Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ARTİN (Sigorta Simsarı)
İkinci Abdülhamid devri sonlarında İstanbulun muhtelif semtlerinde büyüklü küçüklü otuz beş yangın çıkaran bir kundakçı çetesinin reisi bir şerirdir. Hayatı hakkında Mâbeyini Hümâyun başkâtibi Tahsin Paşanın hatıralarında geçen bir vakadan gayri hiç bir kayda rastlanamamıştır.
1905 senesinde Katina adında hafif meşrep ve serbest bir kadın saray erkânından bir vasıta bularak mühim bir ihbarda bulunacağını Padişaha mahrem bir surette arzettirir. Sultan Hamidin emri ile fâhişe Katina Müddeiumumî Cemal Beyin Koskadaki konağına getirtilir; kadın, kendisinin ele verilmemesini, ihbarının ifşası halinde aslâ sağ bırakılmayıp öldürüleceğini söyledikten sonra şunları anlatır:
— Dört senedenberi Sigorta Simsarı Artinin kapatması olarak yaşıyorum; dostum iki ay evvel başka bir kızla sevişerek beni terketti; bu adam yangın kundakçısı bir şerirdir, ben de ondan intikam almak için ihbara kararverdim; daha beraber yaşadığımız zamanlarda on beş yirmi kadar ayakdaşı ile bir yangın kundakçısı çetesi kurdu; İstanbulun muhtelif semtlerinde büyük ve küçük otuz beş yangın çıkardılar. Bazı sigorta şirketlerindeki adamlariyle evvelden uyuşuyor, bin lira değeri olan bir evi beşbin liraya sigorta ettiriyor, sonra, çetesinin haydutları ile o evi kundaklatıp yakıyor, şirketten parayı çekip mülk sahibi, şirke...
⇓ Read more...
İkinci Abdülhamid devri sonlarında İstanbulun muhtelif semtlerinde büyüklü küçüklü otuz beş yangın çıkaran bir kundakçı çetesinin reisi bir şerirdir. Hayatı hakkında Mâbeyini Hümâyun başkâtibi Tahsin Paşanın hatıralarında geçen bir vakadan gayri hiç bir kayda rastlanamamıştır.
1905 senesinde Katina adında hafif meşrep ve serbest bir kadın saray erkânından bir vasıta bularak mühim bir ihbarda bulunacağını Padişaha mahrem bir surette arzettirir. Sultan Hamidin emri ile fâhişe Katina Müddeiumumî Cemal Beyin Koskadaki konağına getirtilir; kadın, kendisinin ele verilmemesini, ihbarının ifşası halinde aslâ sağ bırakılmayıp öldürüleceğini söyledikten sonra şunları anlatır:
— Dört senedenberi Sigorta Simsarı Artinin kapatması olarak yaşıyorum; dostum iki ay evvel başka bir kızla sevişerek beni terketti; bu adam yangın kundakçısı bir şerirdir, ben de ondan intikam almak için ihbara kararverdim; daha beraber yaşadığımız zamanlarda on beş yirmi kadar ayakdaşı ile bir yangın kundakçısı çetesi kurdu; İstanbulun muhtelif semtlerinde büyük ve küçük otuz beş yangın çıkardılar. Bazı sigorta şirketlerindeki adamlariyle evvelden uyuşuyor, bin lira değeri olan bir evi beşbin liraya sigorta ettiriyor, sonra, çetesinin haydutları ile o evi kundaklatıp yakıyor, şirketten parayı çekip mülk sahibi, şirketteki ortakları ve çetesinin kundakçıları ile paylaşıyorlar...
Katinanın ihbarı üzerine kimyager, eczacı, sigorta şirketi memuru, polis, mahalle bekçisi ve tulumbacılardan komiteye mensup yirmi kişinin adı tesbit olunur ve yine bu kadının teklifi ile kundakçıların suç üstünde yakalanmalarına karar veriliyor.. On beş gün sonra Katina, gece yarısı Beyoğlunda yangın çıkarılacağını, falan sokakta filâna ait evin yakılacağını haber verir; zabıta ve itfaiye her türlü tedbiri alır ve kundakçıların sezemiyeceği pususunu kurar... Muhbir fâhişenin söylediği yerde yangın çıkarçıkmaz ev sahipleri, dört kundakçı suç üstü yakalanır, ateş söndürülür. Vak’a ile Padişah bizzat alâkadar olduğu için polis ve adliye tahkikatını son derece hassasiyetle derinleştirerek çete efradının hepsini yakalar, muhakeme yapılıp kanun gereğince cezalarını görürler. Sultan Hamid Katinayı para mükâfatı ile taltif eder ve kadın, kendi isteği ile polis muhafazasında İstanbuldan çıkarılarak taşrada meçhul bir yere götürülüp yerleştirilir. Yol masrafı da yine Padişah tarafından ayrıca ödenir.
Simsar Artin ile ayakdaşlarının ne ceza gördüklerini öğrenmek için o devrin ceza kanununu tetkik etmek lâzımdır.
Bibl. : Tahsin Paşa, Abdülhamid ve Yıldız.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020835
Theme
Person
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Description
Volume 2, pages 1068-1069
Bibliography Note
Bibl. : Tahsin Paşa, Abdülhamid ve Yıldız.
Theme
Person
Contributor
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.