Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
AYAK ESNAFI, SATICILARI : Şerbetçiler
Meşrutiyetten evvel şerbetçiler, sucularla atbaşı beraber yarışta, iki nevidirler: İzmirinkiler, yerliler. İzmirinkiler fiyakalı tiplerdi: Başlarında sırma işlemeli ırakiye; üstüne kefiyenin küçüreği bir ipekli sarık, şakaklarda kıvır kıvır zülüfler, bıyıklar burulu, yüz sinek kaydı tıraşlı, sırtta tertemiz mintan, önde sakız gibi peştemal. beldeki kemerin pirinçten, pırıl pırıl gözlerine bardaklar sokulu. Arkada koltuk altlarından kayışlı, koskoca bir kallavi: Tıpkı büyük Çin vazoları boyunda ve şeklinde, aşağısı ve yukarısı ince, boğmaklı boğmaklı, ortası karınlı, tepesinin üç kolu zincirlerle, boncuklarla süslü, som altındanmış gibi parıldıyan, yine prinçten bir şerbet hazinesi.
Afili bir eda ile bağırtıyı basarlar:
— İzmiriiin!..
O kadar şerbetçiler pul şişeyle dolaşırlardı.
Bunların asıl zanaatleri başka; aksataları kesatlaştığı vakitler şerbetçilik ederlerdi. Meselâ Komik Abdürrezzak, sonra Küçük İsmail kumpanyasının (tiran) ı, yani hainkişi rolüne çıkan aktörü Manoil; Hayalî Kâtip Salihin arnikçisi Selâmsızlı Karakaş...
Şerbetin nefisini içmek istiyen eski Zaptiye Caddesinde Şekerci Rifatın dükkânında soluğu alır, yahud Eminönü Meydanında Hacı Yaverin hücre kadar dükkânını boylar; arasıra vukubulduğu gibi hacıcağız sermayesini kediye yükletip yaya kaldırımına şişelerini di...
⇓ Devamını okuyunuz...
Meşrutiyetten evvel şerbetçiler, sucularla atbaşı beraber yarışta, iki nevidirler: İzmirinkiler, yerliler. İzmirinkiler fiyakalı tiplerdi: Başlarında sırma işlemeli ırakiye; üstüne kefiyenin küçüreği bir ipekli sarık, şakaklarda kıvır kıvır zülüfler, bıyıklar burulu, yüz sinek kaydı tıraşlı, sırtta tertemiz mintan, önde sakız gibi peştemal. beldeki kemerin pirinçten, pırıl pırıl gözlerine bardaklar sokulu. Arkada koltuk altlarından kayışlı, koskoca bir kallavi: Tıpkı büyük Çin vazoları boyunda ve şeklinde, aşağısı ve yukarısı ince, boğmaklı boğmaklı, ortası karınlı, tepesinin üç kolu zincirlerle, boncuklarla süslü, som altındanmış gibi parıldıyan, yine prinçten bir şerbet hazinesi.
Afili bir eda ile bağırtıyı basarlar:
— İzmiriiin!..
O kadar şerbetçiler pul şişeyle dolaşırlardı.
Bunların asıl zanaatleri başka; aksataları kesatlaştığı vakitler şerbetçilik ederlerdi. Meselâ Komik Abdürrezzak, sonra Küçük İsmail kumpanyasının (tiran) ı, yani hainkişi rolüne çıkan aktörü Manoil; Hayalî Kâtip Salihin arnikçisi Selâmsızlı Karakaş...
Şerbetin nefisini içmek istiyen eski Zaptiye Caddesinde Şekerci Rifatın dükkânında soluğu alır, yahud Eminönü Meydanında Hacı Yaverin hücre kadar dükkânını boylar; arasıra vukubulduğu gibi hacıcağız sermayesini kediye yükletip yaya kaldırımına şişelerini dizmişse, karşısına dikilip kan kızdırıcı o meşhur demirhindi şerbetini gövdeye yuvarlardı
Sermed Muhtar Alus
İbrikler, güğümler, askılarla vicdanlarının emrettiği, ellerinin yettiği daha doğrusu hilkatin kendilerine bahşettiği temizlikle hayatlarını kazanmağa atılmışlardır. En cazibedar olanları sırtlarında İzmirkâri askılarla gezenlerdir.
İlânı meşrutiyete, en doğrusu ilânı cumhuriyete kadar pazar yerlerinde orta çapta kazganımsı bir kap içinde kırmızı boyadan mamul inkâr olunamıyacak derecede şekerli, içi kar veya buzlu bir şişe içinde: “Sarı boru beş, haydi beş... Karlı buzlu beş, haydi beş, haydi beş!..” diye ortalığı velveleye veren Süleymaniyeli - Musul Süleymaniyesi - bir takım madrabazlar vardı. Cenabı Hakka hamdolsun bugün o güruhtan eser kalmamıştır.
Vasıf Hiç
Şerbetci
(Resim: Fotoğrafdan Behçet eli ile)
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Behçet
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Yazar/Üreten
Sermed Muhtar Alus, Vâsıf Hiç
Kod
IAM030287
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Emeği Geçen
Behçet
Tanım
Cilt 3, sayfalar 1418-1419
Not
Görsel: cilt 3, sayfa 1418
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Behçet
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.