Maddeler
İstanbul Ansiklopedisi'nin A harfinden Z harfine tüm maddelerini bir arada inceleyin.
Ciltler
1944 ile 1973 yılları arasında A harfinden G harfine kadar yayımlanmış olan ciltlere göz atın.
Arşiv
Reşad Ekrem Koçu'nun, G ve Z harfleri arasındaki maddelerle ilgili çalışmalarını keşfedin.
Keşfet
Temalar veya belge türlerine göre arama yapın; ilk kez erişime açılan arşiv belgeleri arasında gezinin.
AYAK
Eski çalgılı kahvehanelerde, semaî kahvelerinde irticalen söyledikleri semailerle boy ölçüşen halk şairleri arasında “kafiye” nin adı.
Bu müşaarelerde kafiyeyi vermeğe “ayak açmak”, verilen kafiyeye göre irticâlen ve hemen söylenen mısralara da “ayak bulma”, “ayak uydurma” denilirdi; bu müşaarelerde “cinas” denilen, mânaca farklı oldukları halde şeklen birbirine benzeyen kelimeleri bulup kullanma sanatına son derecede ehemmiyet verilirdi; cinasa da “ayağı ayağına getrimek” derlerdi; şimdi İstanbulun eski bir semaî kahvehanesinde, ayak açanı A, açılan ayağa ayak uyduran şairi B; ve ayağı ayağına getiren şairi c harfleriyle göstererek dört semai verelim:
A — Adam aman... “yar asar”
B — Hekim isen bak nabzıma, cerrah isen “yara sar”
C — Beni kimse asamaz, asar ise “yar asar”
***
A — Adam aman... “yarazarlar”
B — Hep attıkca şeş gelir, muvafık “yara zarlar”
C — Bir taraftan el sitemi, bir taraftan “yar azarlar”
***
A — Adam aman... “dertli koyun”
B – Zâlim kasab elinden ne çeker “dertli koyun”
C — Bu sevdâla ölürsem adımı “Dertli koyun”
***
A — Adam aman... “sürüne”
B — Mâdem çoban değil idin ardındaki “süre ne?”
C — Beni yardan ayıran yüzü koyun “sürüne”
Şu semaîlerde yarı cinaslı, hünerli ayak uydurmalardır:
A — Adam aman... “çe midir”
B — Nefesin gül kokuyor, içerin bağ “çe mid...
⇓ Devamını okuyunuz...
Eski çalgılı kahvehanelerde, semaî kahvelerinde irticalen söyledikleri semailerle boy ölçüşen halk şairleri arasında “kafiye” nin adı.
Bu müşaarelerde kafiyeyi vermeğe “ayak açmak”, verilen kafiyeye göre irticâlen ve hemen söylenen mısralara da “ayak bulma”, “ayak uydurma” denilirdi; bu müşaarelerde “cinas” denilen, mânaca farklı oldukları halde şeklen birbirine benzeyen kelimeleri bulup kullanma sanatına son derecede ehemmiyet verilirdi; cinasa da “ayağı ayağına getrimek” derlerdi; şimdi İstanbulun eski bir semaî kahvehanesinde, ayak açanı A, açılan ayağa ayak uyduran şairi B; ve ayağı ayağına getiren şairi c harfleriyle göstererek dört semai verelim:
A — Adam aman... “yar asar”
B — Hekim isen bak nabzıma, cerrah isen “yara sar”
C — Beni kimse asamaz, asar ise “yar asar”
***
A — Adam aman... “yarazarlar”
B — Hep attıkca şeş gelir, muvafık “yara zarlar”
C — Bir taraftan el sitemi, bir taraftan “yar azarlar”
***
A — Adam aman... “dertli koyun”
B – Zâlim kasab elinden ne çeker “dertli koyun”
C — Bu sevdâla ölürsem adımı “Dertli koyun”
***
A — Adam aman... “sürüne”
B — Mâdem çoban değil idin ardındaki “süre ne?”
C — Beni yardan ayıran yüzü koyun “sürüne”
Şu semaîlerde yarı cinaslı, hünerli ayak uydurmalardır:
A — Adam aman... “çe midir”
B — Nefesin gül kokuyor, içerin bağ “çe midir?”
C — Beni başdan çıkaran yârimin per “çemidir!”
***
A — Adam aman... “düzgüneş”
B — Bu ne hikmet Yaradan, gece ay, gün “düz güneş”
C — Dolaşdım Şamı Bağdadı, bulamadım “düzgün eş”
(B.: Çalgılı kahvehâneler; Semâî kahvehâneleri; Tulumbacılar).
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.
TÜM KAYIT
Kod
IAM030201
Tema
Folklor
Tür
Ansiklopedi sayfası
Biçim
Baskı
Dil
Türkçe
Haklar
Açık erişim
Hak Sahibi
Kadir Has Üniversitesi
Tanım
Cilt 3, sayfa 1370
Bakınız Notu
B.: Çalgılı kahvehâneler; Semâî kahvehâneleri; Tulumbacılar
Tema
Folklor
Emeği Geçen
Tür
Ansiklopedi sayfası
Paylaş
X
FB
Bağlantılar
→ Kullanım Şartları
→ Geri Bildirim
İstanbul Ansiklopedisi kayıtlarıyla ilgili önerilerinizi istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org adresine gönderebilirsiniz.