Muhammed Bağdadinin vârislerine ikametgâh olmuştur.
Hakkı Göktürk
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Creator
Hakkı Göktürk
Identifier
IAM030656
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 3, pages 1621-1622
Theme
Building
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.