Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ATÂULLAH EFENDİ (Esseyid Mehmed Topal)
On sekizinci asır ulemasından, (H. 1173) 1759 da doğdu. Şeyhülislâm Esadefendizâde Şerif Efendinin oğludur; asrın beşik uleması arasında on iki yaşında müderris oldu; süratle terakki ederek yirmi dört yaşında Galata kadısı tâyin edildi. Otuz bir yaşında (H. 1208 = M. 1793) İstanbul kadılığına ilâve olarak nakib-ül-eşraf oldu; ilmiye silsilesinin Anadolu kazaskerliği basamağını atlayarak beş yıl sonra Rumeli pâyesi aldı, (H. 1219) 1804 de bilfiil Rumeli kazaskeri ve (H. 1221) 1806 da Şeyhülislâm oldu. Kabakcı Mustafa vakasında, Üçüncü Selime karşı irticaı temsil eden başlıca sîmalardan biridir. Alemdar Mustafa Paşanın ordûyi hümâyûnla beraber İstanbula geldiğinin tezine azledildi; Bebekteki yalısına sürüldü.
Dördüncü Mustafa’nın hal’i ve İkinci Mahmudun cülûsu üzerine Kızanlığa, iki sene sonra da arpalığı olan Güzelhisara gönderildi ve (H. 1226) 1811 de orada öldü. Halk arasında Topal Atâ Efendi diye meşhurdur. Çocukluğunda hususî hocalar elinde, bilhassa müderris Tokadî Mustafa Efendiden sağlam bir tahsil görmüştü. Medrese erbabı arasında makbul ve muteber haşiye ve risaleleri vardır. Türkçe tabirat ile Beyzavî tefsirine muhtasar bir haşiye yazmağa başlamış fakat tamamlayamamıştı. Vakayi Selimiyede oynadığı siyasî rol, ilmî şöhretini unutturacak kadar meş’um olmuştur (B.: Selim I...
⇓ Read more...
On sekizinci asır ulemasından, (H. 1173) 1759 da doğdu. Şeyhülislâm Esadefendizâde Şerif Efendinin oğludur; asrın beşik uleması arasında on iki yaşında müderris oldu; süratle terakki ederek yirmi dört yaşında Galata kadısı tâyin edildi. Otuz bir yaşında (H. 1208 = M. 1793) İstanbul kadılığına ilâve olarak nakib-ül-eşraf oldu; ilmiye silsilesinin Anadolu kazaskerliği basamağını atlayarak beş yıl sonra Rumeli pâyesi aldı, (H. 1219) 1804 de bilfiil Rumeli kazaskeri ve (H. 1221) 1806 da Şeyhülislâm oldu. Kabakcı Mustafa vakasında, Üçüncü Selime karşı irticaı temsil eden başlıca sîmalardan biridir. Alemdar Mustafa Paşanın ordûyi hümâyûnla beraber İstanbula geldiğinin tezine azledildi; Bebekteki yalısına sürüldü.
Dördüncü Mustafa’nın hal’i ve İkinci Mahmudun cülûsu üzerine Kızanlığa, iki sene sonra da arpalığı olan Güzelhisara gönderildi ve (H. 1226) 1811 de orada öldü. Halk arasında Topal Atâ Efendi diye meşhurdur. Çocukluğunda hususî hocalar elinde, bilhassa müderris Tokadî Mustafa Efendiden sağlam bir tahsil görmüştü. Medrese erbabı arasında makbul ve muteber haşiye ve risaleleri vardır. Türkçe tabirat ile Beyzavî tefsirine muhtasar bir haşiye yazmağa başlamış fakat tamamlayamamıştı. Vakayi Selimiyede oynadığı siyasî rol, ilmî şöhretini unutturacak kadar meş’um olmuştur (B.: Selim III; Mustafa IV; Mustafa Paşa, Alemdar; Kabakcı Mustafa vak’ası).
Bibl. : İlmiye Salnâmesi.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM030064
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 3, pages 1258-1259
See Also Note
B.: Selim III; Mustafa IV; Mustafa Paşa, Alemdar; Kabakcı Mustafa vak’ası
Bibliography Note
Bibl. : İlmiye Salnâmesi.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.