Entries
Examine all the Istanbul Encyclopedia entries from A to Z.
Volumes
Browse A to G volumes published between 1944 and 1973.
Archive
Discover Reşad Ekrem Koçu's works for the entries between letters G and Z.
Discover
Search by subjects or document types; browse through archival docs that are open access for the first time.
ARPACILAR MESCİDİ
Bahçekapısında Arpacılar caddesi üzerindedir . (B. : Arpacılar Caddesi); Hadikatül-cevamide “Bursatekkesi Camii” adı ile kayıtlı olup verilen malûmat şu satırlardan ibarettir: “Bânisi Geylâni Mehmed Efendidir ki kendi ve biraderi Ali Efendi dahi mescidin kapısı ittisalinde müstakil türbede medfundurlar. İmameti ve hitabeti ve meşihati evlâdına neslen bade nesli meşruttur, mahallesi vardır”.
Bu satırların yazıldığı sırada, 1946, fevkani bir ahşap mescid olup, halk ağzında, Arpacılar Camii diye meşhurdur ki, bu ismi almasına sebep, geçen asrın ikinci yarısı başlarına kadar, Büyükşehrin arpacı dükkânlarının bu yol üzerinde toplanmış bulunmasıdır; hattâ atlı tramvay ve araba devrinin sonlarında, eski Eminönü meydanının bu cadde kavşağına düşen kenarı da bir sıra ahşap arpacı dükkânları ile kaplıydı.
İlk yapısının hangi devre ait olduğu kat’î olarak bilinmiyor; Fatih devrinden kaldığı, muhtelif zamanlarda bu sahayı yok eden büyük yangınlarda mahvolup ihya edildiği rivayet edilir. Son defa İkinci Mahmud tarafından ahşap ve fevkaanî olarak ihya edilmiştir ki caddeye açılan kapısının üstünde Yesarizade Mustafa İzzet Efendinin tâlik hattı ile şair Rasihin bir tarih kitabesi bulunmaktadır:
Gazi şehinşâhı cihan Darâ Haşem Mahmud Han
Ferman-ı hükmü her zaman mahzı keramettir heman
Lûtfü ina...
⇓ Read more...
Bahçekapısında Arpacılar caddesi üzerindedir . (B. : Arpacılar Caddesi); Hadikatül-cevamide “Bursatekkesi Camii” adı ile kayıtlı olup verilen malûmat şu satırlardan ibarettir: “Bânisi Geylâni Mehmed Efendidir ki kendi ve biraderi Ali Efendi dahi mescidin kapısı ittisalinde müstakil türbede medfundurlar. İmameti ve hitabeti ve meşihati evlâdına neslen bade nesli meşruttur, mahallesi vardır”.
Bu satırların yazıldığı sırada, 1946, fevkani bir ahşap mescid olup, halk ağzında, Arpacılar Camii diye meşhurdur ki, bu ismi almasına sebep, geçen asrın ikinci yarısı başlarına kadar, Büyükşehrin arpacı dükkânlarının bu yol üzerinde toplanmış bulunmasıdır; hattâ atlı tramvay ve araba devrinin sonlarında, eski Eminönü meydanının bu cadde kavşağına düşen kenarı da bir sıra ahşap arpacı dükkânları ile kaplıydı.
İlk yapısının hangi devre ait olduğu kat’î olarak bilinmiyor; Fatih devrinden kaldığı, muhtelif zamanlarda bu sahayı yok eden büyük yangınlarda mahvolup ihya edildiği rivayet edilir. Son defa İkinci Mahmud tarafından ahşap ve fevkaanî olarak ihya edilmiştir ki caddeye açılan kapısının üstünde Yesarizade Mustafa İzzet Efendinin tâlik hattı ile şair Rasihin bir tarih kitabesi bulunmaktadır:
Gazi şehinşâhı cihan Darâ Haşem Mahmud Han
Ferman-ı hükmü her zaman mahzı keramettir heman
Lûtfü inayet mayesi cudü himem sermayesi
Ol nur-ü mahzın sayesi cismi cihane oldu can
Âsarı hayr âmalidir bezli nukut a’malidir
İhsan-ü şefkat halidir ol şehriyârın anbean
İşte bu medfun iki zât şeyheyni kerrubi sifat
Fatihle etmişler sebat tutub bu mevzide mekân
Bir mâbed etmişler bina vakt ile gelmiş inhima
Keşfedüb ol zılli Hüdâ tecdide emretti heman
Ol camii hikmet müdam vermektedir dehre nizam
Tanzimi devlettir meram baavnu Rabbül müstean
Ez cümle daim himmeti ister ki bulsun milleti
İzzü refah-ü gayreti devrinde ol kutbu zaman
Böyle şehinşâhı Hüda çünkü bize etti atâ
Kadrin bilüb eyle dua sıdk ile ruzanü şeban
Durdukça nüh takı zemin lütfile Rabbülâlemin
Kılsın hatalardan emin Rasih budur virdü zeban
Târihi bâlâ câmii seyret hem âlâ câmii
“Yaptı bu vâlâ camii mereyleyüb Mahmud Han”
1246 (M. 1830)
Mescidin bugünkü durumuna gelince: Bu ahşap yapının hiçbir sanat kıymeti yoktur. Şeyh Mehmed ve Ali Efendilerin ,penceresi cadde üstüne açılan türbeleri haraptır. Mescidin methal kapısından bir dehlize girilir. Sağ tarafta üç abdest musluğu vardır ki vaktiyle suyu, altında bulunan bir kuyudan zahmetle çekilip temin edilegelirken ismi tesbit edilemiyen bir Mısırlı Prenses tarafından bu musluklara terkos suyu alınmıştır. Mescide bir ahşap merdivenle çıkılır, son cemaat yeri çok karanlıktır, döşemesi, düzlüğünü kaybetmiş, bel vermiş, yürürken esnemektedir. Müezzin Mahfeli sıvaları düşmüş, harap bir haldedir. Mescidin methal kapısından girilince karşıya gelen bir kapı vardır ki buradan yine fevkanî imamlara meşruta eve çıkılır (1946).
Eminönünde Arpaemini Mescidi
(Resim: Nezih)
Theme
Building
Contributor
Nezih
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.
TÜM KAYIT
Identifier
IAM020806
Theme
Building
Type
Page of encyclopedia
Format
Print
Language
Turkish
Rights
Open access
Rights Holder
Kadir Has University
Contributor
Nezih
Description
Volume 2, pages 1052-1053
Note
Image: volume 2, page 1053
See Also Note
B. : Arpacılar Caddesi
Theme
Building
Contributor
Nezih
Type
Page of encyclopedia
Share
X
FB
Links
→ Rights Statement
→ Feedback
Please send your feedback regarding Istanbul Encyclopedia records to istanbul.ansiklopedisi@saltonline.org.